Ատրպէյճանի Կողմէ Վարձատրուող Գործակալները Ինչպէ՞ս Կը Չարաշահեն Ամերիկեան Լրատուական Միջոցները

Harout-Sassounian

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ

 

Harout-SassounianՎերջին քանի մը տարիներուն տասնեակ յօդուածներ յայտնուած են Միացեալ Նահանգներու, Իսրայէլի եւ Եւրոպայի թերթերուն մէջ՝ շռայլօրէն փառաբանելով Ատրպէյճանը եւ խստօրէն քննադատելով Հայաստանը: Այս յօդուածներուն մեծ մասը գրած են ոչ ատրպէյճանցիներ, որոնք առատօրէն կը վարձատրուին Ատրպէյճանի իշխանութիւններուն կողմէ։

Քէյսի Միշէլ անունով ամերիկացի մը քաջութիւնը ունեցած է բացայայտելու այս կեղծիքը՝ «Ատրպէյճանի Կողմէ Ամերիկեան Լրատուական Միջոցներու Չարաշահումը» խորագիրը կրող ծաւալուն յօդուածին մէջ: Ան ընդարձակ հետազօտութիւն իրականացուցած է՝ ատրպէյճանամէտ հեղինակներէն մէկ քանին առնչելով Ատրպէյճանի լաւ ֆինանսաւորուող լոպիիստական գործունէութեան։

Փորձելով «մաքրազերծել բռնապետի իր կերպարը՝ Իլհամ Ալիեւի բռնակալական կառավարութիւնը ասպարէզ հանած է իրականութիւնը չարափոխող մասնագէտներ, խաբուած թղթակիցներ, մանաւանդ փորձելով խախտել ամերիկեան լոպիիստական օրէնքները», գրած է Միշէլ:

Նշեալ պատուէրով գրողներէն քանի մը հոգին կը փառաբանէ Ատրպէյճանը եւ կը մոլորեցնէ հանրութիւնը՝ հանդէս գալով իբրեւ երրորդ անաչառ կողմ, որ առարկայականօրէն կը գնահատէ Ատրպէյճանի մէջ տիրող իրավիճակը: Մինչդեռ, իրականութեան մէջ, այս գրողները կը գտնուին ատրպէյճանական վարչակարգին կամ անոր պետական նաւթային ընկերութեան՝ SOCAR-ի վճարման ցուցակին մէջ: Ահա կարգ մը յստակ օրինակներ.

Նախկին քոնկրեսական Տեն Պըրթըն, որ կը վարձատրուէր Ատրպէյճանի ամերիկեան դաշինքը ղեկավարելուն համար, առնուազն երեք սիւնակ գրած է «Ուաշինկթըն Փոս»չ, «Ուաշինկթըն Թայմզ» եւ «Տէյլի Քոլըր» թերթերուն մէջ այն մասին, թէ ի՛նչ հրաշալի երկիր է Ատրպէյճանը, առանց սակայն բացայայտելու, որ ինք Պաքուի վճարման ցուցակին մէջ է…: Բարեբախտաբար, քոնկրեսական Պըրթըն հրաժարած է իր աշխատանքէն, երբ Ատրպէյճան դադրած է իրեն վճարելէ…

Այնուհետեւ, Միշէլ կը յիշատակէ ատրպէյճանամէտ քարոզչութեան առաւել բեղմնաւոր քարոզիչ Ճէյսըն Քացը՝ Ատրպէյճանի վարձած ամերիկեան լոպիիստական ընկերութեան Tool Shed խումբի հիմնադիրը: Քաց յօդուածներու ամբողջ շարք մը գրած է Huffington Post-ին մէջ՝ փառաբանելով Ատրպէյճանի «ժողովրդավարութիւնը» պնդելով, որ այդ երկիրը «յառաջադէմ, համաշխարհային, բաց, աշխարհիկ եւ արեւմտեան կողմնորոշում ունեցող հասարակութիւն է»։

Ի պատիւ իրեն, Քաց սկիզբը այդ յօդուածներուն մէջ բացայայտօրէն կը ներկայանար իբրեւ «Ատրպէյճանի Հանրապետութեան աւագ խորհրդատու»: Սակայն, կարճ ժամանակ անց, ան սկսաւ թաքցնելու իր յարաբերութիւնները Ատրպէյճանի կառավարութեան հետ: 2013ի վերջերը, փառաբանելով Ալիեւի վարչակարգը՝ Քաց գրեց առնուազն ինն յօդուած, որոնցմէ չորսը՝ Roll Call-ի, իսկ երեքը՝ The Hill-ի համար. այդ յօդուածներէն մէկուն մէջ ան յիմարաբար կը պնդէ, թէ «Ամերիկայի Միացեալ Նահանգները կրնայ շատ բան սորվիլ Ատրպէյճանի պէս պետութենէ մը, կը հաղորդէ Միշէլ: 2014ի սկիզբը Քաց վիրաւորական յօդուած մը գրեց նաեւ National Review-ի մէջ՝ «Հայաստանի կառավարութիւնը հաւասարեցնելով «Թալիպան»ին»: Նշեալ ինն յօդուածներուն մէջ Քաց չէ յիշատակած, որ իր ընկերութիւնը՝ Tool Shed խումբը, կը վարձատրուի Ատրպէյճանի կողմէ…

