Մեր Գաղափարական Սկզբունքներուն Ու Արժէքներուն Հաւատարմութեամբ

Sarkis-Mahseredjian2

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ

 

Writers Sarkis MahseredjianԴաշնակցութեան ու դաշնակցականին համար, կուսակցութեան տարեդարձները կրնան բազմաթիւ նշանակութիւններ ունենալ. ամէնէն էականը, սակայն, այն է, որ տարեդարձը առիթ է վերահաստատելու սա ճշմարտութիւնը, թէ Դաշնակցութիւն-դաշնակցական-հայ ժողովուրդ եռանկիւնին վրայ կայ դարաւոր դաշնութիւն մը, որ մեր նորագոյն պատմութեան մէջ անջնջելի հուն մը ստեղծած է 127 տարիէ ի վեր. այս դաշնութիւնը կը սեղմուի հետեւեալ սկզբունքին մէջ. Դաշնակցութիւնն ու դաշնակցականը գոյութիւն ունին Հայաստանին ու մեր ժողովուրդին համար, անոնց անցեալի, ներկայի ու ապագայի գործին-ծրագիրներուն սեւեռակէտն են մեր հայրենիքն ու անոր ժողովուրդը, հայութեան իրաւունքներուն պաշտպանութիւնը, անվտանգութեան ու բարօրութեան ապահովումը, զարգացումը։

Եթէ պահ մը կանգ առնենք յիշեալ «եռանկիւն»ին առաջին երկու կողմերուն՝ Դաշնակցութեան ու դաշնակցականին վրայ, պատմական նոյն փորձառութիւնը մեզի կ’ըսէ, որ Դաշնակցութիւնը՝ իր ծրագիրով, գաղափարական աշխարհով ու մանաւանդ գործերով ստեղծած է «միջավայր», որուն մէջ մտնողը կ՛արժեւորուի Դաշնակցութեամբ, յետոյ, իր վաստակով կաթիլներ կ՛աւելցնէ Դաշնակցութեան վաստակին վրայ, նախանձախնդիր կ՛ըլլայ անոր ուղիին անշեղ պահպանման։

Կը պատահի, որ անհատ դաշնակցականներ չկարենան լիովին իրականացնել այս առաքելութիւնը, ունենան ընկրկումներ ու շեղումներ, սակայն Դաշնակցութիւնը, մասնաւորաբար իր գաղափարական արժէքներով ու աշխարհով, կը մնայ իր էական հունին մէջ, որ ընդարձակ է յամենայնդէպս, հանդուրժող է եւ դաշնակցականօրէն տարբեր մտածողութիւններ ընդգրկող, իսկ նոր ժամանակներու բերած նոր մտածողութիւնները կը հարստացնեն Դաշնակցութիւնը, իր գաղափարներով ու գործով, որոնք, կրկնենք, ըստ էութեան հաւատարիմ կը մնան այն սկզբունքներուն ու տեսիլքներուն, որոնք բիւրեղացան 127 տարի առաջ, Հայ Յեղափոխական(ների) Դաշնակցութեան ծնունդով։

0112zavarian-any

127 տարին համեմատաբար կարճ ժամանակ է մեզի պէս դարաւոր պատմութիւն ունեցող ժողովուրդի մը կեանքին մէջ, սակայն այս «նեղ» ժամանակահատուածը այնքա՜ն հարուստ է փայլուն ու տխուր իրադարձութիւններով, որ 1890 թուականը կարելի է համարել նոր դարագլուխ մը, որուն զարգացումը մեզ հասցուցած է այսօրուան ու պիտի առաջնորդէ մեր յաջորդ քայլերը։

