Նեղմիտին Ձայնը

Church

ՀԱՅ ԵԿԵՂԵՑԻՆ ԵՒ ՀԱՅ ԵՐԻՏԱՍԱՐԴԸ ԴԷՄ ԱՌ ԴԷՄ

 

ԳՐԻԳՈՐ ԵՊՍ. ՉԻՖԹՃԵԱՆ

 

ChurchՆեղմտութիւնը յաճախ կը շփոթուի տգիտութեան հետ: Թէեւ երկու եզրերը նմանութիւններ ունին, սակայն անոնք աւելի իրարու զօրավիգ եղող երեւոյթներ են, քան՝ նոյնութիւններ:

Նեղմիտ մարդը երբեմն շատ լաւ տեղեկացուած եւ ծանօթութիւններով հարուստ անձ կ՛ըլլայ, սակայն՝ իր իմացածին մասին ունեցած մեծ համարումը մէկ կողմէ, եւ իր յամառութիւնը միւս կողմէ թոյլ չեն տար որ ան դուրս գայ իր նեղմտութենէն եւ վառ գոյներով տեսնէ իր շրջապատը:

Շատեր կը դժգոհին, երբ իրենց շրջապատին մէջ նեղմիտ մը յայտնուի յանկարծ եւ պնդէ իր իմացածներուն վրայ: Ոմանք շուտով կը հեռանան այն ընկերական միջավայրէն, որուն շրջագիծը անընդհատ կը սեղմուի՝ նեղմիտ անձերու ստեղծած անվստահութեան մթնոլորտին պատճառով: Սակայն ի՞նչ դժուարութիւն կայ արդեօք նեղմիտ անձի մը հետ բարեկամանալուն հետ: Նախ պէտք է ըսենք, որ եթէ մէկուն նեղմիտ ըլլալուն մասին ստոյգ տեղեկութիւն ունենան մարդիկ, բնաւ չե՛ն ուզեր անոր հետ բարեկամութիւն հաստատել: Անձի մը նեղմտութեան մասին մեր ծանօթութիւնը, անոր հետ որոշ ժամանակ կապ հաստատելէն ետք կրնանք իմանալ, որովհետեւ որքան ալ իմաստութիւն ունենանք, մարգարէական շնորհքէ զուրկ ենք եւ դժուար է մարդոց երեսին նայելով՝ ճանչնալ անոնց ներքին անձը, մանաւանդ անոնց անհատականութեան առնչուող մանրամասնութիւնները:

Այն կարծիքը, թէ նեղմիտ մարդիկ շատ զգոյշ, շրջահայեաց եւ խելացի կ՛ըլլան, ինքնին ո՛չ մէկ արժէք ունի…։ Նեղմիտ մարդը կրնայ զգոյշ ըլլալ, նոյնիսկ իր անձին ապահովութեան համար՝ շրջահայեաց, սակայն երբեք խելացի չի՛ կրնար համարուիլ, որովհետեւ նեղմտութիւնը ինքնին անձին մտածողութիւնը սահմանափակող երեւոյթ է, որ արգելք կը հանդիսանայ միտքի հորիզոնի լայնացման եւ հարստացման:

Նայեցէ՛ք եւ փնտռեցէ՛ք ձեր շրջապատին մէջ նեղմիտ մարդիկ, եւ դուք պիտի տեսնէք, որ անոնք միայն իրենց իմացածին բարձրաղաղակ քարոզիչներն են: Անոնց համար ամբողջ աշխարհը սխալ է, իսկ իրենք՝ ճիշդ: Անոնք ամէն ինչի մասին ըսելիք եւ տալիք ուղղութիւն ունին: Նեղմտութիւնը չի՛ թողուր, որ անոնք կարենան տեսնել իրենց շրջապատին մէջ գտնուող այլ արժէքներ:

Նեղմտութիւնը աչքի տկարութեան հետ կարելի է համեմատել: Երբ մէկը կարճատես է, միայն իրեն շատ մօտիկ առարկաները յստակ կը տեսնէ, սակայն հեռուն գտնուող առարկաներն ու անձերն ալ զինք կը հետաքրքրեն: Տարօրինակ երեւոյթը այն է, որ նեղմիտ մարդիկ առանց տեսնելու իրենցմէ հեռու գտնուող առարկաները, անոնց մասին կարծիք կը յայտնեն, պատասխանատու յայտարարութիւններ կը կատարեն եւ որոշումներ կը կայացնեն…։

Նեղմիտ մարդոց «գործին կու գայ» հեղինակաւոր մարդոց շուքին տակ ծուարիլը, իրենց նեղմտութեան հեղինակութիւնը սնուցանելու համար…։ Որովհետեւ նեղմիտը միշտ հեղինակութիւն կը փնտռէ, ամրապնդելու համար իր նեղմիտ գաղափարները, որոնք ընդհանրապէս հիմ չունին: Սակայն, իրենց անհիմն գաղափարներուն վրայ պնդելու եւ զանոնք տարածելու ո՛չ մէկ ջանք կը խնայեն նեղմիտներ:

Անվարան պէտք է յայտարարել, որ հաւաքական աշխատանքի ձախողութեան հիմնական պատճառներէն մէկը նեղմտութիւնն է: Միասնական որոշումներու եւ համերաշխութեան աղբիւր են համախոհութիւնն ու փոխադարձ զիջողութիւնը: Բայց ինչպէ՞ս կարելի է համախոհութեան հասնիլ կամ ակնկալել փոխադարձ զիջողութիւն, երբ հաւաքական աշխատանքի մէջ յայտնուի նեղմիտ անձ մը: Ան չի՛ թողուր, որ հասարակ յայտարարներ գոյանան կամ բոլորին կողմէ ընդունելի որոշումներ կայացուին: Նեղմիտ մարդը միայն իր պրիսմակէն կը դիտէ խնդիրները: Ան չի՛ կրնար ուրիշին ակնոցը գործածել: Իր աչքերը տկարութեան իւրայատուկ թիւեր ունին, եւ իր տեսադաշտէն դուրս ամէն ինչ պղտոր կ՛ըլլայ…։

