ՀՅԴ ՓԱՍԱՏԻՆԱՅԻ «ԼԵՌՆԱՎԱՅՐ» ԿՈՄԻՏԷՈՒԹԵԱՆ 40ԱՄԵԱԿ

scan0001

scan0001

ՀՅԴ ՓԱՍԱՏԻՆԱՅԻ «ԼԵՌՆԱՎԱՅՐ» ԿՈՄԻՏԷՈՒԹԵԱՆ 40ԱՄԵԱԿ

Հիմնադիր Եւ Հետագայ Սերունդներ… Տեսիլք, Նուիրում, Աշխատանք, Իրագործումներ

 

«Յիշածս եւ չյիշածս անունները կը ներկայացնեն այն սերունդը, որ իր զոհաբերութեամբ, իր յեղափոխական խառնուածքով, իր բարոյական սկզբունքներով մէկ անգամ միայն ծնաւ մեր կեանքին մէջ, եւ երկրորդ անգամ այլեւս աշխարհ չտեսաւ: …Երբ կարելի լինի, պէտք է տալ անոնց բոլորի նկարագիրը, որովհետեւ անոնցմէ ոմանք հայոց կեանքին մէջ վճռական դեր կատարեցին: Ես շատ սերունդներ տեսայ տարբեր վայրերու մէջ, բայց այդ սերունդին համն ու հոտը տարբեր էր, ինչպէս՝ Արտամետի խնձորինը, թէկուզ եւ մէջը որդ ինկած լինի»…

Ռուբէն

 

ՄՈՒՏՔ

 

ՀՅԴ Փասատինայի «Լեռնավայր» կոմիտէն այս տարի կը նշէ իր կոմիտէութեան հիմնադրութեան քառասուն ամեակը: Պաշտօնական հանդիսութիւնը տեղի պիտի ունենայ Կիրակի, 17 Սեպտեմբերի երեկոյեան ժամը 5ին, Pasadena Hilton պանդոկին մէջ:

Այս առիթով, կոմիտէն յղացաւ գաղափարը՝ իր շրջանի երիցագոյն եւ անմիջական յաջորդ սերունդի ներկայացուցիչներուն հետ վարել զրոյցներ եւ քաղել անհրաժեշտ տեղեկութիւններ, որոնք կը վերաբերին Փասատինա քաղաքի հայկական կեանքի կազմաւորման, եւ իբրեւ գաղութ՝ ամբողջացման աւելի քան քառասնամեայ հոլովոյթին:

Բարեբախտութիւն եղաւ զրուցել շարք մը ընկերներու հետ: Երիցագոյնը՝ ընկեր Ցոլակ Յովսէփեանն է, որ երիցագոյն ընկերն է նաեւ Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան աշխարհատարած մեծ ընտանիքին: Ան այսօր 99 տարեկան է եւ 82 տարուան զինուորագրեալ դաշնակցական: Մնացեալ զրուցակիցներն են ընկերներ Վարուժան Տէմիրճեան, Վարուժան Տէրտէրեան, Գալուստ Շխըրտմեան, Հրայր Թորոսեան, Ժիրայր Թորոսեան, Մուրատ Շահինեան, ապա վերակազմեալ շրջանի (1977) պայմանական երկրորդ սերունդէն Յակոբ Գալճեան, Վազգէն Մատէնլեան եւ Յակոբ Ետալեան, որոնք անդրադարձան Փասատինայի հայութեան կեանքին մէջ առաջնորդի դեր կատարած ՀՅԴ «Լեռնավայր» կոմիտէութեան հիմնադրման եւ հետագայ տասնամեակներու գործունէութեան՝ փոխանցելով խիստ շահեկան, վաւերագրական տեղեկութիւններ, զորս կը ներկայացնենք ստորեւ։

 

ՓԱՍԱՏԻՆԱՆ՝ ՆՈՐ ԽԱՐԻՍԽ

 

0909pasadena17Պատմական իրողութիւն է, որ 20րդ դարէն սկսեալ, Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութիւնը կը գործէ Քալիֆորնիոյ նահանգի զանազան շրջաններու մէջ (Լոս Անճելըս, Ֆրեզնօ, Սան Ֆրանսիսքօ եւ այլն), իսկ 1960ականներէն սկսեալ կուսակցական ներկայութիւնը արդէն իսկ նկատառելի ուժ կը համարուէր Լոս Անճելըս գաւառին մէջ, յատկապէս Ռումանիայէն, Պարսկաստանէն եւ Միջին Արեւելքի զանազան երկիրներէ (Պաղեստին, Յորդանան, Իրաք, Լիբանան, Սուրիա…) այս շրջանը հասած երիտասարդ կուսակցականներու, այլեւ ամերիկածին սերնդակից ընկերներու շնորհիւ։

Երիտասարդ տարիքի ընկերներուն թիւը այդ օրերուն կը տարուբերէր 40էն 60ի միջեւ. անոնցմէ շատեր կը բնակէին Լոս Անճելըս գաւառի զանազան շրջաններու մէջ, այսուհանդերձ անոնք բոլորը ուրախութեամբ ժողովի կը փութային Փասատինա քաղաքը, ուր եւ զիրար կը գտնէին ընկերական մեծ սիրով եւ նորոգ խանդավառութեամբ: Այդ օրերուն, «Լեռնավայր»ը չունէր ժողովավայր, ակումբ: Տղաքը ժողովները կը գումարէին Փասատինայի քաղաքապետարանի դիմացի փողոցին անկիւնը գտնուող YMCA-ի շէնքին մէջ, ուր կ՛աշխատէր ընկեր Վաչէ Մատէնլեան: Ընկերոջ կարգադրութեամբ, շէնքին մէջ ժողովասրահ մը տրամադրուած էր կոմիտէութեան, որ երկշաբաթեայ դրութեամբ Կիրակի առաւօտները հոն կը գումարէր իր ժողովները: Ընկերներու իսկ հաստատումով՝ 1960ականներէն սկսեալ Փասատինա քաղաքը կը սկսի համարուելու նաեւ կուսակցական կեանքի նոր խարիսխ, շնորհիւ «Լեռնավայր» կոմիտէութեան:

«Լեռնավա՜յր»… Հետեւողութեամբ ՀՅ Դաշնակցութեան պատմութեան մէջ արձանագրուած այն «Լեռնավայր»ին, որ կուսակցական արխիւներու մէջ նշուած է իբրեւ Կիլիկիոյ շրջանի ծածկանուն: Այժմ, Փասատինայի վեհանիստ լեռները կարծես ըլլային նոր մանրակերտը կորստեան մատնուած պատմական Կիլիկիոյ եւ անոր բարձրաբերձ լեռներուն: Այդ օրերէն սկսեալ է նաեւ, որ Փասատինայի հայութիւնը սկսած է աւելի լայն շնչելու եւ շնչելու հայօրէ՛ն, շնորհիւ ձեւ ու մարմին ստացած «Լեռնավայր» կոմիտէութեան:

Ընկեր Վարուժան Տէմիրճեանի վկայութեամբ՝ «Սկզբնական շրջաններուն այս կոմիտէութեան մաս կը կազմէին երիտասարդ դաշնակցական ընկերներ, ուսանող եւ ոչ-ուսանող, որոնք Լոս Անճելըսի մօտաւոր եւ հեռաւոր շրջաններէն կու գային միչեւ Փասատինա՝ մասնակցելու «Լեռնավայր»ի ժողովներուն եւ գործունէութեան։ Շրջանին մէջ «Լեռնավայր»ը ճանչցուած էր որպէս երիտասարդներու կոմիտէութիւն»:

Այսուհանդերձ, պայմաններու բերումով, YMCA-ի շէնքի ժողովասրահը միայն քանի մը տարի կարելի կ՛ըլլայ օգտագործել: Կոմիտէութիւնը դարձեա՛լ կը յայտնուի ժողովավայր մը ունենալու հարկադրանքին դիմաց: Կը ստեղծուի նոր իրավիճակ: Ոգին կա՛յ, բայց ակումբը չկա՜յ: Այս անգամ, Արեւմտեան Ամերիկայի օրուան Կեդրոնական կոմիտէի դասաւորումով, «Լեռնավայր»ի հերթական ժողովները կը սկսին գումարուելու Մոնթեպելլօ, տեղւոյն «Դրօ» կոմիտէութեան ակումբին մէջ: Ընկեր Մուրատ Շահինեան կը պատմէ. «Մենք այդ օրերուն մեր ժողովները կը գումարէինք հայերէնով, մինչ «Դրօ» կոմիտէութեան ժողովները անգլերէնով տեղի կ՛ունենային, բան մը, որ մեզ շատ կը նեղացնէր: Այս ափերը նոր եկած-հասած էինք Միջին Արեւելքի հայկական շրջաններէ, հետեւաբար, որոշ բաներ չէինք կրնար դիւրաւ ընդունիլ եւ միշտ մեր ժողովներուն մէջ կը բարձրացնէինք սեփական ակումբ ունենալու հարցը»։

