Քաոսը Կը Տիրէ Առօրեային

0418estukian

ԲԱԳՐԱՏ ԷՍԴՈՒԳԵԱՆ

 

0418estukianՏիեզերքի եւ այդ տիեզերքի մէջ աշխարհի կազմութեան նախորդող շրջանը կ՛ընդունուի իբրեւ քաոսային շրջան։ Քաոս՝ ուր կը տիրապետէ խառնաշփոթութիւն։ Այս հաստատումը ծագեցաւ հազիւ այն ատեն, երբ մարդու միտքը յաջողեցաւ ընկալել ու դասաւորել աշխարհի ընթացքը։

Այժմ գիտենք, որ աշխարհ կը պտըտի արեւին շուրջ եւ այդ պտոյտը կ՛իմաստաւորուի ժամանակի հաշուարկութեամբ։ Երկրագունդի արեւին շուրջ պտոյտը կը հաշուենք տարիով։ Երկրագունդը նաեւ կը պտըտի իր շուրջ, որուն ամէն մէկ պտոյտը կը նշանակէ օր։ Սակայն այս կանոնէն դուրս սպրդածներ անցեալին ալ կային, այսօր ալ կան եւ, քար բերնիս, վաղն ալ պիտի ըլլան։ Անոնք ձեւով մը սպրդած են աշխարհի կանոնէն։ Եթէ աշխարհի կանոնը պիտի թելադրէ զարգացում, անոնք պիտի գործեն զարգացումի դէմ։ Եթէ աշխարհի կանոնը պիտի թելադրէ փորձառութիւնները իրարու վրայ դնելով գիտութիւն ստեղծել, անոնք այդ գիտութեան ալ դէմ պիտի գործեն։ Եթէ գիտութիւնը պէտք է ծառայէ մարդու բարգաւաճման անոնք զանազան միջոցներով այդ նոյն գիտութիւնը պիտի դարձնեն մարդկային փորձանքի։ Այդ է պատճառը, որ նախքան այս դժբախտ հաստատումները ակամայ կ՛արտասանուի «քար բերնիս» զգուշացման յայտնի խօսքը։ Մարդը եւ մարդկային մտածելակերպը երկար տարիներ առաջ յաղթահարած ըլլալու են Աստուծոյ անունով պատերազմիլ կարծելու յիմարութիւնը: Պէտք է բազում տարիներ առաջուայ վերագրուէր այդ հասկացողութիւնը, ուր մարդիկ պիտի կարծէին մարդասպանութեամբ սիրելի թուիլ վերացական Աստուածի մը խորհուրդին։

Հեռուստակայանները նախորդ օր կը պատմէին ՏԱԷՇի հարս դառնալու համար Միջին Արեւելք եկած եւրոպացի կանանց մասին։ Ո՜վ Տէր Աստուած, այդ ինչ տեսակի շուարում մը պիտի ըլլայ, որ մարդ արարածը դիմէ նման քայլի մը: Եւ այն ալ ո՛չ թէ յետամնաց ու տգէտ աշխարհահատուածէ մը, այլ իբրեւ թէ զարգացած, նոյնիսկ գերզարգացած եւրոպական երկիրներու ծոցէն ելլելով մատնուի նմամ խաբկանքի մը:

Երկու օր առաջ, նոր ժամանակներու յատուկ ջրհեղեղ մը ապրեցանք մեր քաղաքին մէջ։ Մեծ, շատ մեծ պոռոտախօսութիւններով ծառայութեան դրուած Եւրասիոյ փապուղին քանի մը վայրկեաններու մէջ ջրամոյն եղաւ։ Նոյն ճակատագրին արժանացան նմանապէս մեծխօսիկութիւններով ծառայութեան դրուած Պոլսոյ մեթրոփոլիթենը, մեթրոպուսի գիծը, բազմաշերտ փողոցները եւ Պոլիս քաղաքի, իբրեւ թէ արդի դիմագիծը ցոլացնող, ամէն ինչ։ Որոշ է որ կառավարական շրջանակները այս բոլորին մէջ պատասխանատուութեան դոյզն իսկ բաժին մը պիտի չունենան: Վերջապէս եղածը բնական աղէտ մըն էր անոնց համար, որմէ մահկանացուներ չէին կրնար պատասխանատու համարուիլ։ Բայց արդեօք իսկապէս այդպէ՞ս է, թէ ոչ քաղաքաշինութեան նուազագոյն կանոնները իսկ նկատի չունեցող եւ բոլոր ակնկալութիւնները ագահ շահոյթի վրայ հիւսող հասկացողութեան մը բնական հետեւանքը: Քաղաքի ջրհեղեղի զոհ գացած պահուն լրագրող Ահմետ Շըք բանտի մէջ բոլորեց զրկանքներու 200երորդ օրը։ Ան վերջին հինգ տարիներուն բազում անգամներ ձերբակալուեցաւ:

Ձերբակալութեան համար իրեն ուղղուած առաջին մեղադրանքը Ֆեթուլլահի շարժումը անարգելն էր։ Տակաւին տպարան չէր յանձնուած իր հեղինակած «Իմամին Բանակը» անուն ուսումնասիրութիւնը, որ կը պարզէր Ֆեթուլլահի կազմութիւնը եւ գործելակերպը։ Իսկ այժմ ան կը դատուի Ֆեթուլլահական մը ըլլալու մեղադրանքով:

Նուրիյէ Կիւլմեն եւ Սեմիհ Էօզաք չանիրաւուելով աշխատանքը կորսնցուցած աւելի քան 150 հազար պաշտօնեաներու ձայնը ըլլալով՝ հացադուլի պայմաններուն մէջ բոլորեցին 130րդ օրը:

Այս, երբ կեանքը բնականոն կ՛ընթանայ, երկրագունդը իր շուրջ մէկ օրէն եւ արեգակի շուրջ մէկ տարիէն կ՛աւարտէ իր պտոյտը, կ՛արժէ հարց տալ՝ քաոսը միայն աշխարհի կազմութեան շրջանը կը բնութագրէ՞, թէ ոչ բոլորս շրջապատուած ենք քաոսին մէջ:

Authors

Discussion Policy

Comments are welcomed and encouraged. Though you are fully responsible for the content you post, comments that include profanity, personal attacks or other inappropriate material will not be permitted. Asbarez reserves the right to block users who violate any of our posting standards and policies.

*

Top