Որպէսզի այստեղ մեր արձանագրելիքը թիւրիմացութիւններու եւ սխալ մեկնաբանութիւններու դուռ չբանայ, անմիջապէս ըսենք, որ Դաշնակցութեան գաղափարներն ու գործի ուղին ըստ էութեան չսկսաւ 1890ին, այլ անիկա խտացումն էր նախընթաց տասնամեակներու իրագործումներուն ու սխրանքներուն։ Հայուն իրաւունքներուն հետապնդումը՝ սեփական հայրենիքին մէջ ինքնիշխան վիճակի վերահաստատումը ունի ի՛ր դարաւոր պատմութիւնը, որ իր կարգին նոր դարագլուխ մը նշեց ԺԸ. դարուն եւ կտրեց Զարթօնքի լուսաւոր տասնամեակները, իբրեւ ուղղակի շարունակութիւն՝ մեր ժողովրուդի ծննդոցէն ծայր առած ճանապարհին։ Դաշնակցութիւնը աննախընթաց ու միայնակ երեւոյթ ալ չէր, բարեբախտաբար, սակայն մեր ժողովուրդի պատմութիւնը կը վկայէ, որ ան ինչպիսի՛ տիրական ու ազդու դեր ունեցաւ հայութեան ու մեր հայրենիքի կեանքին մէջ, մի՛շտ մնալով յառաջապահ գիծերու վրայ, պայքարի, պահանջատիրութեան, արդարահատուցման, մշակոյթի կերտումի թէ այլ ոլորտներուն մէջ, ստեղծելով ինքնուրոյն աւանդ եւ ժառանգութիւն, որ ինքնանպատակ չէ, այլ դրուած է ի սպաս մեր հայրենիքին ու ժողովուրդին, հայրենիքի սահմաններէն ներս ու դուրս ապրող ժողովուրդին։

 

***

 

Եթէ փորձենք որոնել Դաշնակցութեան ուժին ու հմայքին աղբիւրները, կրնանք բազմաթիւ պատասխաններ շարել հարցումին դիմաց։ Դաշնակցութեան ուժի աղբիւրներն ու յենարանները կը հանդիսանան իր շարքերը, մեր երիտասարդութիւնը, ղեկավարութիւնը, համակիրները, իսկ կարկինը քիչ մը աւելի լայնցնելով՝ մեր ժողովուրդը ամբողջ, որովհետեւ «ժողովուրդին հետ, ժողովուրդին համար» նշանախօսքը իր առաջնորդն է եղած ծննդեան օրերէն ի վեր, ու մեր ժողովուրդը իր աչքերը Դաշնակցութեան ուղղած է մանաւանդ ճակատագրական հանգրուաններու, այն ինքնավաստահութեամբ, որ իր այս զաւակը պատրաստ է իր ամբողջ կարողութիւնները ի սպաս դնելու՝ հասնելու համար հայրենիքին ու ժողովուրդին կարիքներուն։ Ժողովուրդի՛ն համար գործած են Դաշնակցութեան ղեկավարները, անուանի ու անանուն գործիչները, մեր ժողովուրդի՛ն համար զոհաբերուած են մեր սքանչելի ֆետայիները՝ անցեալին, երէկ ու այսօր, մեր ժողովուրդի ազգային տենչերո՛ւն համար են ստեղծուած Համազգայինը, ՀՄԸՄը, Հայ Օգնութեան Միութիւնը, Հայ Դատի ու այլ միաւորներ։

Կարելի է շարունակել Դաշնակցութեան ուժի յենարաններուն թուումը, սակայն մեր նպատակը այդ չէ։ Այս իրողութեան ճանաչումէն անդին, պէտք է հաստատել, որ այս բոլորին մղիչ ուժն ու առաջնորդը եղած են ու կը մնան գաղափարական այն աշխարհը, քաղաքա-իմացական արժէքները, որոնք մարմնաւորուած են Դաշնակցութեան ծննդեան օրերուն ու իրենց զարգացումը, աճը ապրած են յաջորդ տասնամեակներուն, օգտուելով ու հարստանալով պատմութեան բերած փայլուն ու տխուր փորձառութիւններէն։ Ազգային պատկանելիութեան ու ազգ-հայրենիքին մէջ արդար վիճակի ստեղծումը կը կազմէ Դաշնակցութեան գաղափարական աշխարհին կորիզը, որուն շուրջ խաւ առ խաւ կազմուած են ազգային ու համամարդկային այլ այժէքներ, սահմանուած են ու կը սահմանուին քաղաքական, ընկերային, տնտեսական եւ այլ նպատակակէտեր։