0909pasadena2Այնպէս կ՛երեւի, որ պայմաններու բերումով նաեւ, ժամանակի մը համար «Լեռնավայր» կոմիտէութիւնը կը դադրի գործելէ:

Աւելի ուշ, երբ օրուան Կեդրոնական կոմիտէն կ՛որոշէ, թէ իւրաքանչիւր ընկեր իր բնակած շրջանի կոմիտէութեան մաս պէտք է կազմէ, Փասատինա բնակող ընկերները կը դրուին «Լեռնավայր» կոմիտէութիւնը «վերակենդանացնելու» հրամայականին առաջ:

Ընկեր Հրայր Թորոսեանի բառերով՝ «1977ին էր, երբ ընտանեօք տեղափոխուեցայ Ամերիկա եւ կայք հաստատեցի Փասատինա քաղաքը: Այդ օրերուն «Լեռնավայր» կոմիտէութիւնը կը հաշուէր 15-20 ընկեր, եւ ժողովները կը գումարուէին Մոնթեպելլոյի «Դրօ» կոմիտէութեան ակումբը: Կարճ ժամանակ անց, ընկերներով խորհրդակցեցանք, որ ժամանա՛կն է ունենալու մեր սեփական ժողովավայրը Փասատինայի մէջ, ապա տասը ընկերներով հանդիպում ունեցանք օրուան Կեդրոնական կոմիտէին հետ, որուն նստավայրը Վենիս փողոցի վրայ էր, իսկ հերթապահը՝ Բաբգէն Սասունին: «Ասպարէզ»ն ալ այդ օրերուն հոն կը գտնուէր, խմբագրապետն էր ընկեր Սենօ Բագրատունին: Յետ խորհրդակցութեան, Կեդրոնական կոմիտէն համաձայնութիւն յայտնեց «Լեռնավայր» կոմիտէութիւնը վերահաստատելու գծով, այնուհետեւ կազմեցինք «Լեռնավայր» կոմիտէն՝ հերթապահութեամբ ընկեր Արա Պզտիկեանի, քարտուղար՝ ընկեր Տիգրան Բալուլեան, գանձապահ՝ համեստս»:

1977 թուականը կ՛ըլլայ անկիւնադարձային. անոր քառասնամեայ նշումը կը կատարենք այսօր: 1977ին է, երբ ձեւով մը «կը վերակենդանայ» «Լեռնավայր» կոմիտէութիւնը եւ կը կազմուի առաջին կոմիտէն: Կը մնար հիմնադրել ֆիզիքական խարիսխը։ Այս նպատակով ալ տքնաջան աշխատանքի կը լծուին հիմնադիր եւ անմիջական յաջորդ սերունդի ընկերները: Բոլորն ալ տեսլահար երիտասարդներ, աշխոյժ, հաւատաւոր դաշնակցականներ, որոնք իրենց կուսակցութեան դաւանած արժէքային համակարգի բոլոր բաղադրիչները կը կրէին իրենց մէջ. գաղափարական լիցք, երազ, տեսիլք, նուիրում, աշխատելու կամք, ընկերասիրութիւն, զոհողութիւններ յանձն առնելու գիտակցութիւն ու մանաւա՛նդ հաւատք՝ հայութեան վաղուան բարգաւաճ ապագային նկատմամբ:

0909pasadena11 Այսպէս, ընկերներէն շատեր կը սկսին իրենց տուներուն մէջ հանգանակութիւններ եւ դրամահաւաքի ձեռնարկներ կազմակերպելու:

Դրամահաւաքի գործին մղիչ ուժը կը հանդիսանայ ընկեր Վարուժան Տէրտէրեան, որ ինքն իր մասին հետեւեալը կը վկայէ. «Իմ մասնակցութիւնս ընդհանրապէս եղած է տնտեսական մարզի մէջ. դրամահաւաքներ կը կազմակերպէի… Առտու կանուխ կ՛իջնէի Downtown Los Angeles եւ ոսկերիչներուն համար կերուխում կը պատրաստէի, որպէսզի դրամահաւաքի մասնակցին. ընդհանրապէս բոլոր ձեռնարկներուն կը յաջողէի 400-500 տոմս սպառել»:

Լումայ առ լումայ հաւաքելով, կաթիլն ալ կաթիլին վրայ բարդելով՝ «Լեռնավայր»ի տղաքը ի վերջոյ կը յաջողին կոմիտէութեան գործունէութիւնը վերակազմակերպել՝ վարձակալելով Ուաշինկթըն պողոտային վրայ խանութ մը, որ բոլոր ընկերներուն միահամուռ ճիգերով եւ մասնակցութեամբ կը վերափոխուի ակումբի՝ ժողովական կեանքի անհրաժեշտ բաժանմունքներով եւ յարակից մասերով:

Ահա՛ եւ «Լեռնավայր» կոմիտէութիւնը Փասատինայի մէջ կը նետէ իր առաջին հիմնարար քայլը. թէեւ վարձակալութեամբ, բայց եւ շուտով իր սեփական վայրը ունենալու ջերմ հաւատքով: 1970ականներուն է նաեւ, որ շրջանին մէջ կը հիմնադրուին ուղեկից միութիւններէն՝ ՀՕՄի «Սօսէ» եւ ՀՄԸՄի «Ազատամարտ» մասնաճիւղերը: Այսպէս, Փասատինայի մէջ նետուած է հայկական նոր ու ամուր խարիսխ, շնորհիւ «Լեռնավայր»ին: Կառուցողական տրամադրութիւնը բարձր է, միտումը՝ անխորտակ: Հիմը կը դրուի նաեւ Փասատինայի Հայ Երիտասարդաց Դաշնակցութեան «Նիկոլ Դուման» ուխտին:

0909pasadena1Վարձակալուած խանութ-ակումբի ներքին կեանքը այսպէս կը նկարագրէ ընկեր Վազգէն Մատէնլեան. «Ուաշինկթըն փողոցին վրայ վարձեցինք խանութ մը, որ տեսակ մը եղաւ մեր առաջին բոյնը: Հո՛ն էր, որ մեծ խանդավառութեամբ հիմնուեցաւ ՀԵԴ «Նիկոլ Դուման» ուխտը. այդ օր, հո՛ն, այդ խանութին մէջ, ներկայ էին մօտաւորապէս 200 հայորդիներ. մարդիկ եկած էին զանազան՝ նոյնիսկ հեռաւոր շրջաններէ, իսկ Ուխտի հիմնադրման կնքահայրը ընկեր Վարուժան Տէրտէրեանն էր: Այդ խանութին մէջ ինչե՜ր չէինք ըներ: Բացի մեր եւ քոյր միութիւններու զանազան ժողովներէն, հոն կը կազմակերպէինք ձեռնարկներ, Կիրակի առաւօտները նախաճաշ կ՛ընէինք, դրամահաւաքի ձեռնարկներ ու դասախօսութիւններ կ՛ունենայինք: Պէտք է ըսել, որ այդ օրերուն «Լեռնավայր» կոմիտէութեան ճաշկերոյթ-պարահանդէսներն ալ նշանաւոր էին. եթէ 600 հոգի չբերէինք, ձեռնարկը յաջող չէինք սեպեր: Մեզի հետ մօտէն կը գործակցէր նաեւ հանգուցեալ երգիչ Փօլ Պաղտատլեան, որ մեր ընկերային բնոյթի ձեռնարկներուն եւ պարահանդէսներուն յաճախ նաեւ ձրի կ՛երգէր, եւ այդպիսով կը նպաստէր մեր խրախճանքներու յաջողութեան: Մեր առաջին՝ գլխաւոր ձեռնարկներէն մէկը ունեցանք ընկեր Վարուժան Տէրտէրեանի տունը, ուր ներկայ եղաւ 150էն 200 հոգի, եւ այսօրուան պէս կը յիշեմ, որ այդ օր հաւաքեցինք 5500 տոլար, ինչ որ, մեզի համար, մեծ, մե՜ծ գումար էր: Ունէինք նաեւ յանձնախումբեր, որոնցմէ ամէնէն նշանաւորը ակումբի յանձնախումբն էր, որուն նպատակն էր հանգանակել բաւարար գումար, սեփական ակումբ ունենալու համար»:

 

ՀԻՄՆՈՒՄ ԱՌԱՋԻՆ ՀԱՅ ԿԵԴՐՈՆԻ

 

0909pasadena 1970ականներու վերջերուն, Փասատինայի հայ գաղութը սկսած էր ուռճանալու՝ յատկապէս Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմէն խոյս տուած մեծաթիւ հայերու դէպի Ամերիկա արտահոսքին պատճառով: Մեծ թիւով հայ գաղթականներ եկած եւ կայք հաստատած էին Փասատինա քաղաքը, եւ ի հետեւութիւն այս իրողութեան՝ «Լեռնավայր» կոմիտէութեան ընկերներուն թիւն ալ աճ արձանագրած էր: Վարձակալուած խանութ-ակումբը արդէն սկսած էր նեղ գալու, մանաւանդ որ սեփական ակումբ, կեդրոն ունենալու երազանքը տարիներ ամբողջ «Լեռնավայր» կոմիտէութեան ընկերներու ծրագիրներուն կիզակէտը կը հանդիսանար:

Միայն 1980ականներու սկիզբն է, երբ պահը յարմար կ՛ըլլայ շրջանի հայութեան եւ ընկերներու երազին մարմին տալու, երբ կոմիտէութիւնը իր սեփական կալուածը ունենալու գործին կը լծուի եւ ծախու կ՛առնէ տարածք մը՝ Ուաշինկթըն եւ Լէյք պողոտաներու խաչմերուկին վրայ: Շրջանը անգամ մը եւս կը լծուի կառուցողական աշխատանքի: Կալուածին վրայ գոյութիւն ունեցող կառոյցը պէտք է վերադասաւորուէր «Հայ կեդրոն»ի հասկացողութեամբ, որպէսզի կուսակցական միաւորներու, յանձնախումբերու եւ ուղեկից միութիւններու գործունէութեան պատշաճ շէնք մը մէջտեղ գար՝ կարելի բոլոր յարմարութիւններով: Վերջապէս, «Լեռնավայր»ը իր սեփական ծածկին տակ պիտի խմբէ բոլոր մարմինները անխտի՛ր: Խանդավառութիւնը մեծ է, աշխատանքը՝ ծանր, պարտաւորեցնո՛ղ, բայց նաեւ՝ հաճելի, գօտեպնդո՛ղ: Բոլոր ընկերներուն բազուկին կարիքը կայ, որպէսզի կարելի ըլլայ առաւելագոյն խնայողութեամբ գլուխ հանել առաջադրուածը: Ընկերները վերածուած են կամաւորական գունդերու, անոնցմէ իւրաքանչիւրը իր մասնագիտութեան համաձայն ժամ կը տրամադրէ, աշխատանք կ՛իրականացնէ, Փասատինայի հայ համայնքի առաջին սեփական տունը կը կառուցէ:

Ընկեր Գալուստ Շխըրտմեան քաղցր ժպիտով կը յիշէ այդ օրերը, երբ կ՛ըսէ. «Լէյքի վրայ գտանք կառոյց մը (ներկայի Food For Less-ը), զոր խումբ մը երիտասարդ ընկերներ նորոգեցին, հոն սրահ շինեցին, սենեակներ, յարակից մասեր եւ այլն: Այս տղաքը մեծ նուիրումով կ՛աշխատէին, ամէն բան կ՛ընէին, որ Փասատինայի գաղութը կազմակերպ կեանք ունենար»:

0909pasadena13Գտնուած էր յարմար վայրը, կառուցուած էր սեփական կեդրոնը, կոմիտէութեան կը մնար ընդարձակել աշխատանքի ծիրը, որ այս հանգրուանին կը յատկանշուի քաղաքական դիմագիծի փայլատակումով, երբ «Լեռնավայր»ի առաջին այս կեդրոնին մէջ կը սկսին զարգացում արձանագրելու Հայ Դատի յանձնախումբի քաղաքական աշխատանքները, այլեւ գաղութային մեծ ձեռնարկներ կը կազմակերպուին՝ բոլոր ուղեկից միութիւններուն միացեալ ուժերով: Հայ կեդրոն կը սկսին այցելելու քոնկրեսականներ եւ քաղաքական դէմքեր, իսկ Ճեսի Ճեքսըն «Լեռնավայր» կոմիտէութեան ակումբին մէջ կը կազմակերպէ հաւաք մը՝ նախագահական իր արշաւին առիթով, մեծապէս նպաստելով կոմիտէութեան եւ հայ գաղութի յառաջխաղացքին:

Այնպէս կը թուէր, որ «Լեռնավայր»ը սկսած էր մեծ ոստումներով վերելք արձանագրելու: Գաղութը կը ցնծար, ընկերները գոհ էին իրենց աշխատանքի պտուղներով: ՀԵԴի երէց եւ պատանի ընկերներ, ՀՄԸՄի մարզական եւ սկաուտական խումբեր, ՀՕՄի մեղուաջան ընկերուհիներ ու քուլիսներու ետին աշխատող հայորդիներու բանակ մը՝ մէկ մարդու նման լծուած էին աշխատանքի, կառուցողական ազգայնաշո՛ւնչ նպատակի: Թէեւ իբրեւ գաղութ՝ տակաւին իրագործելի շատ ծրագիրներ ունէր, բայց շրջանի հայութիւնը սկսած էր ինքզինք տանտէր զգալու: Անուրանալի՛ է, որ Հայ կեդրոնին հիմնումով, Փասատինան աւելի՛ եւս կը հայանար եւ հայկական տեսանելի ուժի կը վերածուէր՝ շնորհիւ «Լեռնավայր» կոմիտէութեան տեսլահար ընկերներուն:

0909pasadena6Հակառակ տիրող այս խանդավառ մթնոլորտին, որ կը տեւէ մօտաւորապէս միայն երկու տարի, 1982ին, «Լեռնավայր» կոմիտէութիւնը դարձեալ կը դրուի փորձաքարի դիմաց: Ձիւնագնդակը կու գայ Փասատինայի քաղաքապետութենէն, երբ Հայ կեդրոնի տարածքը ամէն գնով կ՛ուզէ իւրացնել, ներկայ Food For Less-ի հսկայական շուկան կառուցելու համար, իբրեւ քաղաքի ընդհանուր բարգաւաճման երաշխիք: Ամբողջ համայնքը կը մատնուի տագնապի: Տարածքը լքելու պարտադրութեան տակ է «Լեռնավայր»ը, ժամկէտը յստակ է, նոր կեդրոն մը տեղափոխուիլը՝ հրամայակա՛ն, իսկ քաղաքապետութիւնը արդէն սկսած է պայմաններ դնելու, բանակցութիւններ վարելու… Պէտք է գտնել ելքը, յարմարագոյնը, հայութեան համար ամէնէն նպաստաւո՛րը։

Խօսքը տանք ընկեր Հրայր Թորոսեանին. «Երկու տարի ետք, Փասատինայի քաղաքապետութիւնը մեզմէ պահանջեց լքել տարածքը: Մտանք ծանր դրութեան մէջ, բայց Կարպիս Հինտոյեանի պէս ընկերոջ մը վարած կարծր եւ ինքնավստահ բանակցութիւններուն շնորհիւ, նաեւ այլ ընկերներու ջանքերով, կրցանք 500-600 հազար տոլար ապահովել եւ այդ գումարով գնեցինք այսօրուան Ուաշինկթընի Հայ կեդրոնը: Հոն եւս շինարարական մեծ աշխատանք տարինք, փլեցինք հինը, կառուցեցինք նորը եւ գործող բոլոր միաւորները ապահովեցինք սենեակներով, այսպէս՝ ամրապնդելո՛վ «Լեռնավայր» կոմիտէութեան հեղինակութիւնը Փասատինայի հայ գաղութի կեանքին մէջ»:

«Լեռնավայր» կոմիտէութեան ընկերներուն շնորհիւ, 1983ին գնուած կալուածը մինչեւ այսօր կանգուն կը մնայ Ուաշինկթըն փողոցին վրայ, եւ բոլոր ընկերներուն ջանքերով կառուցուած Հայ կեդրոնը մինչեւ օրս կ՛օգտագործուի զանազան նպատակներու համար:

1980ականներուն, «Լեռնավայր»ը թէեւ քայլ մը առաջ անցած էր, եւ կոմիտէութիւնը մեծ յաջողութեամբ բացած էր սեփական Հայ կեդրոնի դռները շրջանի հայութեան բարգաւաճման ընդառաջ, այսուհանդերձ, այս տարիներուն էր նաեւ, որ կոմիտէութիւնը իր շարքերէն կորսնցուց ընտիր ընկեր մը՝ հերթապահ Արա Պզտիկեանը, որուն մասին յուզումով կը խօսի ընկեր Վազգէն Մատէնլեան.

