«Գրիգոր Սաթամեան» Թատերախումբ

ՀԲԸՄի Արեւմտեան Ամերիկայի շրջանակային յանձնաժողովը, ընդառաջելով ՀԲԸՄ «Արտաւազդ» թատերախումբի վարչութեան առաջարկին՝ իր Երեքշաբթի, Սեպտեմբեր 25ի հերթական ժողովին ընթացքին, նկատի առնելով Սաթամեանի աւելի քան կէս դարու վաստակը ՀԲԸՄի մշակութային կեանքին մէջ, միաձայնութեամբ վաւերացուց թատերախումբի վարչութեան առաջարկը եւ յետայսու, թատերախումբը պիտի կոչուի ՀԲԸՄի Լոս Անճելըսի «Գրիգոր Սաթամեան» թատերախումբ։
Գրիգոր Սաթամեան կը միանայ ՀԲԸՄ «Վահրամ Փափազեան» թատերախումբի դերասանակազմին, ՀԲԸՄ Յովակիմեան-Մանուկեան մանչերու երկրորդական վարժարանէն շրջանաւարտ եղած տարին՝ 1960ին։ Թատերախումբին հետ կը մնայ մինչեւ Պէյրութի Ամերիկեան համալսարանէն շրջանաւարտ ըլլալը՝ 1964ին։ Ֆիլմարուեստի եւ թատերական ուսումը կը ստանայ Անգլիոյ մէջ, Լոնտոնի «Սքուլ աֆ Ֆիլմ Թեքնիք» եւ «Պրիսթոլ Օլտ Վիք» հիմնարկներուն մէջ։ Քովենթրի քաղաքին մէջ շրջան մը արհեստավարժ դերասանութիւն ընելէ ետք, 1968ին կը վերադառնայ Պէյրութ եւ կը նշանակուի թատրոնի դասախօս՝ Պէյրութի Ամերիկեան համալսարանէն ներս. միեւնոյն ատեն կը ստանձնէ «Վահրամ Փափազեան» թատերախումբի բեմադրիչի պաշտօնը։
1972ին Սաթամեան կը հանդիսանայ առաջին սփիւռքահայ բեմադրիչը, որ կը հրաւիրուի Հայաստան, ուր մեծ յաջողութեամբ կը ներկայացնէ Յ. Պարոնեանի «Մեծապատիւ Մուրացկանները» եւ Ժ. Ֆէյտոյի «Կասկածը Կնոջ Միտքին Մէջ» թատերգութիւնները՝ «Վահրամ Փափազեան» թատերախումբին հետ։ 1975ին, ան նոյն թատերախումբը կ՛առաջնորդէ Անգլիա, Ֆրանսա եւ Կիպրոս, ուր մեծ յաջողութիւն կ՛արձանագրեն իրենց ելոյթներով։ Շրջան մը դասաւանդելէ ետք «Պրիսթոլ Օլտ Վիք» թատերական դպրոցին մէջ, 1976ին կը հաստատուի Միացեալ Նահանգներու Նիւ Եորք քաղաքը, ուր կը միանայ «Քոլոնարզ Թիեթըր Լեպ» թատերախումբին, որպէս անոր բեմադրիչներէն մին։
Այս թատերախումբին հետ իր առաջին թատերգութիւնը բեմադրելէ ետք, ան կը հրաւիրուի երեք անգամ բեմադրելու «Հոփ Սամըր Ռեփերթուար Թիեթըր»ին համար, Միշիկընի մէջ։ Տարի մը ետք կը միանայ ՀԲԸՄի անձնակազմին՝ հանդիսանալով անոր ազգային գեղարուեստական տնօրէնը, որմէ ետք կը հիմնէ ՀԲԸՄի զանազան թատերախումբեր՝ «Արտաշատ» (Նիւ Եորք), «Յակոբ Պարոնեան» (Պոսթըն), «Ուիլեըմ Սարոյեան» (Ֆիլատելֆիա), «Երուանդ Օտեան» (Տիթրոյիթ) եւ «Արտաւազդ» (Լոս Անճելըս)։
Ան կը հիմնէ ու կը հանդիսանայ պատասխանատու տնօրէնը ՀԲԸՄի շաբաթօրեայ «Սփաթլայթ Արմինիընզ» հեռատեսիլի յայտագիրին՝ Նիւ Եորքի մէջ։ «Քլեսիք Թիեթըր Կրուփ»ին հետ անգլերէն լեզուով դեր կը ստանձնէ Շիրվանզատէի «Չար Ոգի» եւ Նշան Փարլաքեանի «Կրենմա Փրէյ ֆոր Մի» ներկայացումներուն մէջ, բեմադրութեամբ՝ Ճոզէֆ Քինկի։