Դաշնակցութեան համար, Գաղափարական Աշխարհը ո՛չ անցեալին, ո՛չ ալ այսօր կամ վաղը սահմանուած է մնալու գիրքերու եւ տեսութիւններու նեղ օղակին մէջ, այլ անոր տարրերը գործադրութեան դրուած են ու պիտի դրուին իրական կեանքի մէջ, ի խնդիր հայրենիքին ու ժողովուրդին բարօրութեան, զարգացման ու ապահովութեան։ Այս հաստատումը կ՛ընենք՝ ի մտի ունենալով մասնաւորաբար մեր հայրենիքին իրական կեանքը։

Գաղափարական արժէքներու շարքն ալ երկար է. անոնք մարմնաւորուած են Դաշնակցութեան գրաւոր ու անգիր օրէքներուն մէջ, որոնք սկիզբ կ՛առնեն իր Ծրագիրէն ու Կանոնագիրէն, սակայն չեն մնար անոր սահմաններուն մէջ, որովհետեւ մեզ շրջապատող իւրաքանչիւր նորութիւն՝ նոր վիճակ, նոր կացութիւն եւ հարկադրանքներ՝ պատճառ կ՛ըլլան, որ անոնք որոշ բարեփոխութիւններու ենթարկուին, սակայն կան ու պիտի մնան որոշ գիծեր, սկզբունքներ, որոնք անփոփոխ են ու պիտի մնան անփոփոխելի, որովհետեւ անոնցմէ մէկէն կամ միւսէն հրաժարումը, մէկն ու մէկուն տժգունացումը անպայման որ բան մը պիտի ջնջէ Դաշնակցութեան էութենէն, պատճառ պիտի դառնայ Դաշնակցութեան անէացման, հետեւաբար նաեւ՝ մեր ժողովուրդի իրաւունքներուն ու  դիմագիծի տժգունացման, չքացման (այս ճշմարտութեան ծանօթ եղած են մանաւանդ հայութեան թշնամիները՝ թուրքերը, համայնավարներն ու տակաւին այլք, եւ յաճախ փորձած են Դաշնակցութիւնը հարուածելով՝ նահանջի մատնել մեր ժողովուրդն ու անոր իրաւունքները)։ Այլ խօսքով, Դաշնակցութիւնը ունեցած է եւ ունի գաղափարական էական սկզբունքներ ու արժէքներ, որոնք նման են թուաբանական հանրահաշիւի հաւասարութեան մը, ուր կան փոփոխելի եւ անփոփոխ արժէքներ։ Ժամանակները կրնան տարբերել փոփոխելիները, սակայն անփոփոխ տարրերը կը մնան հաստատուն ու անշեղ։ Կարելի է նոյն հաստատպումը կատարել նաեւ մարդկային ընկերութիւնը կառավարող այլ հաւասարումներուն մասին։

Դաշնակցութեան համար, Հայաստանին ու հայութեան անվտանգութիւնը անփոփոխելի ու ամէն գնով պահպանելի արժէքներ են, նպատակներուն գերագոյնը, անկասկա՛ծ։ Որովհետեւ ինչի՞ կը ծառայեն ամէնէն պայծառ սկզբունքներն ու արժէքները, երբ զանոնք կրողները՝ հայրենիքն ու ժողովուրդը կը վտանգուին, կ՛իյնան անէանալու սպառնալիքին տակ։