0909pasadena10 «Այդ օրերուն ունեցանք նաեւ տխուր պահեր, մասնաւորաբար ընկեր Արա Պզտիկեանի անժամանակ մահը ցնցեց մեզ բոլորս: Արան շատ սիրուած ղեկավար, շատ յարգուած անհատ եւ ընկեր մըն էր, որ 38 տարեկանին, բոլորովին անակնկալ կերպով յանկարծամահ եղաւ: Այդ դէպքը շատ ազդեց մեր վրայ, մեզ բարոյալքեց, հիասթափեցուց կեանքէն, կարծես շրջանին մէջ այլեւս աշխատիլ, գործել չէինք ուզեր՝ առանց իրեն»:

Ամբողջ կոմիտէութիւնը կ՛ապրի ցաւը այս մեծ կորուստին, եւ «Լեռնավայր»ի ընկերներուն դժուար կ՛ըլլայ յաղթահարել սիրելի ընկերոջ անժամանակ մահուան խոր վիշտը: Այսուամենայնիւ, ըստ կարգի, կեանքը պիտի շարունակուի մնացողներուն համար եւ գալիք նորերուն սիրոյն: Այս տրամաբանութեամբ ալ, տարի մը ետք, «Լեռնավայր»ի կոմիտէութիւնը իր շարքերէն կ՛ընտրէ երիտասարդ նոր ուժերէ բաղկացած կոմիտէի կազմ մը, որպէսզի կարելի ըլլայ յօգուտ շրջանի հայութեան նոր ու աննկուն թափով ծրագիրներ իրագործել:

Տեղին է նշել, որ այս ժամանակաշրջանը նաեւ կը յատկանշուի համահայկական տարողութեամբ գործելաոճի ստեղծումով. Փասատինայի մէջ, 1980ականներուն, երբ կը հիմնադրուի ՍԴ Հնչակեան Կուսակցութեան տեղական կառոյցը, ՀՅԴ «Լեռնավայր» կոմիտէութիւնը անոր հետ գործակցութիւն կը հաստատէ եւ կոմիտէին անունով ներկայութիւն կ՛ապահովէ հիմնադրութեան հանդիսութեան, «որովհետեւ կ՛ուզէինք հայութեան բոլոր կողմերուն հետ սերտ գործակցութեան մէջ ըլլալ», կ՛ըսէ ընկեր Հրայր Թորոսեան՝ աւելցնելով, որ Ռամկավար Ազատական Կուսակցութեան հետ եւս սերտօրէն գործակցած է կոմիտէութիւնը, «մանաւանդ՝ Հայոց Ցեղասպանութեան տարելիցներու առիթով կազմակերպուած համահայկական ձեռնարկներու ընթացքին: Մի՛շտ այսպէս եղած է ՀՅ Դաշնակցութեան կեցուածքը, երբ խնդրոյ առարկան եղած են համահայկական շահերը», կ՛եզրափակէ ընկեր Թորոսեան:

0909pasadena4 Նոյն այդ օրերուն անդրադառնալով՝ ընկեր Ցոլակ Յովսէփեան ուրախ տրամադրութեամբ կը պատմէ. «Փասատինայի «Լեռնավայր» կոմիտէութիւնը մի՛շտ իմաստութիւնը ունեցեր է իր շրջանի հայկական միւս կազմակերպութիւններուն հետ կապ հաստատելու եւ հայութեան կեանքը յուզող պահերու ու դէպքերու ժամանակ միասնականութեան ոգի ցուցաբերելու: Նման կարեւոր պահ մըն էր, օրինակ, Եղեռնի 60ամեակի տարին, երբ բոլոր կողմերուն մասնակցութեամբ նախաձեռնեցինք Հայոց Ցեղասպանութեան 60րդ տարելիցի նշումին: Ռամկավար Ազատական Կուսակցութեան պատասխանատուն Ճորճ Մանտոսեանն էր, որ այս առիթով ինձմէ որոշ պատկերներ խնդրած էր: Է՜հ, դաշնակցական մը ռամկավարին պատկերներ պիտի ղրկէ. պէտք է նաեւ բան մը գրէ… գրեցի հետեւեալը. «Սիրելի՛ Ճորճ, ահաւասիկ այս պատկերները թող յիշատակ մնան մօտդ, բայց կարեւո՛ր է այս դաշնակցականին գիրը, պահէ՛ մօտդ, կրնայ օր մը արժեւորուիլ»: Շատ խնդացեր, ուրախացեր էր. այսպէս էին յարաբերութիւնները մեր միջեւ, մի՛շտ կատակ մը ունէի ընելիք, ետեւէն կու գար ժպիտը, ծիծաղը, քանի որ բոլորին հետ անկեղծ եմ եւ ազգին ծառայող բոլոր հայերը իմ ընկերներս են»:

1980ականներուն, «Լեռնավայր» կոմիտէութեան հովանիին տակ կ՛արձանագրուին նաեւ նոր իրագործումներ. կը հիմնուի ՀՕՄի շաբաթօրեայ հայկական վարժարանը, իսկ մինչ այդ, Լոս Անճելըսի մէջ գործելու սկսած Համազգայինի Շրջանային վարչութիւնը 1985ին հիմը կը դնէ Փասատինայի Համազգայինի մասնաճիւղին՝ զայն կոչելով պոլսահայ ականաւոր գրող Շահան Շահնուրի անունով:

Անհրաժեշտ է նաեւ արձանագրել, որ «Լեռնավայր» կոմիտէութիւնը իր ստեղծման առաջին իսկ օրէն նաեւ համահայկական հարցերով եռեւեփող կուսակցական կառոյց մըն է, որուն շարքերը մնայուն տագնապ ապրեցան հայ ազատագրական պայքարի օրերուն, իսկ հայութեան թշնամի թուրք պետութեան ի գործ դրած քաղաքական բոլոր ոտնձգութիւններուն դիմաց՝ յաւուր պատշաճի պարզեցին ընդդիմութեան դրօշ: Աւելի՛ն. կոմիտէութիւնը տարբեր առիթներով կազմակերպեց զանազան բնոյթի նուիրահաւաքներ, որպէսզի հասնի հայրենի կարիքաւորներուն օգնութեան, երբ 1988ի երկրաշարժը հիմնայատակ ըրաւ Հայաստանի կարգ մը շրջաններ, այլեւ լիաբուռն քսակով, բանիւ ու գործով զօրավիգ կանգնեցաւ Արցախեան ազատամարտին՝ մնայուն կերպով զօրաշարժի ենթարկելով իրեն ենթակայ կառոյցներն ու միութիւնները, որպէսզի համահայկական հնչեղութեամբ եւ միացեալ ճիգերով բոլորը փութան Արցախի ազատամարտիկներուն, հայրենի սահմանները անառիկ պահող քաջարի հայ զինուորներուն եւ երկրի տարածքին ապրող անապահով հայ ընտանիքներուն օգնութեան:

0909pasadena15 Մանրապատում մը եւս՝ ընկեր Ցոլակ Յովսէփեանէն, իր իսկ զաւեշտական ոճով. ««Լեռնավայր» կոմիտէութիւնը իր կարեւոր դերը ունեցած է ոչ միայն Լոս Անճելըսի շրջանին մէջ, այլեւ՝ մինչեւ Հայաստան ու Արցախ: Արցախեան ազատամարտի օրերուն էր, պատերազմը կրակ դարձած էր եւ մեր շրջանին մէջ արտակարգ ժողովներ կը գումարէինք՝ Կեդրոնական կոմիտէին հրաւէրով: Ժողովի մեկնած պահուս, զաւակներուս մօր կ՛ըսէի, թէ հաւանական է, որ ես չվերադառնամ տուն: Բայց երբ գիշերը ուշ ժամուն տուն մտնէի, կինս զարմանքո՛վ կը նայէր ինծի: Արցախի մէջ պատերազմը կը սաստկանա՛ր, հոս ժողովները կը շարունակուէ՛ին, ես ալ միշտ նոյն խօսքերով կը բաժնուէի տունէն, մինչեւ որ օր մըն ալ այս դրութիւնը բացատրեցի Կեդրոնական կոմիտէի այդ օրերու գործավար ընկեր Վահիկ Կիւրճեանին՝ ըսելով. «Ընկե՛ր, կը գումարէք արտակարգ ժողովներ, բայց հերթը ինծի չհասաւ Արցախ մեկնելու… չե՛մ ուզեր, որ կինս ուրիշ բան մտածէ, թէ՝ ընկերներս այլեւս զիս չեն սիրեր, կամ՝ պիտի չգամ ըսեմ եւ դարձեա՛լ վերադառնամ տուն՝ կնոջս վստահութիւնը խախտելով»: Ընկերը հասկցաւ վիճակս եւ պատասխանեց. «Գալիք շաբաթ նորէ՛ն ունինք արտակարգ ժողով, որմէ ետք կրնամ քեզ մեր տունը տանիլ եւ հոն պահել երկու շաբաթ, որպէսզի կինդ համոզուի, թէ դուն պէ՛տք ես մեր կազմակերպութեան»»:

Վերջապէս, ի զուր չէ, որ «Լեռնավայր» կոմիտէութիւնը նորանկախ Հայաստանի օրերուն նախաձեռնեց, որ Վանաձորը հռչակուի Փասատինայի քոյր քաղաքը, որոնց միջեւ միացեալ ծրագիրներու մշակման եւ անոնց գործնականացման համար, այդ օրերուն ճամբայ կ՛ելլէ պատուիրակութիւն մը՝ Փասատինայի քաղաքապետին գլխաւորութեամբ, ընկերակից ունենալով շրջանի Հայ Դատի յանձնախումբի ներկայացուցիչը:

 

ՀԱՄԱՅՆՔԸ ԴԷՊԻ ԱՄԲՈՂՋԱՑՈՒՄ

 

1980ականներու աւարտին, Փասատինա քաղաքը արդէն վերածուած էր հայահոծ գաղութի: Շրջանին մէջ հայութեան թիւի բարձրացումով աճած էր նաեւ «Լեռնավայր» կոմիտէութեան օրակարգին վրայ յայտնուած հրատապ հարցերու թիւը: Անյետաձգելի դարձած էր մանաւանդ համայնքային կեանքի ամբողջացման հարցը: Տեղւոյն հայաշխարհը կարիքը ունէր եկեղեցւոյ եւ դպրոցի, որպէսզի համայնքային կեանքի համար անհրաժեշտ չորս սիւները՝ տուն-դպրոց-եկեղեցի-ակումբ, անարգել բարձրանային՝ ոչ միայն հայապահպանման ազգային նպատակներ իրականացնելու, այլեւ Փասատինայի հայկական կեանքի շարունակականութիւնն ու վերելքը ապահովելու համար:

0909pasadena5 Իբրեւ անմիջական լուծում՝ «Լեռնավայր» կոմիտէութիւնը 1985ին աշխատանք կը տանի, որ Փասատինայի Էլըն պողոտային վրայ գտնուող լուտերական եկեղեցին վարձուի եւ օգտագործուի իբրեւ հայկական եկեղեցի, լրացնելու համար հայ համայնքի հոգեւոր, եկեղեցական եւ ազգային կարիքները:

Խօսքը տանք ընկեր Յակոբ Ետալեանին. «Թէեւ հայկական եկեղեցւոյ բոլոր կարիքները չէր գոհացներ այս եկեղեցին, բայց այդ օրերուն միակ կարելիութիւնն էր՝ համայնքի զաւակները համախմբելու համար հայկական կեանքի շուրջ: Կային նշանակուած հոգաբարձութեան կազմ եւ ազգային երեսփոխաններ, որոնք գործի լծուած էին: Որքան կը յիշեմ, այդ օրերուն եւ յաջորդող տարիներուն համար աշխատող տղաքն էին՝ առաջին հոգաբարձութեան ատենապետ Սարգիս Մերուժան Կիտցինեան, Կարօ Իլանճեան, Յակոբ Գալճեան, Գալուստ Շխըրտմեան, Ներսէս Մելքոնեան, նաեւ բազում ընկերներ, ինչպէս՝ Յարութ Սալիպա, Գարեգին Պապասոլուքեան, Սարգիս Թաթիկեան, Շահէ Ճիէրեան, Հրայր Թիւֆէնքճեան, Կարօ Մոմճեան, բժիշկ Ճէյքըպ Ուրֆալի, Շահան Ստեփանեան, Վիգէն Հապոյեան, Անդրանիկ Յարութիւնեան, Քրիստափոր Իֆատեան, Անդրանիկ Պետրոսեան եւ ուրիշներ, որոնք բոլորն ալ պատասխանատու դիրքերու վրայ էին, կամ եկեղեցւոյ ճամբով դերակատար էին համայնքային կեանքի կազմաւորման մէջ, իբրեւ «Լեռնավայր» կոմիտէի անդամ, ազգային երեսփոխան, ազգային վարչութեան կամ հոգաբարձութեան անդամ, եւ այլն»:

Յաջորդ տարին իսկ՝ 1986ի Նոյեմբերին, շրջանը կը գումարէ իր առաջին ծխական ընդհանուր ժողովը, որուն գլխաւոր մտահոգութիւնը կ՛ըլլայ համայնքը օժտել սեփական եկեղեցիով եւ դպրոցով մը:

«Եկեղեցի եւ դպրոց հիմնելու հարցը իմ սրտիս շատ մօտ ըլլալուն համար էր, որ մաս կազմեցի հոգաբարձութեան, անշուշտ ընկերներուն օրհնութիւնն ու զօրակցութիւնն ալ մեծ դեր խաղացին հոգաբարձութեան գործունէութեան մէջ: Այդ թուականէն սկսեալ լծուեցանք գործի եւ որոշեցինք զուգահեռ աշխատիլ երկու կառոյցներու գնման ուղղութեամբ», կ՛աւելցնէ ընկեր Յակոբ Ետալեան:

0909pasadena12 Դպրոց հիմնելու հարցին լուծումը կու գայ եկեղեցիէն առաջ, 1992ին, շնորհիւ Թաւլեան եղբայրներու լիաբուռն նուիրատուութեան եւ օրուան հոգաբարձութեան ատենապետ ընկեր Սարգիս Մերուժան Կիտցինեանի, հոգաբարձութեան անդամներուն, ազգային երեսփոխանական կազմին ու «Լեռնավայր»ի ընկերներու անխոնջ ջանքերուն, երբ նոյն տարին Ուաշինկթըն պողոտային վրայ կը հիմնուի «Լեւոն եւ Յասմիկ Թաւլեան» մանկամսուր-մանկապարտէզը՝ ի յիշատակ Թաւլեան եղբայրներու ծնողներուն: Առաջին տարին, դպրոցը կը սկսի գործելու չորս աշակերտներով, սակայն տարուէ տարի բարձրանալով՝ կը հասնի ներկայ, յո՛յժ գնահատելի դիրքին: «Կրթէ մանուկը իր ճամբան սկսած ատենը» աստուածաշնչեան խօսքը մինչեւ այսօր կը գործէ Փասատինայի մէջ, շնորհիւ «Լ. եւ Յ. Թաւլեան» մանկամսուր-մանկապարտէզին, որ իր հայեցի դիմագիծով, մանկավարժական արդի մեթոտներով եւ քրիստոնէաշունչ դաստիարակութեամբ՝ մեծ վարկ կը վայելէ Լոս Անճելըս գաւառի ամբողջ տարածքին, գոյատեւման կայուն երաշխիք ունենալով դիմորդներու եւ սպասողներու երկար ցանկ մը (waiting list):

Աւելցնենք, որ Փասատինայի համայնքային երազը՝ սեփական եկեղեցի մը ունենալու, պիտի իրականանար մօտաւորապէս տասը տարի ետք: Արդարեւ, շրջանի հայութեան կեանքին մէջ նշանակալի կ՛ըլլայ նաեւ 2003 թուականը, երբ ամբողջ 17 տարի իբրեւ վարձակալ ապրելէ ետք լուտերական եկեղեցւոյ մէջ, համայնքը կ՛օժտուի իր սեփական՝ Ս. Սարգիս եկեղեցիով, օրհնութեամբ առաջնորդ հայր Մուշեղ արք. Մարտիրոսեանի, ուղղակի եւ անսակարկ մասնակցութեամբ հոգաբարձական կազմին եւ «Լեռնավայր» կոմիտէութեան ընկերներուն, մինչ եկեղեցւոյ գլխաւոր կնքահայրութիւնը կը ստանձնէ բարերար ընկեր Սարգիս Արշաւիր Կիտցինեան:

0909pasadena3Սիէրա Մատրէ փողոցին վրայ գտնուող կալուածի գնման գործառնութիւնները, տարածքին մէջ գոյութիւն ունեցող Boys and Girls Club-ի քանդումն ու ճարտարապետ Վարուժ Կրեկորիի գլխաւորութեամբ՝ իբրեւ եկեղեցի վերափոխման աշխատանքները աւարտելէ ետք, 2005ին տեղի կ՛ունենայ եկեղեցւոյ օծման արարողութիւնը ու «Ս. Սարգիս Առաքելական եկեղեցի» անուանակոչումը՝ Արամ Ա. կաթողիկոսի շրջանս տուած հովուապետական այցելութեան առիթով:

Հոյակապ կ՛ըլլայ մանաւա՛նդ Փասատինայի հայութեան նիւթաբարոյական մասնակցութիւնը՝ սեփական եկեղեցի ունենալու գործին մէջ, խանդավառութեան անասելի մթնոլորտ մը յառաջացնելով շրջանին մէջ: Այդ օրերուն մասին ընկերները կը վկայեն, թէ կարծէք տեսակ մը ինքնագերազանցման նպատակով՝ նախանձելի մրցակցութիւն մը ստեղծուած էր հաւատաւոր զաւակներու կեանքին մէջ, թէ՝ ո՛վ աւելի պիտի տար, ո՛վ աւելի շատ պիտի նուիրաբերէր, ծառայէր, հասնէր, լրացնէր, դասաւորէր… Մեր ժողովուրդը կը մնայ ականջալուր՝ դարերէ հոսող պատգամին, եւ մինչեւ այսօր, հայկական եկեղեցին կը սեպէ ի՛րը, զայն կը համարէ հայ ազգի յաւերժութեան խորհրդանիշը եւ այս համոզումով ալ կը շարունակէ տալ, եւ կու տայ՝ բոլորանուէր ու անմնացորդ:

Փասատինայի հայութեան լայն հատուածի մասնակցութեան լաւագոյն ցուցանիշը չէ՞ միթէ այն, որ այսօր Ս. Սարգիս եկեղեցին վճարելի ոչ մէկ պարտամուրհակ ունի եւ պատրաստ է ստանձնելու նոր յանձնառութիւններ՝ յանուն իր շրջանի հայութեան կեանքի առաւել պայծառացման ու անխափան վերելքին։

 

ՄԱՐԶԱԴԱՇՏԸ ԽԹԱՆ՝ ԵՐԿՐՈՐԴ ՀԱՅ ԿԵԴՐՈՆԻ ՍՏԵՂԾՄԱՆ

 

«Լեռնավայր» կոմիտէութեան աւելի քան քառասնամեայ պատմութեան մէջ 1990ականները կը յատկանշուին Փասատինայի հայ գաղութի գրեթէ բոլոր կռուաններու առաւել ամրապնդմամբ, երբ հաւաքական կեանքը գրեթէ ամբողջացած՝ իր ազգային եւ միութենական կառոյցներով կը գործէ ամերիկեան նոր խարիսխին՝ Փասատինա քաղաքի տարածքին: Կեանքի բնական պահանջով, այս տարիներուն տեղի կ՛ունենայ նաեւ սերնդափոխութիւն, իսկ Հայաստանի անկախացման իրողութիւնը շրջանի հայութեան կարողականութիւնը կը լարէ դէպի հայրենիք, որ իբրեւ տարածք եւ ազգի կէս՝ մաս կը կազմէ նաեւ «Լեռնավայր» կոմիտէութեան ծրագիրներուն:

0909pasadena9Ներքին իմաստով, «Լեռնավայր»ի ընկերներուն գուրգուրանքի անմիջական առարկան միշտ եղած է երէկուան մատղաշ սերունդը, որ այսօր դարձած է երիտասարդ, մինչ ՀՄԸՄի մարզական խումբերու թիւը 2000ի կէսերուն արդէն հսկայական աճ արձանագրած ըլլալով՝ խումբերը մնայուն կերպով փորձերու պէտք ունին, միջմասնաճիւղային, «Նաւասարդեան» եւ այդ օրերուն նորաստեղծ Համահայկական մարզախաղերուն մասնակցութիւն բերելու համար, իսկ Ուաշինկթընի Հայ կեդրոնը չունի մարզադաշտի յարմարութիւն, եւ միւս կողմէ՝ վարձակալուած դաշտերն ալ միշտ չէ՛, որ պահանջուած արդիւնքը կու տան: Մէկ խօսքով՝ այս անգամ ՀՄԸՄի «Ազատամարտ» մասնաճիւղի վարչութիւնն է, որ տագնապահար է եւ արդէն ժամանակէ մը ի վեր սեփական մարզադաշտի խնդիրը կ՛արծարծէ՝ իբրեւ կենսական անհրաժեշտութիւն…

Ընկեր Յակոբ Գալճեան, լուսարձակի տակ առնելով այս իրավիճակը՝ կ՛ըսէ. «1990ականներու սկիզբը թէեւ Ուաշինկթընի Հայ կեդրոնը ունէինք եւ աշխոյժ գործունէութիւն կը ծաւալէինք շրջանին մէջ, ՀՄԸՄի մեր «Ազատամարտ» մասնաճիւղի վարչութիւնը լրջօրէն կը տագնապէր սեփական մարզադաշտի չգոյութենէն: 2007ին, երբ «Լեռնավայր» կոմիտէութեան հերթապահն էի, «Ազատամարտ»ի վարչական ընկերներէն ոմանք մօտեցան ինծի՝ յայտնելով, թէ գտած են կառոյց մը, որ կրնայ բաւարարել իրենց կարիքները, յատկապէս՝ սեփական մարզադաշտ ունենալու իմաստով: ՀՄԸՄի հիմնական պահանջը՝ իր գործունէութեան բոլոր մարզերուն համար յարմար վայր մը ունենալ էր: Ուաշինկթընի Հայ կեդրոնը չունէր մարզադաշտ, ո՛չ ալ ընդարձակուելու կարելիութիւն, հետեւաբար, նոր կառոյցի մը կարիքը շատ մեծ էր: Ընկերները գտած էին այդ կալուածը, եւ երբ առաջարկը օրուան Կոմիտէին ներկայացաւ, ՀՄԸՄի վարչութեան հետ միասնաբար գացինք ու տեսանք վայրը, հաւնեցանք, բայց ըսեմ, որ անիկա պէտք էր պատշաճեցուէր մեր բոլորին պահանջներուն, եւ այդ իմաստով շա՛տ գործ կար ընելիք»:

0909pasadena14Այնուհետեւ ծայր կ՛առնեն բանակցութիւնները, եւ օրուան արժէքին բաղդատած՝ 2008ին յարմար գինով կը գնուի Ֆութհիլի վրայ ներկայ Հայ կեդրոնը, որուն առաջին մեծ կանխավճարը կարելի կ՛ըլլայ ապահովել յատկապէս ուղեկից միութիւններուն նուիրաբերած գումարներով, մինչ «առուծախի գործառնութիւնը իրականացնող ընկեր Յովիկ Տիմիճեան, որ Real Estate-ի գործին մէջ ըլլալով՝ թղթաբանական ամբողջ աշխատանքը կատարեց, գնահատելի «ժես»չ մը ըրաւ, երբ իր նիւթական շահը ամբողջութեա՛մբ նուիրեց պահանջուած կանխավճարի գումարի ամբողջացման համար», կը հաստատէ ընկեր Յակոբ Գալճեան:

Ահա՛ եւ դարձեալ ծայր կու տայ հայկական բնազդին յարիր կառուցողական միասնական ճիգը, այս անգամ՝ լրացնելու համար ՀՄԸՄի «Ազատամարտ» մասնա-ճիւղի մարզական թեւի կարիքները: Բոլորը դարձեալ միացած են եւ կողք-կողքի, ձեռք-ձեռքի կ՛աշխատին գլուխ հանել Փասատինայի շրջանի երկրորդ Հայ կեդրոնի շինարարութիւնը՝ ՀՄԸՄի մարզական խումբերը ապահովելով սեփական մարզադաշտով մը, որ Խաչիկեան ընտանիքի առատաձեռն նուիրատուութեան շնորհիւ կը կոչուի «Նշան եւ Սօսի Խաչիկեան Մարզադաշտ», մի՛շտ առաջնորդութեամբ «Լեռնավայր» կոմիտէութեան:

