«Հայերը Եւ Պաղ Պատերազմը» Նիւթով Համագումար՝ Միշիկըն-Տիրպորն Համալսարանին Մէջ

 

ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՈՒՍՈՒՄՆԱՍԻՐՈՒԹԵԱՆ ԿԵԴՐՈՆԻ ՄԱՄԼՈՅ ՀԱՂՈՐԴԱԳՐՈՒԹԻՒՆԸ

 

ՏԻՐՊՈՐՆ, Միշիկըն.- Միշիկըն-Տիրպորնի համալսարանի Հայկական ուսումնասիրական կեդրոնը պիտի հիւրընկալէ «Հայերը Եւ Պաղ Պատերազմը» նիւթով աննախընթաց եւ բազմաճիւղ միջազգային ակադեմական համագումար մը, որ տեղի պիտի ունենայ նոյն համալսարանին մէջ, 1-3 Ապրիլ 2016ին։ Երեսուն գիտնականներ՝ Հիւսիսային եւ Հարաւային Ամերիկաներէն, Եւրոպայէն եւ Հայաստանէն, պիտի մասնակցին այս համագումարին։

Միջազգային հարթակի վրայ, Պաղ պատերազմը երկարաձգուեցաւ Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմէն՝ 1945էն ետք, մինչեւ Սովետական Միութեան քայքայումը՝ 1991ին։ Աշխարհի տարածքին հայերը, այնուամենայնիւ, բաժնուած էին կողմ եւ հակա-սովետական հատուածներու, 1920ի վերջաւորութեան Արեւելեան Հայաստանի վրայ կոմիւնիստներու տիրակալութեան սկիզբէն անմիջապէս ետք։

Համագումարի առաջին խումբը (Կարապետ Գ. Մոմճեան, Վահէ Սահակեան եւ Հազել Անթառամեան-Հաֆմըն) պիտի կեդրոնանայ 1920ական թուականներէն մինչեւ 1947 ինկող ժամանակաշրջանին վրայ՝ փորձելով բացատրել քաղաքական շարժիչ ուժը հայութեան մօտ, մասնաւորաբար Սփիւռքի մէջ, նախքան պաշտօնապէս Պաղ Պատերազմի ժամանակշրջան մուտքը։ Սոյն բաժինի զրոյցները պիտի փորձեն բացայայտել հայկական Սփիւռքին մօտ տեղի ունեցած փոփոխութիւնները՝ Սովետական Հայաստանի հետ յարաբերութիւններուն մէջ, եւ Սփիւռքը՝ 1940ականներու կիսուն համաշխարհային Պաղ Պատերազմի խուժումին ընթացքին։

Պաղ Պատերազմը անխուսափելիօրէն ազդեց հայութեան վրայ, ոչ միայն Սովետական Հայաստանի, այլեւ՝ աշխարհի տարածքին շատ հայկական համայնքներու վրայ։ Այս ժամանակաշրջանը պիտի արծարծուի համագումարին տեւողութեան, շարք մը շրջանային խումբերու կողմէ։ Լեւոն Չորպաճեան, Կրեկըրի Աֆթանտիլեան եւ Պենճըմըն Ֆ. Ալեքզենտըր պիտի կեդրոնանան Հիւսիսային Ամերիկայի վրայ։ Ժիրայր Չոլաքեան եւ Անդրանիկ Ադամեան դասախօսութիւն պիտի ունենան Ֆրանսայի հայերու վիճակին մասին։ Հարաւային Ամերիկայի մէջ տեղի ունեցած զարգացումները պիտի ներկայացուին Վարդան Մաթէոսեանի, Հէյթոր Լուրէյրոյի եւ Խաչիկ Տէր Ղուկասեանի կողմէ։ Առաւել, պիտի ներկայացուին հինգ անջատ դասախօսութիւններ՝ Միջին Արեւելքի հայ համայնքներուն մասին, Հրաչ Չիլինկիրեանի, Ճէյմզ Սթաքըրի, Խաչիկ Մուրատեանի, Էլտան Պեն Ահարոնի եւ Էմրէ Խան Տաղլիօղլուի կողմէ։ Սոյն ներկայացումները կառուցուած են այնպիսի ձեւով մը, որ առիթ կը ստեղծեն զրոյցներու, բաղդատութիւններ կատարելու համար հայկական համայնքներուն մէջ Պաղ Պատերազմի խզումներու իւրայատկութիւններուն միջեւ եւ գտնելու համար պատճառները Պաղ Պատերազմի ժամանակաշրջանի միջհայկական բախումներուն ու մրցակցութիւններուն՝ մէկ հողամասէն միւսը։