Մնայուն այլ սկզբունք ու արժէք է յեղափոխականութիւնը, որ կը հանդիսանայ բարեփոխման ու իրաւունքներու պաշտպանութեան ամէնէն հզօր մղիչ ուժը։ Նորութիւն մը ըսած չենք ըլլար, եթէ վերահաստատենք, թէ յեղափոխականը միայն ան չէ, որ զէնքը ձեռքին, կռիւ կը մղէ բռնադատող թշնամիին կամ սեփական անիրաւ իշխանութեանց դէմ, կը պաշտպանէ հայրենիքի սահմաններն ու ժողովուրդին տարրական իրաւունքները. յեղափոխականը նաեւ ան է, որ կ՛աշխատի հիմնական բարեփոխութիւններ բերել ժողովուրդի կեանքին մէջ, բարեփոխել հայրենիքին վիճակը, եւ այդ նպատակին հասնելու համար, չի վարանիր ի հարկին զէնքի դիմելու իբրեւ վերջին միջոց։ Մեր ու այլ ժողովուրդներու պատմութիւնը հարուստ է զէնքի ու այլ միջոցներով իրականացած յեղափոխութիւններով։

Վերադառնանք մեր պատմութեան ու պիտի տեսնենք, որ Դաշնակցութեան ծնունդէն տասնամեակներ առաջ, առանց զէնքի ինչպիսի՛ յեղափոխութիւններ տեղի ունեցան Պոլսոյ, Թիֆլիսի ու կովկասեան այլ օճախներու մէջ. անարիւն բայց ազդու յեղափոխութիւնը ժողովուրդին բերաւ զարթօնք, իրաւունքներու գիտակցութիւն, իրաւունքներ՝ որոնք խլուած էին սուլթանական, ցարական իշխանութեան ու ամիրայական «դասակարգ»ին կողմէ, խաւարամտութեան ու օտարամոլութեան մղած էին Կովկասի ու Մոսկուայի հայկական օճախները. յեղափոխութիւն՝ որ Պերլինի վեհաժողովէն ետք, Խրիմեան Հայրիկի անժամանցելի պատգամով առաջնորդ հանդիսացաւ զինեալ պայքարի, արդարահատուցման, անցեալ դարու 60ական տարիներու ժողովրդային շարժումներուն ու վերջապէս՝ Արցախեան ժամանակակից պայքարին…։ Այլ խօսքով, յեղափոխութիւնն ու յեղափոխականութիւնը ունին արտայայտութեան տարբեր ձեւեր, որոնք ի գործ կը դրուին համաձայն տուալ ժամանակներու պայմաններուն ու պահանջին։ Դաշնակցութիւնը այդպէ՛ս ըրած է անցեալին, այդ ուղին անշեղօրէն կը շարունակէ նաեւ այսօր, անոր հաւատարիմ պիտի մնայ նաեւ վաղը։ Դաշնակցութեան յեղափոխականութեան այս գիծն է որ անոր հանդէպ համակրանք ստեղծած է մեր ժողվուրդին մէջ, որովհետեւ ազգը սորված է, որ այս վարքագիծը անփոխարինելի է մեր լինելութեան պահպանման մէջ։ Այս գիծին ստորագնահատումը պատճառ դարձած է վերը յիշուած եռանկիւնին լուսանցքայնացման։

Դաշնակցութեան համար, գաղափարական հիմնական արժէք է նաեւ ընկերային արդարութեան կիրարկումը, ու եթէ անիկա բացակայ է ժողովուրդի կեանքէն՝ անոր հետապնդումը դարձած է արժէք։ Այս նպատակով ալ, Դաշնակցութիւնը իբրեւ իր գաղափարներու հիմնական գիծեր՝ ընդունած է Ժողովրդավարութիւնն ու Ընկերվարութիւնը, արժէքներ՝ որոնք համապատասխան են մեր ժողովուրդի նկարագիրին, ո՛չ միայն Զարթօնքի շրջանէն ի վեր, այլ մինչեւ իսկ նախորդ դարաշրջաններուն. կրնանք վերադառնալ մինչեւ Հայկ Նահապետ ու Աւարայր, յետոյ հասնիլ մեր բազմերես զարթօնքներուն ու ֆետայական շարժումի օրերուն, տեսնելու համար, որ այս երկու արժէքները որքա՛ն ընդելուզուած են մեր ժողովուրդի հաւաքական նկարագիրին հետ։ Ճիշդ է, որ Զարթօնքի օրերէն ունինք երգեր, ուր բաղձանք կ՛արտայայտուի վերականգնելու հայ թագաւորներու եւ իշխաններու գահերը, սակայն երբ 100 տարի առաջ Հայաստանի մէջ վերականգնեցաւ անկախ պետականութիւնը, ունեցանք անդրանիկ հանրապետութիւնը, ո՛չ ոք մտածեց թագաւոր մը կամ իշխան մը թագադրելու մասին։ Հայաստան ունեցաւ խորհրդարանական, այսինքն՝ ժողովուրդի բոլոր հատուածներու ներկայացուցիչներէն կազմուած իշխանութիւն մը, որ վերահսկեց գործադիր կառավառութիւնը. չմտածեց իսկ նախագահ մը ունենալու մասին, այլ խորհրդարանը ճանչցաւ իբրեւ պետական գերագոյն հեղինակութիւն։ Հայաստան այս իմաստով բազմաթիւ այլ ժողովուրդներու ժամանակէն առաջ ապրեցաւ ու կիրարկեց այս արժէքները։

