Հրայր Ճէպէճեան Կը Պտըտի «Հայուն Գոյապայքարի Ճանապարհ»ին Վրայ

Ռ. ՀԱՏՏԷՃԵԱՆ

Աստուածաշունչի Ընկերութեան Միջին Արեւելեան Երկիրներու Ներկայացուցիչ է Հրայր Ճէպէճեան, Աւետարանական եկեղեցիի եռանդուն գործիչ մը, որ վերջին տարիներու ընթացքին մասնաւորաբար մագոգի նման կ՛երթայ-կու գայ Միջին Արեւելքի զանազան երկիրներու միջեւ։ Երբ այսպիսի պաշտօն մը ունի, ան անշուշտ շատ բան կը տեսնէ իր այցելութիւններուն կամ աշխատանքային հանդիպումներու ընթացքին։ Աւետարանի հզօր քարոզիչ է ան, Աւետարանը բոլորին տրամադրելի դարձնող մը, Աւետարանին մեր բոլորին կեանքին վրայ ունեցած դրական բարի ազդեցութեան հաւատացող մը, բայց նաեւ կը պահէ հայու իր ուժեղ ինքնութիւնը եւ հիմա երբ ան փառաւոր հատորի մը ձեւով կը հրատարակէ իր յօդուածներուն մէկ հաւաքածոն, «Հայուն Գոյապայքարի Ճանապարհը» անուան տակ, այդ էջերուն մէջ կը ցոլացնէ ո՛չ թէ միայն Աւետարանի քարոզիչի մը դիմանկարը, այլ նախ հայ մարդուն, ապա ընդհանրապէս բոլոր զրկեալներու ու տառապեալներու ցաւերուն կուրծք բացած մարդասէր հեղինակ մը։

Գիրքը, որ անտառային ուղիի մը կանանչ ու ներշնչող պատկերով զարդարուն կողք ունի, այդ կողքով իսկ արդէն ճամբայ կը հարթէ լաւատեսութեամբ ու հաւատքով թրծուած հանգիստ հոգեբանութեան մը։ Եւ երբ գիրքին էջերը կը բանաք ու կը մտնէք հոնկէ ներս, հոն կը գտնէք հեղինակ մը, որ կը խոստովանի թէ «համապարփակ մշակոյթը փորձած է դրսեւորել հինգ միաւորներու մէջ»։ Ասոնցմէ առաջինն է՝ ազգայինը, հայկականութիւն մը որ իրմէ ներս կ՛առնէ նաեւ հայրենի իրականութիւնն ու Սփիւռքահայութիւնը։ Երկրորդն է՝ Քրիստոնէութիւնը  իր հիմքով ու նկարագրով։  Երրորդն է Լիբանանեան դիմագծութիւնը,  ծննդավայրի ինքնութիւն՝ որ անպայման իր դրոշմը ունի մարդ անհատի խառնուածքին վրայ։  Չորրորդն է Հայ Աւետարանական Համայնքը, իսկ հինգերորդն է կ՛երեւի, եկեղեցին իր ամբողջական պարունակով։

Այս հինգ ինքնութիւններով թրծուած կեանք մը ապրեր է ան եւ այդ բոլորին մէջ ան տեսեր է Հայ մարդուն գոյապայքարի ճանապարհը։

Եւ որպէսզի արդարացնէ հայկական մշակոյթի ինքնութեան նկատմամբ իր հաւատարմութիւնը, Հրայր Ճէպէճեան իր ստուար գիրքին էջերը կը բանայ Թարգմանչացի նուիրուած մտածումներով։ Թարգմանչացը՝ ամեակներու ընդմէջէն։ Յօդուածը գրուած է 2006ին։ Բայց հոս միայն երկու ամեակներ նշանակուած են քով քովի,  որպէս 2005 տարին յատկանշող երկու կարեւոր եղելութիւններ, մէկը՝ հայ գիրերու գիւտին 1600ամեակը, միւսն ալ 1915ի 90ամեակը։ Այս երկու եղելութիւններուն ընդմէջէն ան թափ կու տայ իր ազգաշունչ մտածումներուն, առանց մոռնալու նաեւ երրորդ տարելից մը՝ Հայաստանի երկրաշարժին 17ամեակը։

Հրայր Ճէպէճեան այնուհետեւ կը սկսի ման գալ Աւետարանական աշխարհի ու հայ մարդու ապրումներու հարուստ աշխարհի մը մէջ։ Իր պաշտօնը կարելիութիւն կու տայ իրեն որ շատ բան տեսնէ, եւ քանի որ իր տեսածներուն մասին գրելու վարպետութիւն մըն ալ ունի, անոր տարած աշխատանքը ո՛չ միայն պտուղ կու տայ իր անմիջական շրջանակին մէջ, այլ նաեւ հետք մը կը թողու գիրերու աշխարհէն ներս։

