Պատուարժան Խմբագիր՝ «Ասպարէզ» Հայ Օրաթերթի

0812shavarshkrisian

0812shavarshkrisian

Յարգելի՛ տիար,

Հետաքրքրութեամբ եւ ընդհանրապէս համաձայնութեամբ ու գոհունակութեամբ կարդացի Շաբաթ, Օգոստոս 5ի «Ո՛չ Բաւարար Արձագանգ» վերտառութիւնը կրող խմբագրականի ձեր շատ դիպուկ նկատողութիւնները:

Տխուր երեւոյթ է արդարեւ, երբ ՀՄԸՄը, փառաւոր հարիւրամեակի իր շեմին, նոյնինքն հայրենի հողին վրայ, կ՛ենթարկուի ձեր իրատեսօրէն բնութագրած քա՛ր անտեսումին: Ձեր եւ այլ մամուլի լուսանկարներուն հետեւողը պիտի չյաջողէր խուսափիլ նման տպաւորութենէ:

Դուք, նոյնքա՛ն իրատեսութեամբ ու գովելի խիզախութեամբ, նոյնիսկ չէիք վարանած «կազմակերպչական անուշադրութեան եւ թերացումի» գործօն մը տեսնել այս արդիւնքին ետին: Սա իսկակա՛ն խմբագիրի կեցուածք է:

Ձեր անկեղծութենէն, ՀՄԸՄի հիմնադիր Շաւարշ Քրիսեանի հետ ունեցած արենակցական իմ մօտիկ կապէս ու այս նիւթին մասին ունեցած իմ խոր ծանօթութենէս համարձակութիւն քաղելով՝ թոյլտուութիւն պիտի խնդրեմ ձեր ուշադրութեանը յանձնել այդ երեւոյթին ետին ծուարած քանի մը լուրջ ազդակներ:

Աւելի քան դար մը առաջ Քրիսեանի պարզած ՀՄԸՄի համայնական, լայնածաւալ ու ազգակերտ տեսլականը եւ կազմակերպչական առաջին միջոցառումները, 1915ի իր նահատակութենէն ետք՝ 1918ին գործնական իրականութեան վերածեցին իրեն հաւատացող երբեմնի իր գործակիցները: Եղեռնէն ճողոպրած մեր առաջին, երկրորդ, նոյնիսկ երրորդ սերունդներուն համար դարու մը փորձը, գործը եւ արդիւնքը տեսլականին մարմնաւորո՛ւմը դարձան. իսկապէ՛ս զմայլելի իրականութիւն՝ հակառակ քանի մը վերապահելի կէտերու:

Դար մը ետք, Քրիսեանի տեսլականը ու ցուցմունքները տակաւին կը մնան գերազանցօրէն այժմէական, թէեւ՝ բաւակա՛ն անտեսուած: Դարուն պահանջները ու չափանիշները խորապէս եղափոխուած են: Այսօրուան ժողովուրդներուն, ներառեալ՝ հայերուս ուշադրութիւնը եթէ հնարաւոր է կարճ պահ մը գրաւել՝ թմբուկի ու փողի աղմուկին կամ ճաշկերոյթի խորովածի բոյրին մակերեսային հմայքով, ապա աշխարհի հասարակութեան ջախջխիչ թիւը, ներառեալ մանաւա՛նդ հայութեանը, գիտակցաբար, անգիտակցաբար կամ բնազդաբար կ՛ակնկալէ, այլեւ կը պահանջէ հիմնական ու լուրջ գործ, իր ուշադրութիւնը կը դարձնէ մանաւանդ համաշխարհային չափանիշով շօշափելի արդիւնքներու եւ իրագործումներու, որոնք կը թոյլատրեն ներկայ դարու իրենց իսկական կեանքի արդիւնաւէտ հոլովոյթը: ՀՄԸՄի պարագային, օրինակ, Ողիմպիական կամ նմանաստիճան մակարդակի արդիւնքներու առաջնորդող գործունէութիւն մը, աշխատանք մը եւ արդիւնքներ պիտի ըլլային անոնք, զուգահեռ՝ երեխաներու եւ պատանիներու հետ մարզական ու սկաուտական հիմնական բայց զանգուածային ու խորքային աշխատանքի մը:

ՀՄԸՄի Երեւանան համագաղութային-համահայկական, ինչպէս նաեւ Լոս Անճելըսի Նաւասարդեան տարեկան խաղերէն մեզի հասած թղթակցութիւնները ու նկարները հարուստ են տողանցքներով, պարերով, սեղաններով, վարիչներով, հիւրերով… Բայց, աւա՜ղ, շա՛տ աղքատ՝ մարզական լուրջ հասկացողութիւնն ու յառաջխաղացքը բաւարարող արդիւնքներով եւ թուանշաններով, մանաւանդ բացարձա՛կ ժլատ՝ յաղթական մարզիկներու անհատական կամ խմբային նկարներու եւ անոնց հետ գնահատական տեսակցութիւններու նկատմամբ: Քիչ մը աւելի համարձակ ու պատկերալից ասած՝ հիմնական մարզականը այսօր աւելի՛ ուրուականային է մամուլի ճամբով ՀՄԸՄէն մեզի հրամցուածին մէջ, հակառակ որ ես ականատես եղած եմ Լոս Անճելըսի ՀՄԸՄին աւելի քան չորս պասքեթպոլի խումբերու եւ անհատ մարզիկներու շա՜տ խոստմնալի ու գեղեցիկ խաղի տեսարան պարզող մրցումներուն: Փառաւոր ու բարձր հնարաւորութեանց տէր խանդավառ մարզիկներ, նաեւ մարզկուհիներ, որոնք սակայն մնալով անծանօթներ մեր հասարկութեան ու զուրկ անոր զանգուածային զօրակցութենէն, ուշ կամ կանուխ պիտի հեռանան գոնէ հայկական «սփոր»չի շրջապատէն, գուցէ եւս՝ ընդհանրապէ՛ս մարզանքէն:

Հասարակութիւնն ալ, հետեւաբար, լուրջի պիտի չառնէ ինչ որ հայկակա՛ն մարզական է, բացի Հայաստանի Ողիմպիական մեր մարզիկներէն, այլ պիտի երթայ լեցնելու քովնտի սեղանները: Ահա ոչի՛նչ հանելուկային՝ ձեր շա՛տ ճշգրիտ նկատողութեան թիրախի ետին:

Դարման կամ լուծո՞ւմ: Այո՛, հաստա՛տ: Երկարատեւ բայց լուսաւոր երթուղի մը, սակայն՝ միայն եթէ երկրորդ 100ամեակին հետ ժամանեն մտածելակերպի ու գործելակերպի հիմնական, լուրջ ու գիտական վերամշակման հաստատ ու գիտակից կամեցողութիւնը ու մանաւանդ խորազննին հասկացողութիւնը ու որդեգրումը: Սկսիլ՝ թօթափելով արտամարզական պաճոյճները, պարզունակ աղմկարարութիւնը, անտեղի բառամթերքը: Ապա վերագտնել եւ հարազատ ու անշեղ հետեւիլ Քրիսեանէն մեզի մնացած համապարփակ կողմնացոյցին, միաժամանակ՝ օգտուելով միջազգային այժմու օրինակներէն: Ներմուծելիք կողմնակի յաւելեալ իր ազդեցութիւններով այդպիսի արմատական վերամշակում մը, գործնականապէս շատ հաւանբար հանդիսանայ նաեւ խորը եւ լայնածաւալ շրջադարձային՝ այլ մարզերէ ներս եւս բարձրագոյն մակարդակի իսկական ու վաւերական յաջողութեանց, յառաջդիմութեանց ու հետեւաբար՝ յաղթանակներու շատ ծարաւ այսօրուան մեր համայն ժողովուրդին համար:

Խնդրե՛մ՝ մնացէք առողջ ու դիպուկ։

 

ՏՈՔԹ. ՇԱՒԱՐՇ ՔՐԻՍԵԱՆ

Authors

Discussion Policy

Comments are welcomed and encouraged. Though you are fully responsible for the content you post, comments that include profanity, personal attacks or other inappropriate material will not be permitted. Asbarez reserves the right to block users who violate any of our posting standards and policies.

*

Top