_ Յանցա՞նք է արդեօք նեղմիտ ըլլալը:

Սովորական հարցում մըն է այս, որ կարելի է հարցնել բարոյագիտութեան ուսուցիչին:

_ Յանցանք չէ՛, այնքան ատեն որ նեղմիտ մարդը չի՛ բարձրաձայներ իր նեղմտութիւնը եւ իր սոփեստութիւններով չի՛ խանգարեր շրջապատին կեանքը:

Շատ փափաքելի պիտի ըլլար որ նեղմիտը իր «իմաստութիւնը» չյայտնէր ուրիշներուն, սակայն ատիկա կարելի բան չէ՛: Նեղմիտը միշտ «ձայնաւոր» կ՛ըլլայ: Ան «պարտաւորութիւն» ունի բարձրաղաղակ յայտարարելու իր տեսակէտը եւ «ստիպուած է» դիմադրելու անոնց, որոնք կը հակառակին իրեն:

Նեղմիտին հանած «ձայնը» կը նմանցուի շիշէն դատարկուող ջուրի ձայնին: Նախ ինչո՞ւ շիշէն դատարկուող: Որովհետեւ շիշին վիզը նեղ է, ճիշդ նեղմիտ մարդու ուղեղին նման…։ Դուք վստահաբար լսած էք, որ ինչպէս աւելի բարձր ձայն կը հանէ շիշէն դատարկուող ջուրը, երբ արդէն շիշի պարունակութեան մեծ մասը դատարկուած է…։

Նեղմիտն ալ նոյնն է: Անոր ուղեղին մէջ շատ բան չկայ, սակայն երբ շիշին նման նեղ անցք ունի նեղմիտին ուղեղը, անոր «դուրս տուածները» աղմուկով կը լսուին շրջապատին մէջ: Երեք քառորդով դատարկ շիշին մէջէն լեցուող ջուրին կլկլոցը ինչքան ալ հաճելի ըլլայ, սակայն զայն լեցնողին հայեցողութեամբ շիշին դատարկ ըլլալուն բացայայտ նշաններէն մէկն է:

Նեղմիտին հանած «ձայները»՝ պոռոտախօսութիւնները, դատարկաբանութիւնները, իր իմացածին մասին կատարած պնդումները եւ մանաւանդ ուրիշներուն գիտութեան հանդէպ ունեցած արհամարհանքը, աղբին մէջ շպրտուող կերպընկալէ շիշի մը կը վերածեն զայն:

Նեղմիտ մարդը առանձին ապրելու դատապարտուած էակ է: Օրերով անօթի շրջագայած գայլն ալ «նեղմիտ» կը դառնայ: Ի վերջոյ որսալէ ետք երբ որսը վայելելու սկսի անիկա, շրջապատին մէջ ո՛չ ոք կ՛ուզէ տեսնել: Հազիւ իր սոված որովայնը լեցնելու պատեհութիւն ունեցած ըլլալով, գազանը չի՛ հանդուրժեր իրեն մօտեցող որեւէ կենդանիի ներկայութիւն: Անիկա միայն իր կլափն ու որսը կը տեսնէ այդ պահուն. անիկա «նեղմիտ» կը դառնայ: Ուրեմն, նեղմտութեան հոմանիշ կարելի է օգտագործել «անձնասէր» բառը:

Նեղմիտ մարդը նաեւ անձնասէր է: Իր իմացածը, միայն իր գիտութիւնը չէ՛, այլեւ իր անձը, իր գործը, իր շահը, իր կեանքը: Ուրիշներ ո՞վ են, ի՞նչ գործի տէր են, շահ պէ՞տք է ունենան, կամ պէ՞տք է ապրին՝ կարեւոր չէ՛:

Նեղմտութեան հիւանդութիւնը այնպիսի հոգեկան իրավիճակ է, որ ջիղերու քայքայումի պատճառով առանձնացուող հիւանդներու կարգավիճակին հետ կարելի է համեմատել: Ըստ երեւոյթին՝ ասոնք ալ պէտք է առանձնացուին ու հեռացուին մարդկային ընկերութենէն: Սակայն, մասնաւոր ճիգ ու ջանք գործադրել հարկաւոր չէ ասոնց համար: Նեղմիտ մարդիկ արդէն իրենք կամաւորապէս կ՛առանձնանան իրենց շրջապատէն, կը մեկուսանան եւ ի վերջոյ իրենց նեղմտութեան զոհ կ՛երթան:

Նեղմիտին ձայնը թէպէտ բարձր կը հնչէ, սակայն կարճատեւ, անյաջող ու տհաճ երաժշտականութեամբ կը լսուի մարդոց ականջներուն մէջ: Խլացուցիչ չէ՛ այդ ձայնը բնաւ, սակայն երկար ժամանակ լսել անկարելի է, որովհետեւ նոյն եղանակին կրկնութիւնն է որ պիտի նուագուի միշտ, զզուեցնելով իր ուն-կնդիրները: Երանի՜ անոր, որ բամպակ կը թխմէ իր ականջներուն, չլսելու համար նեղմիտ մարդուն ձայնը:

 

Authors

Discussion Policy

Comments are welcomed and encouraged. Though you are fully responsible for the content you post, comments that include profanity, personal attacks or other inappropriate material will not be permitted. Asbarez reserves the right to block users who violate any of our posting standards and policies.

*

Top