Որքան ալ ան ման գայ սակայն իր նախընտրած հինգ ինքնութիւններու կամ հինգ մշակութային աւանդներու աշխարհին մէջ, մենք կը զգանք որ Ճէպէճեան ամէն բանէ առաջ համամարդկային սիրոյ մտածողութեան տէր գործիչ է, ուստի աշխարհի վրայ տառապող բոլոր ազգերը կը մտնեն անոր տեսողութեան կիզակէտէն ներս։ Այս բոլորին մէջ քաղաքական կեանքը եւ քաղաքական ծուռ իրագործութիւններու դէմ բողոքը բացակայ չէ։ Իբր օրինակ, ընթերցողը շատ պիտի սիրէ «Զայտիի կօշիկները» խորագրեալ յօդուածը, գրուած 2009 Յունուարին։ Զայտի Իրաքցի այն լրագրողն է որ ակնթարթի մը մէջ աշխարհի ամէնէն նշանաւոր լրագրողը դարձաւ երբ մամլոյ ասուլիսի մը ընթացքին իր կօշիկները նետեց Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու նախագահ Ճորճ Պուշի երեսին։ Կօշիկը այստեղ կը դառնար զէնք, եւ ո՜վ գիտէ, թերեւս շատ աւելի ցնցող քան որեւէ իրական զէնք կամ ռումբ։ Ճէպէճեան այստեղ շատ լաւ կը տեսնէ քաղաքական կեանքի մէջ խորհրդանշական շարժումին դերը որպէս ազդու գործօն։ Եւ ան կ՛իւրացնէ լրագրող Զայտիի մէկ խօսքը, զոր ան ըրած էր երբ կօշիկը նետած էր. «Այս կօշիկը կու գայ պատուհաններէն, որբերէն եւ Իրաքի մէջ սպաննուածներէն»։ Ճէպէճեան կօշիկի այս պատմութենէն մեկնելով կը յիշեցնէ նաեւ այն հայ տարագիրները, որոնք 1915 թուականին անապատներուն մէջ քալեցին առանց կօշիկի։

Երբ այս տողերը կը գրէր, հեղինակը չէր գիտեր անշուշտ որ կարճ ժամանակ վերջ Սրէպրէնիցայի մէջ Պոշնաքներու դէմ կատարուած ցեղասպանութեան դէմ բողոքի իբր նշան պիտի գործածուէին աւելի քան ութ հազար կօշիկներ։ Կօշիկը այս կերպով կը դառնար քաղաքական բողոքի ուժեղ գործօն։

Բայց այսքան չէ։ Ճէպէճեան, երգիծանքո՞վ, թէ տխուր անդրադարձումով, կը պատմէ տակաւին թէ ինչպէս լրագրող Զայտիի 10 թիւ Լոֆըր կօշիկները նշանաւոր կը դառնան ու կօշիկին արտադրիչները անմիջապէս կ՛ուզեն օգտուիլ իրենց արտադրութեան համար կատարուած այս քարոզչութենէն, որ «սպառողական»  աշխարհի մարդոց մեծագոյն նկրտումն է։

Գիրքը լեցուն է նմանօրինակ յօդուածներով որոնք իրենց մէջ յաջողապէս կը շաղախեն Աւետարանականն ու քաղաքականը։ Օրինակ հեղինակը կը պատմէ Միացեալ Արաբական Էմիրութիւններու մէջ պաշտպանութեան տակ առնուած տարագիր Եթովպիացներու ողբերգութիւնը։ Այս տառապեալ մարդիկը մասնակցեր են )կամ տարուեր են, եկեղեցական արարողութեան մը եւ Աստուածաբանական Ընկերութիւնը  պատարագէն վերջ անոնցմէ իւրաքանչիւրին մէկմէկ Աւետարան նուիրեր է։ Ընդամէնը՝ ութ հազար Աւետարան։ Յուզիչ պատկեր է։ Բայց ընթերցողը կրնայ հարց տալ թէ այդ տառապեալ Եթովպիացիներուն համար հիմա հացն ու դրա՞մն էր որ աւելի կարեւոր էր, քան թէ Աւետարանը։ Բայց ուրիշ ընթերցողներ ալ կրնան պատասխանել որ Աւետարանն է որ մեզ պիտի զօրացնէ ու մեզի պիտի տայ միւս տառապանքներուն դիմադրելու ուժը։

Հրայր Ճէպէճեանի գիրքը մէկն է այն գիրքերէն, զորս կը կարդաք հաճոյքով եւ յաճախ ալ կը տարուիք դէպի զանազան խորհրդածութիւններ։

Authors

Discussion Policy

Comments are welcomed and encouraged. Though you are fully responsible for the content you post, comments that include profanity, personal attacks or other inappropriate material will not be permitted. Asbarez reserves the right to block users who violate any of our posting standards and policies.

*

Top