Երկրորդ Հայ կեդրոնի բացման հանդիսաւոր արարողութիւնը կը կատարուի 12 Յունիս 2011ին։

Անդադար քանդել-կառուցելու երեւոյթին մասին այսպէս կ՛արտայայտուի ընկեր Ժիրայր Թորոսեան. «Զարմանալիօրէ՛ն, նոյնն ալ պատահեցաւ երկրորդ Հայ կեդրոնի պարագային: Ֆութհիլ փողոցի այս կալուածը երբ առինք, նոյն պատմութիւնը կրկնուեցա՛ւ: Մեր բոլոր ընկերներուն մասնակցութեամբ է, որ կեդրոնի շէնքը մէջտեղ եկաւ եւ ներկայ տեսքը ստացաւ: Միշտ հրաժարեցանք շինարարական գործերու համար մասնագէտներ բերելէն եւ մեծ գումարներ ծախսելէն: Որովհետեւ չունէինք այդ գումարները վատնելու շռայլանքը, հետեւաբար, մենք մեր ձեռքերով կառուցեցինք «Լեռնավայր»ի ակումբները, կեդրոնները: Հոյակա՛պ են մեր ընկերները, աննմա՛ն են «Լեռնավայր»ի մեր տղաքը»:

Քանդել հինը՝ շինելու համար նորը, սեփականը՝ ազգային խորհրդանշական թռչուն հայ ծիծեռնակին օրինակով, պարզ այն տարբերութեամբ, որ Փասատինայի հայութիւնը ո՛չ թէ կը շինէ՝ օր մը զայն լքել-գաղթելու համար, այլ կը շինէ՝ իր գոյութիւնը իբրեւ տանտէր եւ քաղաքացի այս երկրին մէջ աւելի եւս հաստատելու, հզօրացնելու համար: Այսպէս, Ֆութհիլի Հայ կեդրոնի հիմնումով կարելի կ՛ըլլայ ստեղծել ակնկալուած մարզադաշտը, կոմիտէութեան եւ ուղեկից միութիւններու գործունէութեան համար անհրաժեշտ գրասենեակներն ու յարակից մասերը, նաեւ զանազան ձեռնարկներու եւ նպատակներու համար լաւագոյնս օգտագործելի ընդարձակ ժողովասրահ մը՝ շարունակելով շարքը «Լեռնավայր» կոմիտէութեան իրագործումներուն:

 

«ԼԵՌՆԱՎԱՅՐ»Ը՝ ՆՈՐ ԻՐԱԳՈՐԾՈՒՄՆԵՐՈՒ ԸՆԴԱՌԱՋ

 

Ընդունուած իրողութիւն է, որ տաժանակիր աշխատանքին պտուղը աւելի քաղցր կ՛ըլլայ: Նոյն տրամաբանութեամբ ալ, մեր զրուցակից ընկերները երջանիկ յուզումով կը յիշեն իրենց գործունէութիւնը Փասատինայի կոմիտէութեան շրջածիրէն ներս, իրաւամբ ընդգծելու համար, որ «Լեռնավայր»ի պատմութիւնը իսկապէս շատ հարուստ է եւ շատ հետաքրքրական:

Բայց մանաւանդ՝ շա՛տ ժողովրդավար… Որովհետեւ «Լեռնավայր» կոմիտէութիւնը շրջանին մէջ ինքնանպատակ գործող, նեղ հասկացողութեամբ լոկ կուսակցական կառոյց մը չէ՛, այլ կայ ու կը գործէ համայնքի՛ն համար, տիւ ու գիշեր կ՛աշխատի հաւաքական կեանքի կարիքները բաւարարելու միտումով, համահայկական տարողութեամբ նախաձեռնութիւններու կ՛արձագանգէ գործնականօրէն, իսկ Հայաստանի թէ Սփիւռքի հայութեան կեանքը յուզող հարցերու եւ իրադարձութիւններու առիթով կ՛արտայայտէ տեսակէտ, կը ցուցաբերէ կեցուածք՝ միշտ գերադասելով հայ ժողովուրդի շահերը: Այս հասկացողութեամբ է նաեւ, որ Հայոց Ցեղասպանութեան 100ամեակի նախօրէին, Փասատինայի «Մեմորիըլ Փարք»ին մէջ հիմնադրուեցաւ Հայոց Ցեղասպանութեան նուիրուած յուշակոթողը՝ շրջանի Հայ Դատի յանձնախումբին ջանքերով եւ համադրական աշխատանքով, ու համագործակցութեամբ Փասատինայի քաղաքապետարանին:

0909pasadena7Միւս կողմէ՝ կոմիտէութեան համար մեծ ու փոքր աշխատանքներու միջեւ ոչ մէկ խտրութիւն կայ: Բոլոր ընկերներուն համար գո՛րծն է էականը, կարիքի մը բաւարարման անհրաժեշտութիւնը, իտէալի մը կենսագործումը: Ահա՛ եւ ապացոյցը. կոմիտէութեան նախաձեռնութեամբ եւ երկրորդ տարին ըլլալով, Ֆութհիլի Հայ կեդրոնին մէջ ներկայիս կը գործէ «Լեռնավայր» մանկապատանեկան ամառնային ճամբարը: Հեռու չէ, որ շրջանը մօտիկ ապագային լծուի նաեւ իր հովանիին տակ գործող նախակրթարանի մը կառուցման՝ ծրագրելով Լ. եւ Յ. Թաւլեան մանկամսուր մանկապարտէզի դասարանները բարձրացնելու աշխատանքը:

Փորձը ցոյց կու տայ, որ նորերը, նոր սերունդի տղոց հայեցի դաստիարակութիւնը եւ հայ երիտասարդութիւնը շրջանի ազգային աշխատանքներուն մասնակից դարձնելու, կամ հայաշատ գաղութը մի՛շտ կենսայորդ ու աշխոյժ պահելու համար, լաւագո՛յնս օգտագործելի «զէնքերէն» կարեւորագոյնը հայկական վարժարա՛նն է՝ անհատական կամ ընտանեկան յարկէն անմիջապէս ետք: Սա նաեւ երազանքն է «Լեռնավայր» կոմիտէութեան հիմնադիր սերունդի ընկերներուն. երկարենք ականջ ընկեր Գալուստ Շխըրտմեանի սրտի խօսքին.

0909pasadena8«Զիս ամէնէն աւելի խանդավառող աշխատանքը շրջանին մէջ դպրոց մը հաստատելը պիտի ըլլայ: Տարիներով այս մասին խօսեցանք թէեւ, բայց տակաւին միայն «Թաւլեան» մանկապարտէզը ունինք, մինչդեռ հայկական շունչով դպրոց ունենալը շա՛տ աւելի պիտի նպաստէ այս շրջանին մէջ հայութեան գոյատեւման: Աչքերս հանգիստ պիտի փակեմ, երբ մենք մեր դպրոցը հաստատենք Փասատինայի մէջ»:

Օ՛ն յառաջ, դէպի նո՜ր խոյանքներ:

 

ՀՅԴ ՓԱՍԱՏԻՆԱՅԻ

«ԼԵՌՆԱՎԱՅՐ» ԿՈՄԻՏԷ

Զրուցավար եւ խմբագիր՝

Սեդա Գրիգորեան

Լուսանկարներ՝

Գեղամ Պէրէճիքլեանի

 


0909pasVaroujan DemirdjianԸնկեր Վարուժան Տէմիրճեան. «Սփիւռքը հետզհետէ կ՛ընդարձակուի, ուրեմն զայն առաջնորդելու կարիքն ալ նոյն ատեն կ՛աւելնայ: Մեր կուսակցութիւնը կրնայ մեծ դեր խաղալ մեր շրջանին մէջ, եթէ մեր ընկերները չմոռնան իրենց կոչումը եւ պատրաստ ըլլան զոհողութիւններ ընելու, տարբեր խօսքով՝ ըլլան իրական դաշնակցականներ»:

 

 


0909pasVaroujan DerderianԸնկեր Վարուժան Տէրտէրեան. «1960էն ի վեր դաշնակցական եմ, 22 տարեկանիս անդամագրուած եմ «Լեռնավայր» կոմիտէութեան: Դաշնակցութիւնը իմ աջ ձեռքս եւ սիրտս է, եթէ Դաշնակցութիւն չըլլայ, ես մեռած եմ»:

 

 

 


