Արհեստաքուն- Hypnosis

Garbis Harboian

ԲԺԻՇԿ ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ

Բ.

Գերմանացի Ֆրանց Անթոն Մեզմեր (Franz Anton Mesmer) արհեստաքունով բուժման նախակարապետն է (18րդ դար): Ան հաւատացած էր, որ որոշ մարդոց մէջ գոյութիւն ունի անյայտ եւ արտակարգ ուժ մը, զոր կարելի է փոխանցել ուրիշ անձի մը: Մեզմեր այս ուժը կոչած էր «կենդանական մակնիսականութիւն»:  Ֆրէօյտ նախ Մեզմերի տեսութիւնն է, որ օգտագործած է ջղացնցութիւն (hysteria) ունեցող հիւանդներուն վրայ, ապա՝ իր հոգեվերլուծական (psychoanalysis) դարմանամիջոցը, որ հիմնուած է երկու անձերու փոխասացութեան վրայ:

Garbis Harboian Սկովտիացի վիրաբոյժ Ճէյմզ Պրետ (James Braid) հիմնուելով Մեզմերի սկզբունքներուն վրայ, 1843ին կիրարկութեան դրած է արհեստաքունը: Ան արհեստաքունը նկարագրած է որպէս իւրայատուկ քուն մը, որ կը յառաջանայ աչքերը սեւեռելով փայլուն առարկայի մը վրայ:

Ճէյմզ Պրետէն հարիւր տարիներ ետք արհեստագիտութիւնը բժշկական հիմնարկներուն լուրջ ուշադրութեան առարկայ դարձաւ, եւ անցնող 50 տարիներուն ընթացքին՝ այդ առնչութեամբ մեծ ուսումնասիրութիւններ կատարուեցան:

1995էն ի վեր, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու առողջապահական հիմնարկները արհեստաքունը ընդունած են որպէս բուժիչ դարմանամիջոց կարգ մը հիւանդութիւններու:

Արհեստական քնաբերութիւնը զարգացում արձանագրած է շատ մը երկիրներու մէջ եւ ներմուծուած է լրացուցիչ բժշկութեան (complementary medicine) եւ այլընտրական բշժկութեան (alternative medicine) մէջ:

Ըստ բուժական հիփնոսացնողներու ուսումնասիրութիւններուն՝ մեր մարմինը հիւանդութիւններու դէմ անգիտակցաբար կը պայքարի, եւ այդպէս է, որ բուժում եւ վերանորոգում տեղի կ՛ունենան: Մեր ենթագիտակցութեան կեդրոնը ուղեղին մէջ կը կանոնաւորէ մեր սիրտի զարկը, շնչառութիւնը, արեան ճնշումը եւ կը համադասէ ու կը կանոնաւորէ մեր բոլոր առած քայլերը: Այս գործընթացը կ՛աշխուժանայ արհեստաքունով, եւ մենք անոր շնորհիւ ու նուազ դեղերու գործածութեամբ կրնանք վարել մենք զմեզ, մեր հանգիստը գտնել, հանդարտիլ, ստեղծագործական երեւակայութիւն ունենալ ու լաւանալ:

Ուսումնասիրողներ հասած են այն եզրակացութեան, որ բուժական արհեստաքունի ներքին կարողականութիւնը կը գտնուի մարդ արարածին մէջ: Հիփնոսացնողը միայն կ՛օգնէ այդ կարողականութեան յայտնաբերումին եւ զարգացումին: Նպատակը ենթական քնացնել չէ, այլ արհեստական քնաբերութեամբ յայտնաբերել անոր ներքին եւ թաքուն ցաւերը, ճնշուած եւ ընկճուած  յիշատակներն ու իրադարձութիւնները, ապա օգնել՝ որոշ ուղղուածութեամբ  բարելաւելու անոր ինքնավստահութիւնը, ինքնագիտակցութիւնը եւ ինքնակատարելագործումը:

Իսկ ինչպէ՞ս կը կատարուի բուժական արհեստաքունը:

Ըստ մասնագէտ բուժական հիփնոսացնողներու՝ բուժական հիփնոսութիւնը կը կատարուի անձայն հանդարտ սենեակի մը մէջ, հիւանդը նստած կամ պառկած կ՛ըլլայ, ձեռքերն ու ոտքերը իրարմէ հեռու: Արհեստաքունը կէս ժամ կրնայ տեւել: Բժիշկը զանազան տեսակի թելադրութիւններով եւ մեղմ խօսքերով հիւանդը կը մղէ մարմնական, մտային եւ հոգեկան հանդարտութեան ու թուլացումի, որոնց կը յաջորդէ ենթագիտակցական քնանման վիճակը:

Բեմական արհեստաքունի ընթացքին, բեմ եւ ունկնդիրներ ամբողջութիւն մը կը կազմեն եւ արհեստաքունը կը կիրարկուի ընտրովի: Իսկ բուժական արհեստաքունի ընթացքին կ՛ըլլան միայն հիփնոսացնողը եւ հիւանդը: Երկուքին միջեւ ուղղակի զուգորդութիւն մը կը ստեղծուի:

Հոն ընտրութիւն չկայ:

Բուժական արհեստաքունը կը կիրարկուի առաւելաբար մնայուն ցաւերէ տառապողներուն:

0000HYPNOSISՆաեւ շատ մը բժշկական հիմնարկներու մէջ կը կիրարկուի հետեւեալ հիւանդութիւններու եւ ախտային երեւոյթներու բուժման համար. 1. Ծխախոտի գործածութեան. 2. Ընդհանուր գերզգայնութեան. 3. Հաստ աղիքի գրգռութեան (irritable colon). 4. Ստամոքսի խոցաւորութեան (ulcer). 5. Արեան գերճնշուածութեան. 6. Գիրութեան. 7. Այրաջիլի պրկուածքային տկարութեան (erectile dysfunction). 8. Ոսկրածուծի փոխպատուաստումնային (bone transplantation) ցաւին. 9. Խլիրդի քիմիական դեղադարմանումի (chemotherapy) նողկանք եւ փսխունք. 10. Ներդիտակումի (endoscopy) եւ հաստ աղիքի դիտակումի (colonoscopy) ցաւին. 11. Ատամնաբուժական դարմանամիջոցային ցաւին. 12. Յօդացաւի, գլխացաւի, անգարի (migrain). 13. Տկար դիմադրողականութեան. 14. Հոգեբանական հարցերու՝ ընկճուածութիւն, ճնշուածութիւն, ինքնավստահութեան վատթարացում եւ հոգեբանական վախ:

Մեզմէ ոեւէ մէկը կրնայ ինքզինք արհեստաքունի մղել, այսինքն՝ ինքնահիփնոսացում (autohyp-nosis, self-hypnosis) կիրարկել: Ասիկա կրնայ տեղի ունենալ, երբ՝

1.- Խիստ հետաքրքրական եւ տպաւորիչ վէպ մը կը կարդանք.

2.- Գեղեցիկ ֆիլմ մը կը դիտենք.

3.- Տպաւորիչ քաղաքական դասախօսութիւն մը կ՛ունկնդրենք.

4.- Եկեղեցական ներշնչիչ արարողութեան մը ներկայ կ՛ըլլանք:

Բազմաթիւ հիփնոսացնողներ իրենց մասնագիտութիւնը կը կիրարկեն հոգեւոր (spiritual) կեանքի եւ ապրումներու արթնացման համար: Անոնց կարծիքով՝ կարգ մը կրօններու մէջ արհեստական քնաբերութիւնը կը գործածուի ծիսական արարողութիւններու ընթացքին, անուղղակիօրէն եւ կամ անգիտակցաբար, օրինակ՝ կրկնուող աղօթքներով, երգեցողութեամբ եւ ծիսական շարժումներով:

Պաշտամունքի մը ընթացքին արհեստաքունի վիճակ կրնայ յառաջանալ շնորհալի ու զօրաւոր անհատականութիւն ունեցող քարոզիչի մը կամ բարոյախօսի մը  խօսքերով կամ այնտեղ տիրող հաւաքական լռութեամբ:

Ընդհանրապէս, եկեղեցիները յատուկ օրէնք մը կամ արգելք մը չունին արհեստական քնաբերութեան մասին: Անոր ճիշդ եւ բարոյական ուղիղ գործածութեան դէմ չեն անոնք:

 

(Շար. 2 եւ վերջ)

 

 

Authors

Discussion Policy

Comments are welcomed and encouraged. Though you are fully responsible for the content you post, comments that include profanity, personal attacks or other inappropriate material will not be permitted. Asbarez reserves the right to block users who violate any of our posting standards and policies.

*

Top