Յաւիտենական Մուրացկանը

Church

ՀԱՅ ԵԿԵՂԵՑԻՆ ԵՒ ՀԱՅ ԵՐԻՏԱՍԱՐԴԸ ԴԷՄ ԱՌ ԴԷՄ

 

ԳՐԻԳՈՐ ԵՊՍ. ՉԻՖԹՃԵԱՆ

 

ChurchԹերեւս զարմանալի թուի, սակայն, մուրացկանութիւնը արուեստ համարող մարդիկ կան: Այդքան խղճալի, չըսելու համար անպատուաբեր գործը վերլուծելով, ոմանք այն եզրակացութեան եկած են, թէ մուրացկանները հոգեբանական իւրայատուկ զգայարանքով օժտուած են եւ գիտեն որո՞ւ պէտք է մօտենան, եւ՝ ինչպէ՞ս: Անոնց շարքերուն մէջ վստահաբար կան այնպիսիներ, որոնք՝ բազմութեան մէջ կանգնած, երբ նային մարդոց, կրնան գէթ իննսուն տոկոսով կռահել, թէ ո՞վ ողորմութիւն կու տայ եւ ով՝ ո՛չ:

Մուրացկանութեան արուեստ ըլլալուն թէզը պաշտպանողներ նաեւ կը ներկայացնեն մուրացկանին հնարամտութիւնները, օրինակ՝ աչքերու լեզուին անոր հմտացած ըլլալը, ցնցոտիները աւելի պատռուած ցոյց տալու վարպետութիւնը, իր ընդհանուր տեսքը աւելի ողբերգական ցուցնելու ճարտարութիւնը ու մանաւանդ ձայնին մէջ աղաչական մեղմութիւն դնելու փորձը:

Փորձառութիւնը մեծապէս կը նպաստէ մեզի տուեալ գործին տիրապետելու եւ յաջողութեան հասնելու մեր ճիգին մէջ: Սակայն մարդուն բնատուր կարողութիւնները կարեւոր ազդակներ են, անոր կողմէ ստանձնուած որեւէ գործին յաջողութեամբ պսակուելուն:

Տեսնուած է նաեւ, որ մուրացկաններ բանաձեւուած աղօթքներ կ՛արտասանեն եւ բարեմաղթանքներ կը շռայլեն այնքան, որ լսողը այն տպաւորութիւնը կ՛ունենայ, թէ մուրացկանը հաստափոր աղօթագիրք մը ունի թեւին տակ կամ՝ մաղթանքներով լեցուն ժամագիրք մը՝ ուսի պայուսակին մէջ…։ Ուրկէ՞ այդքան յիշողութիւն եւ զանոնք յարմար ձեւով ներկայացնելու կարողութիւն մուրացկանին…։ Ահա թէ ինչպէս բնատուր շնորհքները օգտակար կը հանդիսանան մարդուն, ապրելու իր կեանքը նոյնիսկ մուրացկանի կարգավիճակով:

Համաշխարհային տնտեսական դժուարութիւններու եւ ապահովական անբաղձալի իրավիճակներուն հետ անմիջական կապ չունի մուրացկանութիւնը: Նոյնիսկ քաղաքակիրթ եւ հարուստ երկիրներու մէջ կարելի է հանդիպիլ մարդոց, որոնք ճամբաներու խաչմերուկներուն վրայ կը սպասեն եւ կարմիր լոյսի պարտադիր դադարէն օգտուելով կը մօտենան անցորդ ինքնաշարժներուն: Կը պատահի որ ոմանք խղճան մուրացկանին եւ պատուհանին ապակին իջեցնելով ողորմութիւն տան անոր: Ուրիշներ բնա՛ւ չեն խղճահարուիր, այն ինքնահամոզումով, որ մուրացկանին ողորմութիւն տալ կը նշանակէ զայն անգործութեան մէջ քաջալերել եւ ծուլութեան վարժեցնել: Անոնց համոզումը հիմնաւորուած է «ծուլութիւնը աղէտ կը պատճառէ մարդկութեան» գաղափարին վրայ: Ըստ այս թէզը պաշտպանողներուն՝ ծոյլ մարդը չարիքի աղբիւր է: Ուրեմն, փողոցը մեծնալով, մուրացկանը եթէ առաջին հերթին ծուլութեան կը վարժուի, երկրորդ՝ ան փողոցէն կը սորվի մարդկութեան կեանքին մէջ չարիք դառնալու բոլոր ժխտական ձեւերը:

Փողոցներուն մէջ կան մուրացող մարդոց կարգավիճակէն տարբեր եւ աւելի պաշտօնական «մուրացկան»ներ, որոնք ճիշդ է որ ցնցոտիներ չեն հագնիր, ո՛չ ալ աղաչական խօսքերով ողորմութիւն կը խնդրեն անցորդներէն, այլ ընդհակառակը՝ պահանջողի դերով կը մօտենան իրենց ընտրած թիրախներուն, պարտադրելով, որ անոնք ստիպուած ըլլան «ողորմելու» իրենց, եւ նիւթապէս բաւարարելու իրենց կարիքները:

Այնպէս, ինչպէս ամէն մուրացկանը կարիքաւոր չէ, նոյնպէս ալ ամէն կարիքաւորը մուրացկաններ չէ: Շատ կարիքաւորներ կան, որոնք լուռ կը տանին իրենց դժուարութիւնները, եւ ո՛չ ոք կը զգայ, թէ թշուառ կեանքով կ՛ապրին իրենք: Այս վերջիններու պարագային արժանապատուութեան բարձր գիտակցութիւնը ու մանաւանդ աշխատասիրութիւնը չեն թողուր, որ անոնք խեղճ երեւին շրջապատին մէջ: Կարիքաւոր՝ բայց ո՛չ մուրացկաններուն հագած համեստ, բայց կոկիկ զգեստները, անտեղի ծախսերէ խուսափիլը եւ ունեցածով բաւարարուելու իմաստութիւնը չեն թողուր, որ շրջապատը զգայ այն նեղութիւնները, որոնց բովէն կ՛անցնին անոնք: Այս կարիքաւորներուն ամէնէն պատուախնդիրները նոյնիսկ կը մերժեն գաղտնաբար իրենց մատուցուած ողորմութիւնը, զայն տուողին թելադրելով՝ «աւելի կարիքաւոր»ին յանձնել այդ նուէրը…։

Այսպիսի վեհ եւ գիտակից կարիքաւորներուն հակապատկերն է յաւիտենական մուրացկանը: Բայց ո՞վ է յաւիտենական մուրացկանը: Եթէ մարդ մահկանացու կը ծնի, ինչպէ՞ս կրնայ յաւիտենապէս մուրացկան ըլլալ:

Յաւիտենական մուրացկան ըլլալու կարգավիճակին բացատրութիւնը՝ «մինչեւ վերջ», այսինքն՝ մինչեւ մահ մուրացկան մնալու յամառ որոշումն է որոշ տեսակի մարդոց: Անյոյս է յաւիտենական մուրացկանները ետ կեցնել իրենց առած որոշումէն: Անոնք հաւատարիմ կը մնան իրենց առած քայլին եւ չեն ուզեր խախտել իրենց կեանքին «օրէնք»ը:

«Յաւիտենական մուրացկան»ները ագահ մարդիկն են: Անոնք միշտ պատրաստ են մուրալու ուրիշէն, որովհետեւ իրենց ունեցուածքը «իրենց չի՛ պատկանիր»: Յաւիտենական մուրացկանները հաւաքելու, ամբարելու եւ պահպանելու մասնագէտներ են, սակայն «ծախսելու փորձառութիւն» չունին: Անոնք յաճախ «ծախսել» եւ «մխսել» եզրերուն ճշգրիտ բացատրութիւնը չեն գիտեր: Երբ մէկը առաջարկէ իրենց ծախսել, անոնք ծախսելը կ՛ըմբռնեն մսխելու իմաստով: Ուստի, նոյնիսկ ամէնէն չնչին գումարը, որ դուրս պիտի գայ մայր գանձէն, ցաւ կը պատճառէ յաւիտենական մուրացկանին, որովհետեւ ճիշդ մուրացկանին պէս, միայն ուրիշին շահածէն օգտուելու փորձառութիւնը ունեցած է ան: Յաւիտենական մուրացկանը չի՛ գիտեր, թէ իր հաւաքածէն ալ կարելի է օգտուիլ:

Յաւիտենական մուրացկանը՝ ագահ մարդը հեռանկարներու անորոշ մշուշին մէջ իր ճամբան կորսնցուցած անձն է: Ագահը կը հաւաքէ միայն հաւաքելու համար, այն մտավախութեամբ, որ օր մը կրնայ կարիք ունենալ իր հաւաքածներուն: Անիկա բնա՛ւ չի՛ ճաշակեր ունեցածէն մաս մը անգամ վայելելու հաճոյքը, կարծելով, թէ ուրիշին ունեցածէն բաժին մը, նոյնիսկ իբրեւ ողորմութիւն ստանալուն մէջ կը կայանայ իսկական հաճոյքը…։ Ա՛յս է որ ագահ մարդը կը վերածէ յաւիտենական մուրացկանի, որուն զգեստները պատռուած կրնան չըլլալ, ո՛չ ալ ոտքերը բոպիկ: Ընդհակառակը, ան կրնայ հագուած ըլլալ շատ գեղեցիկ շրջազգեստ եւ գլխուն կրնայ դրած ըլլալ թաւշեայ գլխարկ, սակայն ձեռքը միշտ գրպաններէն դուրս կը պահէ…։

Կեանքի բոլոր բնագաւառներուն մէջ՝ բարեկամութեան, աշխատանքի եւ մանաւանդ ամուսնութեան պարագային անլուծելի խնդիրներէն մէկը ագահութեան դէմ պայքարն է, որուն երդուեալ մարտիկներուն՝ յաւիտենական մուրացկաններուն կարելի չէ՛ համոզել զէնքերը վար դնել: Յաւիտենական մուրացկանները եթէ իմանային, թէ ո՞ւր կը գտնուին իրենց գրպանները, կը յաջողէին թերեւս իրենց ձեռքերը տանիլ այդ ուղղութեամբ, փոխելով իրենց, եւ իրենց շուրջը գտնուողներուն կեանքը: Սակայն, դժբախտաբար կարճ ձեռքեր ունենալով, անոնք բնա՛ւ պիտի չյաջողին իրենց ձեռքերը հասցնել իրենց գրպաններուն:

Յաւիտենական մուրացկանները շատ աւելի դժբախտ են եւ աւելի՛ թշուառ, քան՝ փողոցներուն մէջ իրենց հագուածքէն յայտնի եւ մատուցած աղօթքներէն բացայայտ երեւցող մուրացկանները: Ասոնց պարագային փողոց իջնելու նպատակը եւ ստանձնած անձնական առաքելութիւնը գէթ յստակ է, մինչդեռ յաւիտենական մուրացկաններուն աննպատակ կեանքը եւ մանաւանդ տխուր վախճանը՝ շատ աւելի ողբերգական…։

 

 

Authors

Discussion Policy

Comments are welcomed and encouraged. Though you are fully responsible for the content you post, comments that include profanity, personal attacks or other inappropriate material will not be permitted. Asbarez reserves the right to block users who violate any of our posting standards and policies.

*

Top