0909pasVazken MadenlianԸնկեր Վազգէն Մատէնլեան. «1987էն ի վեր կ՛ապրիմ Վելիի շրջանը. սկիզբը մաս կազմեցի «Ռոստոմ» կոմիտէութեան, ներկայիս մաս կը կազմեմ «Շիրակեան» կոմիտէութեան. շատ ուրախ ու հպարտ եմ իմ կոմիտէութիւններովս, բայց Փասատինայի «Լեռնավայր» կոմիտէութեան օրերը միշտ կը յիշեմ եւ կը փնտռեմ, նոյնիսկ երբ Փասատինա քաղաքը այցելեմ, ամէն անկիւն կամ փողոց յուշ մը կը զարթնեցնէ մէջս եւ տեսակ մը «նոսթալժիա» կ՛ապրիմ: Կարծես՝ I left my heart in Pasadena…»։

 

 

 


0909pasHrayr TorosianԸնկեր Հրայր Թորոսեան. «Սրտանց կը շնորհաւորեմ «Լեռնավայր» կոմիտէութեան հիմնադրութեան, կամ՝ վերահաստատման 40րդ տարեդարձը: Թող նորերը գան եւ վերցնեն ջահը, լրացնեն շարքերը, շարունակեն հայութեան շահերու պաշտպանութեան ի նպաստ բոլոր տեսակի աշխատանքները, միշտ կանգուն եւ թարմ պահեն Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութիւնը»:

 

 


0909pashagopyedalianԸնկեր Յակոբ Ետալեան. «1990ին վերամիացայ ՀՅԴ շարքերուն՝ իմ մեծ ընտանիքիս, եւ մինչեւ այսօր ուրախութեամբ կը շարունակեմ կուսակցական կեանքս: Կը խնդրեմ իմ ընկերներէս, որ իրենց աշխատանքային առօրեային մէջ նաեւ կարեւոր տեղ տան մեր եկեղեցւոյ, հետաքրքրուին այս կարեւոր կառոյցով, մտնեն անոր աշխատանքային ոլորտներուն մէջ եւ մղիչ ուժը ըլլան մեր ժողովուրդի բոլոր ծրագիրներու յաջողութեան, որովհետեւ անուրանալի է մեր ազգային կեանքին մէջ հայ եկեղեցւոյ դերակատարութիւնը: Անիկա չորս կարեւոր սիւներէն մէկն է մեր կեանքին՝ ընտանիք-դպրոց-միութիւն երեք հիմնարար սիւներուն կողքին»:

 

 


0909pasKalousd ShkhrdemianԸնկեր Գալուստ Շխըրտմեան. «Պատիւ ունիմ, որ գերդաստանով դաշնակցական եղած եմ: Տեսած եմ, թէ Դաշնակցութիւնը ի՛նչ ըրած է եւ կ՛ընէ հայութեան համար: Ես ալ, հետեւելով իմ մեծերուս քայլերուն՝ ուզած եմ դաշնակցական ըլլալ, որովհետեւ կը հաւատամ իմ սիրած կազմակերպութեան տարած աշխատանքին, աւելի ճիշդ, կը պաշտեմ իմ կազմակերպութիւնը, որ իր ժողովուրդին օգնելէ եւ բարեգործութիւն ընելէ զատ ուրիշ բան չ՛ըներ»:

 

 

 


0909pasHagop Kaldjian

Ընկեր Յակոբ Գալճեան. «ՀՅ Դաշնակցութիւնը իմ կեանքս է: Ըլլալով յառաջդիմական կուսակցութիւն, մենք չենք բաւարարուած եղածով, ունինք ծրագիր՝ Ֆութհիլի Հայ կեդրոնի պարագային երկրորդ յարկ մը բարձրացնելու, կամ կողքի կալուածները գնելով՝ ընդարձակուելու, որպէսզի կարենանք ողիմպիական մարզադաշտերու չափանիշներով կառուցել ժամանակակից դաշտ մը իր յարակից մասերով, միշտ մեկնած մեր շրջանի կարիքներէն: Գիտենք, թէ որքան դժուար է նման բան իրականացնելը, սակայն անկարելի չէ, այնքան ատեն որ մեր շուրջ ունինք նուիրեալ եւ զոհաբերութեան պատրաստ ընկերներ: Շնորհակալ եմ բոլորին: 40րդ Տարեդարձդ շնորհաւո՛ր, սիրելի «Լեռնավայր» կոմիտէութիւն:

 

 


 

0909pasMourad ShahinianԸնկեր Մուրատ Շահինեան. «Դաշնակցութիւնը ինծի համար նուիրում է, բառիս ամբողջական առումով: Նուիրեալներու հսկայական փաղանգ մըն է Դաշնակցութիւնը՝ պատմութեան առաջին իսկ օրէն: Երիտասարդ ներկայ սերունդի զաւակներուն կը թելադրեմ անպայման մաս կազմել կազմակերպութեան մը, միութեան մը, եւ չապրիլ միայն անհատական կեանքի բարգաւաճման համար: Կրաւորականութիւնը, սեփական մորթի մէջ քաշուած մնալը երբեք օգտակար չէ հայ անհատին, որովհետեւ մեր ազգը, մեր հայրենիքը պէտք ունին մեզի, պէտք ունին իւրաքանչիւր հայորդիի անհատական ներդրումին: Մեր ժամանակէն, մեր ուժերէն, մեր նիւթական կարելիութիւններէն բաժին հանենք նաեւ մեր կազմակերպութեան եւ անոր ընդմէջէն օգտակար հանդիսանանք Հայաստանի եւ Սփիւռքի հայութեան, լրացնենք կարիքներ եւ արձանագրենք նոր յաղթանակներ»:

 


 

0909pasJirayr TorosianԸնկեր Ժիրայր Թորոսեան. «Կը շնորհաւորեմ «Լեռնավայր» կոմիտէութեան 40րդ տարեդարձը: Շրջանին մէջ մեր հովանաւորութեան տակ եղող վարժարանի պակասը կայ: Միայն մանկամսուր-մանկապարտէզը չի բաւեր մեր շարքերը նոր սերունդներով լրացնելու համար: Մեր ժամանակը անցած է, մենք մեր բաժինը ըրած-վերջացուցած ենք, այնքանով որ կրցած ենք ընել: Մեր երիտասարդներուն կոչ կ՛ընեմ մասնակցիլ Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան կեանքին, որովհետեւ այս կուսակցութիւնը ոտքի պահելու համար յարատեւ աշխատանքի կարիքը կայ, նոր ուժերու պէտք ունինք: Վարժարան եւ երիտասարդութիւն: Մեր կոմիտէութիւնը եւ գալիք մարմինները պէտք է այս երկու հիմնական կարիքներուն վրայ կեդրոնացնեն իրենք հետագայ աշխատանքները, նախաձեռնեն քաջաբար եւ անցնող 40 տարիներու սերունդներու օրինակով աշխատին, գործեն՝ նուիրաբա՛ր:


 

 

0909pasTsolag HovsepianԸնկեր Ցոլակ Յովսէփեան. «Իմ երկարակեցութիւնս կը պարտիմ իմ ընկերասիրութեանս: Շատ կը սիրեմ իմ ընկերները: ՀՅ Դաշնակցութիւնը հայութեան համար սրբութիւն է, հրաշքի պէս բան մը, որ աշխարհի տարբեր անկիւնները ծնած հայերը կը միացնէ իր դրօշին տակ:

Դաշնակցութիւնն է, որ մեզի սորվեցուց սիրել մեր ազգն ու հայրենիքը: Իմ սնունդը մեր կազմակերպութենէն առած եմ, այսպէս է, որ ապրեր եմ կեանքս մինչեւ 99 տարեկան: 82 տարուան կուսակցական եմ: Ձեզմէ եթէ բաժնուիմ հիմա, ես շատ երկար կ՛ապրիմ այս պահը, ոգի կ՛առնեմ այս հանդիպումէն: Իմ կեանքի փիլիսոփայութիւնս է՝ ան, որ ընկերութեան, անկեղծ բարեկամութեան արժէքը չի գիտեր, կը նշանակէ, որ շատ բան կորսնցուցած է կեանքի իմաստէն: Իսկ նոր սերունդի զաւակներուն կը թելադրեմ իրենց կեանքին մէջ միշտ օգտակար ըլլան հայութեան եւ հայրենիքին, ո՛ր կազմակերպութեան ճամբով որ ըլլայ»:

 


0909pasadena18

 

 

 

 

 

 

 

Authors

Discussion Policy

Comments are welcomed and encouraged. Though you are fully responsible for the content you post, comments that include profanity, personal attacks or other inappropriate material will not be permitted. Asbarez reserves the right to block users who violate any of our posting standards and policies.

*

Top