1988ին Նիւ Եորքէն կը փոխադրուի Լոս Անճելըս եւ իր թատերական գործունէութիւնը կը շարունակէ «Արտաւազդ» թատերախումբին հետ։ 1989ին կը բեմադրէ Մարսէլ Փանիոլի «Հացագործին Կինը» գործը, խաղարկութեամբ հայրենի վաստակաշատ դերասան Մհեր Մկրտչեանի. նաեւ միաժամանակ, Մկրտչեանի բեմադրած Յակոբ Պարոնեանի «Պաղտասար Աղբար»ին մէջ կը մարմնաւորէ Կիպարի դերը։ 1992ին, դարձեալ «Արտաւազդ»ի հետ, «Ուաթֆայըր» թատերասրահին մէջ անգլերէն լեզուով բեմ կը բարձրանայ Էտուըրտ Աշի «Մենզ Պեսթ Ֆրենտ» եւ Մըրի Շիզկըլի «Փուշքարթ Փետլըրզ» ներկայացումներուն մէջ՝ բեմադրութեամբ Փիթըր Մանուկեանի։
Կարեւոր դերերով իր մասնակցութիւնը կը բերէ ամերիկեան ֆիլմերու մէջ, որոնց շարքին՝ «Assignment Berlin», «Subterfuge», «One More Step», «Enemies of Laughter», «After Freedom», «Pomegranate», «Must Love Dogs» եւ «Summerland», ինչպէս նաեւ՝ հետեւեալ հեռատեսիլի յայտագիրներուն մէջ. «Suddenly Susan», «The Naked Truth», «Team Knight Rider», «Mad TV», «Alias», «24»:
Ապա, Գրիգոր Սաթամեան եւ մայէսթրօ Վաչէ Պարսումեան միասնաբար կը բեմադրեն Տիգրան Չուխաճեանի երեք օփերաները՝ «Արտաւազդ»ի եւ «Լարք» երաժշտական ընկերակցութեան համագործակցութեամբ. «Զուարթ»՝ 2003ին, «Լեպլեպիճի Հօր Հօր Աղա»՝ 2004ին եւ «Զեմիրէ»՝ 2008ին։
Կատակախառն մենախօսութիւնը առաջին անգամ ի՛նք կը ներմուծէ հայկական արուեստի պատմութեան մէջ, 1986ին՝ Նիւ Ճըրզիի մէջ։ Այդ օրէն ի վեր, Սաթամեան իր զուարճալի մենախօսութիւններով այցելած է Ամերիկայի գլխաւոր նահանգները, աւելի քան 100 ելոյթներով, որոնց իւրաքանչիւրին ներկայ եղած են 250-700 հանդիսատեսներ։
Կիրակի, Հոկտեմբեր 30, 2011ին պատշաճ հանդիսութեամբ մը նշուեցաւ Գրիգոր Սաթամեանի թատերական եւ մշակութային գործունէութեան Ոսկեայ յոբելեանը, կազմակերպութեամբ ՀԲԸՄի Արեւմտեան Ամերիկայի շրջանակային յանձնաժողովին։ Յոբելեարը յուշանուէրներով պարգեւատրեցին ՀԲԸՄի Կեդրոնական վարչական ժողովը, Արեւմտեան Ամերիկայի շրջանակային յանձնաժողովն ու «Արտավազդ» թատերախումբի վարչութիւնը։ Հայաստանի մշակոյթի նախարարութիւնը զինք պարգեւատրեց ոսկեայ մետալով, իսկ սփիւռքի նախարարութիւնը՝ «Ուիլեըմ Սարոյեան» մետալով։ Սոյն առիթով հայրապետական օրհնութեան կոնդակ մը գրած էր Գարեգին Բ. կաթողիկոս։
Ցարդ, Գրիգոր Սաթամեան զանազան թատերախումբերու հետ բեմադրած է 72 թատերգութիւններ, խաղացած է 84 ներկայացումներու մէջ եւ հայերէնի թարգմանած է 20 թատերգութիւններ։

Authors

Discussion Policy

Comments are welcomed and encouraged. Though you are fully responsible for the content you post, comments that include profanity, personal attacks or other inappropriate material will not be permitted. Asbarez reserves the right to block users who violate any of our posting standards and policies.

*

Top