Տեղի պիտի ունենայ նաեւ առանձին դասախօսութիւն մը այդ ժամանակաշրջանի Սովետական Հայաստանի եւ Սփիւռքի միջեւ յարաբերութիւններուն մասին (դասախօսներ՝ Նելիտա Պուլղուրճեան եւ Գէորգ Պետրոսեան)։ Համագումարին ընթացքին, քաղաքական պատմութեան զրոյցը պիտի թագադրէ կլոր սեղան-զրոյցը, որ բաղդատութիւն պիտի կատարէ համաշխարհային Պաղ Պատերազմին եւ հայկական «Պաղ Պատերազմ»ին միջեւ։

Վերջին երկու զրոյցները պիտի արծարծեն Պաղ Պատերազմին ունեցած ազդեցութեան երեւոյթը հայկական պատմագրութեան վրայ (դասախօսներ՝ Սամուէլ Գրիգորեան եւ Անուշ Յովհաննիսեան), արուեստին վրայ (Նիրի Մելքոնեան) եւ ժողովրդային մշակոյթին վրայ ( Տիգրան Մաթոսեան)։ Համագումարը պիտի եզրափակուի երկրորդ կլոր սեղան-զրոյցով, որ պիտի արծարծէ Պաղ Պատերազմին՝ այսօրուան հայութեան թողած կտակի նիւթը, եւ յանձնարարութիւններ պիտի կատարէ այս մարզին մէջ ապագայ հետազօտութիւններու համար։

Զրուցավարներ եւ զրուցողներ են նաեւ՝ Քեմ Էմին, Գէորգ Պարտաքճեան, Թամար Պոյաճեան, Ռիչըրտ Ճ. Յովհաննէսեան, Ասպետ Քոչիկեան, Սիմոն Փայասլեան, Փեմ Թենաք, Արա Սանճեան եւ Սելի Հաուըլ։

Համագումարը կազմակերպողներուն նպատակն է լուսարձակի տակ առնել եւ քաջալերել ապագայ հետազօտութիւնը՝ հայոց պատմութեան առանցքային ժամանակաշրջանի մը վրայ, որուն ուսումնասիրութիւնը տակաւին կը գտնուի իր «անչափահասութեան» մէջ։ Նիւթին մօտենալով զանազան անկիւններէ եւ գիտական ճիւղերէ՝ անոնք կը յուսան, որ սոյն հաւաքը քաջալեր հանդիսանայ ուրիշներու, պեղելու համար հայոց պատմութեան մանրամասնութիւնները Պաղ Պատերազմի ժամանակաշրջանին։ Բացի ատկէ, թեմաներ, ինչպիսին են՝ Պաղ Պատերազմի ազդեցութիւնը հայ գրականութեան վրայ, գաղթը դէպի Սովետական Հայաստան եւ անկէ դէպի դուրս, կամ հայ անհատներու ներգրաւումը լրտեսութեան մէջ՝ ի շահ Պաղ Պատերազմի ժամանակահատուածի քաղաքական բաժանումներու երկու կողմերուն, խորացուած ձեւով պէտք է արծարծուին մօտիկ ապագային։ Վերոնշեալ նիւթերը մաս կը կազմէին համագումարի ցանկագրուած դասախօսութիւններու կոչին մէջ, սակայն կազմակերպողները որեւէ առաջարկ չստացան անոնց գծով։

Համագումարը, որ բաց է հանրութեան, նեցուկը կը վայելէ Հայկական ուսումնասիրութեանց եւ հետազօտութեանց ազգային միութեան, մինչ «Գալուստ Կիւլպէնկեան» հիմնարկի Հայկական բաժանմունքը կ՛օժանդակէ Հայաստանէն մասնակցողներուն։ «Արմինիըն Ռիվիու»ն յատուկ թիւ մը պիտի յատկացնէ համագումարին ներկայացուած դասախօսութիւններու ակադեմական յօդուածներուն։

Հայկական հետազօտութեան կեդրոնը հիմնուած է դոկտ. Կենիս Ռ. Փափազեանի կողմէ, 1985ին, նիւթական օժանդակութեամբը «Վարդանանց ասպետներ» կազմակերպութեան, մանաւանդ՝ հանգուցեալ Էտուըրտ եւ Հէլէն Մարտիկեաններու։ Անիկա նուիրուած է Հայկական ուսումնասիրութեանց մարզին մէջ փաստագրութեան, հետազօտութեան եւ հրատարակութեանց գործին։

Յաւելեալ մանրամասնութեանց համար, դիմել հետեւեալ հասցէներուն եւ/կամ թիւերուն. Armenian Research Center, University of Michigan-Dearborn, 4901 Evergreen Road, Dearborn, MI 48128-2406. Contacts: Ara Sanjian and/or Gerald E. Otterbeit, Jr., Tel: 313-593-5181, Fax: 313-593-5219, email: arasan@umich.edu or/and gottenbr@umich.edu, Web: http:/umdearborn.edu/673901:

Authors

Discussion Policy

Comments are welcomed and encouraged. Though you are fully responsible for the content you post, comments that include profanity, personal attacks or other inappropriate material will not be permitted. Asbarez reserves the right to block users who violate any of our posting standards and policies.

*

Top