Բնորոշիչը Ժողովուրդի Կա՛մքն Է

0609pakrad-estoukian (1)

ԲԱԳՐԱՏ ԷՍԴՈՒԳԵԱՆ

 

0609pakrad-estoukian (1)Սալորենին ծառերու յիմարագո՛յնն է: Բոլորէն առաջ կը խաբուի Մարտի կեղծ գարունով: Խաբուսիկ արեւը տեսնելով՝ իսկո՛յն կը ծաղկի: Սպիտակ ուրախութիւն մը կը պարգեւէ շուրջ-բոլորին: Պատահական անցորդները կը հրապուրուին ծաղկած սալորենիի գեղեցկութեամբ: Կը հրճուին, ուրախութեամբ կը լեցուին: Անցած են ձմրան մռայլ օրերը: Շուտով կը հասնի գարունը, բնութիւնը կը վերակենդանանայ, ծառ ու ծաղիկ կը դալարին: Նոյնիսկ պեթոնապատ մեծ քաղաքներու մէջ, այգիի փոքրիկ շերտ մ՛իսկ բաւարար է՝ այս գարնանամուտի ուրախութենէն բաժին մը ստանալու:

Համատարած այս երեւոյթին դիմաց միա՛յն պարտիզպանը չ՛աճապարեր, այլ համբերութեամբ կը սպասէ այս խաբուսիկ օրերուն ժամ առաջ անցնելուն: Կեանքի փորձառութեամբ գիտէ, թէ այս ամսուան արեւը, արեգակը կե՛ղծ է: Այսօր թէ վաղը, այդ պայծառ եղանակը կը փոխուի, բուքն ու քամին կիսով կը թափեն միամիտ սալորենիին կանխահաս ծաղիկները: Ծաղիկներ, որոնք եթէ այսքան չաճապարէին, պիտի պտղաբերէին այդ նոյն ճոխութեամբ:

Շահեկան է մարդու եւ բնութեան յարաբերութիւնը: Գարնան առաջին շողերը տեսնելով ծաղկող սալորենիին նման, նորայայտ երեւոյթներու դիմաց իսկո՛յն շարժման անցնող մարդոց համար հնարուած է՝ «Առանց գետը տեսնելու՝ շալվարդ մի՛ սոթտեր» ասացուածքը:

Թուրքիոյ պատմութեան վերջին 15 տարիները դրոշմուած են Արդարութիւն եւ Զարգացում կուսակցութեան եւ յատկապէս անոր նախագահ Ռեչեփ Թայիփ Էրտողանի իշխանութեամբ: Հանրապետական Թուրքիոյ 94ամեայ պատմութեան մէջ խի՛ստ կարեւոր անկիւնադարձ մըն է Էրտողանի գլխաւորած շարժումին իշխանութիւն հաստատելը: Առաջին անգամ ըլլալով, երկրի հիմնադիր մտայնութեան հակասող քաղաքական շարժում մը, ժողովուրդին ձայներով իր կամքը կը պարտադրէր երիտթրքական-քեմալական ազգային գաղափարախօսութեան դէմ: Էրտողան իր իշխանութիւնը ամրացնելու համար լաւագոյնս օգտուեցաւ ժողովրդավար սկզ-բունքներէն: Իր պատգամներով, երկրէն ներս ան սիրաշահեցաւ ա-զատամիտ-լիպերալները, հարստութիւն դիզած բայց համապատասխան փառք ու պատիւի չարժանացած նորահաս հարուստները, նախապէս չարաչար շահագործուած քրիստոնեայ կամ հրեայ փոքրամասնութիւնները եւ ժողովուրդի բաւական լայն մէկ շերտը: Երկրէն դուրս, Եւրոմիութեան անդամակցելու հեռանկարով՝ արեւմտեան քաղաքական շրջանակները եւս զօրակցեցան այս նոր շարժումին: Իրենց դիմաց արմատական Իսլամի փոխարէն՝ այլընտրանք մը, հաշտուելու արժանի կաղապար մը գտած ըլլալ կը կարծէին: Անոնք կ՛անտեսէին Էրտողանի՝ «Ժողովրդավարութիւնը մեզի համար հանրակառք մըն է, տեղ հասնելով՝ կ՛իջնենք» խոստովանութիւնը:

Մեր ընկերական շրջանակին մէջ Սարգի՛սն էր, որ յաճախ կը զգուշացնէր՝ «Այսօր 1908ի սահմանադրութեան պայմանները կ՛ապրինք, սպասենք ու տեսնենք, թէ 1915ի դարադարձին ինչե՜ր կը սպասեն մեզի» ըսելով: Իրա՛ւ ալ, դարադարձի Յունիսի եօթին կայացած ընտրութիւններէն ետք, Էրտողանի կուսակցութիւնը առաջին անգամ ըլլալով կորսնցուց առանձինն կառավարութիւն կազմելու իրաւունքը: Այդ թուականէն սկսեալ, երկիրը ինկած է ընկերաքաղաքական եւ տնտեսական ճգնաժամի ճիրաններուն մէջ: Նախագահը, իր իշխանութիւնը շարունակելու համար, երկիրը մխրճած է փորձանքաբեր արկածախնդրութիւններու շեմին:

Իսկ Պատրիարքարանի պատմական կամարներուն տակ, հոգեւորականաց դասը երկար տարիներով ենթարկուած ճնշումէն ձերբազատուելով՝ կանխահաս ուրախութեամբ կ՛ողջունէր ժողովուրդին ձայնակցելու կամքը: Օլէ՜ ուրախ բացագանչութիւնները յանկարծ սմքեցան՝ կատարուած ընտրութիւնը չեղեալ համարող պաշտօնական գրութեան մը յայտնութեամբ:

Անգամ մը եւս փաստուեցաւ, որ օսմանեան խաղերը անսպառ են, դաւադրութիւնը՝ անվե՛րջ:

Բայց անվերջ ու անսպառ է նաեւ գիտակցութիւնը շահած ժողովուրդին կա՛մքը: Հաստատ համոզումով կրկնենք, որ վերջին հաշուով՝ այդ կա՛մքն է յաղթական:

Authors

Discussion Policy

Comments are welcomed and encouraged. Though you are fully responsible for the content you post, comments that include profanity, personal attacks or other inappropriate material will not be permitted. Asbarez reserves the right to block users who violate any of our posting standards and policies.

*

Top