Միշէլ շատ բան ըրած է բացայայտելու համար Քացը՝ կապուելով տարբեր հրատարակութիւններու հետ եւ տեղեկացնելով զանոնք Քացի կատարողութեամբ յօգուտ Ատրպէյճանի իրականացուող լոպիիստական աշխատանքներուն մասին: Այս հրատարակութիւններէն շատերը հետագային ճշդումներ աւելցուցին Քացի տպագրած յօդուածներուն մէջ՝ ընդգծելով, որ ան սերտօրէն կապուած է Ատրպէյճանի հետ։

Օրինակ, National Review-ն, լսելէ ետք Միշէլը՝ նոր նշում մը կատարած է Քացի անուան տակ՝ բացայայտելով, որ Քաց օտարերկրեայ պետութիւններու, «ներառեալ Ատրպէյճանի կառավարութեան» խորհրդատուն է: Hill եւս աւելցուցած է խմբագիրին նշումը, Քացի անունէն ետք բացայայտելով, որ «վերջինիս կը վճարեն՝ Ատրպէյճանի ռազմավարական խորհրդատուութիւն տրամադրելուն համար»: Այս նշումը աւելցուած է այն բանէն ետք, երբ Hill-ի ուշադրութեան ներկայացուած է Քացի՝ իբրեւ օտարերկրեայ գործակալ արձանագրուելուն փաստը։

Այս յօդուածները ոչ միայն Ատրպէյճանի նկատմամբ մոլորութեան մէջ կը ձգեն ամերիկեան ընթերցողները, այլեւ ատրպէյճանական մամուլին մէջ վերատպուելէ ետք լրացուցիչ վնաս կը պատճառեն՝ իբրեւ ամերիկացիներու կողմէ Ատրպէյճանի ուղղուած բարձր գնահատականի վկայութիւն…

Փոխելով մարտավարութիւնը, Քացի կինը՝ Մելորի Մոս, 2014ի կէսերուն գրելու սկսաւ նոյնանման հակահայկական յօդուածներ, Արցախեան հակամարտութեան մասին: Յօդուածներէն մէկը ան գրեց Capitol Weekly-ի եւ երկուքը՝ Hill-ի համար՝ հիւանդապահուհիի անուան տակ…: Միշէլ բացայայտեց, որ Մելորի Մոս իր իսկ անունով արձանագրած էր BakuWoman.com կայքը, որ վերստին արձանագրուած է Ճէյսըն Քացի անունով: «Մոսի անունով արձանագրուած կազմակերպութիւնը եղած է Tool Shed խումբը», կը հաղորդէ Միշէլ: Մելորի Մոսի սիւնակները պէտք է ներկայացուէին Միացեալ Նահանգներու արդարադատութեան նախարարութեան օտարերկրեայ գործակալներու արարքին ներքոյ…: Երբ Միշէլ յայտնած է Hill-ին, որ Մելորի Մոս կապուած է Ճէյսըն Քացի եւ Tool Shed խումբին հետ, Hill յօդուածին տակ աւելցուցած է խմբագիրին նշումը. «Այս սիւնակը ներկայացուցած է ընկերութիւն մը, որ Ատրպէյճանի ռազմավարական խորհրդատուութիւն տրամադրելուն համար կը վարձատրուի: Նշումը աւելցուած է՝ տեղեկատուութիւնը Hill-ի ուշադրութեան ներկայացուելէ ետք»։

Վերջապէս, Միշէլ կը նշէ փրոֆեսէօր Պրենթա Շաֆըրը, որ ատրպէյճանամէտ յօդուածներ գրած է «Նիւ Եորք Թայմզ» եւ «Ուաշինկթըն Փոս»չ թերթերուն մէջ: Երկու պարագային ալ, չի նշուիր, որ անոնք եղած են Ատրպէյճանի պետական նաւթային SOCAR ընկերութեան խորհրդական: Հետագային, երկու թերթերն ալ հրապարակած են խմբագիրին նշումը՝ բացայայտելով անոր ֆինանսական յարաբերութիւնները SOCAR-ի հետ…

Կան նաեւ շատ ուրիշներ, զորս Ատրպէյճան վարձած է արեւմտեան լրատուական միջոցներուն մէջ քարոզչական նիւթեր հրապարակելու նպատակով՝ «Կասպեան աւազակապետութեան» օգտին, այնպէս, ինչպէս որ Միշէլ կը նկարագրէ այդ երկիրը: Ցաւօք, մենք չենք կրնար թուարկել այդ քարոզիչները՝ առանց Ատրպէյճանի կողմէ անոնց վարձատրումը բացայայտող հիմնաւոր ապացոյցներու…

 

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈԻՆԵԱՆ

«Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր

 

Արեւելահայերէնի թարգմանեց՝

ՌՈՒԶԱՆՆԱ ԱՒԱԳԵԱՆ

Արեւմտահայերէնի վերածեց՝

ՍԵԴԱ ԳՐԻԳՈՐԵԱՆ

Authors

Discussion Policy

Comments are welcomed and encouraged. Though you are fully responsible for the content you post, comments that include profanity, personal attacks or other inappropriate material will not be permitted. Asbarez reserves the right to block users who violate any of our posting standards and policies.

*

Top