Այս ու նմանօրինակ արժէքներ բիւրեղացուեցան եւ կիրարկման դրուեցան գործնական կեանքի մէջ, չպահուեցան տեսութիւններու ոլորտին մէջ, որովհետեւ Դաշնակցութիւնը գաղափարի կուսակցութիւն է, գաղափարը եղած է ու կը մնայ անոր առաջնորդը, սակայն հետամուտ եղած է գաղափարները ժողովուրդին ծառայեցնելու գիծին։ Ան չէ կառչած անհատ ղեկավարներու անձերուն, թէեւ անհատները իրենց տեղն ու վարկը ունեցած են եւ ունին Դաշնակցութեան գործին ու վաստակին մէջ. եւ ինչպէս ըսինք քիչ առաջ, Դաշնակցութիւնը ի՛նք է որ արժեւորած է իր անդամները, անոնք ըլլան պարզ շարքայիններ, ֆետայիներ թէ ղեկավարներ, անոր դիմագիծը հանգրուան առ հանգրուան յստակացած ու բիւրեղացած է նոյն այդ անհատներու ներդրումներուն համագումարին շնորհիւ։ Իսկ ան որ տեղ մը խոտորած է Դաշնակցութեան գաղափարական սկզբունքներէն ու անոնց անշեղ կիրարկումէն՝ դուրս ինկած է կուսակցութենէն, անկախ ունեցած ներդրումին տարողութենէն։ Այդպէս եղած է պարագան կարգ մը մարտիկներու, այդպէս եղած է պարագան կարգ մը քաղաքական գործիչներու եւ անհատ շարքայիններու։ (Ի՜նչ խօսք, որ Դաշնակցութիւնը նաեւ արիութիւնն ու վեհանձնութիւնը ունեցած է ներելու եւ իր շարքերուն մէջ վերընդունելու խոտորողներ, որոնք անդրադարձած են իրենց սխալին եւ վերամիացած են յստակ գաղափարներով առաջնորդուող Դաշնակցութեան ուղիին, չեն անցած անդառնալի կամ աններելի արարքներու գիծէն անդին)։

 

***

 

Անգամ մըն ալ կրկնենք. Դաշնակցութիւնը ստեղծած ու զարգացուցած է իր գաղափարական աշխարհն ու սկզբունքները, որոնք բոլորովին անջատ չեն համամարդկային արժէքներէ, սակայն նաեւ չեն դատապարտուած տեսական ոլորտին մէջ մնալու, այլ դրուած են կիրարկման, ի հարկին ենթարկուելով նորահաս պայմաններու եւ կացութիւններու թելադրած պատշաճեցումներուն. այդ պատշաճեցումները չեն կատարուած ի հեճուկս անփոփոխ ու ամրագրուած սկզբունքներուն, արժէքներուն։

Այս կրկնութիւնը արձանագրեցինք, որովհետեւ Դաշնակցութեան 127րդ տարեդարձի տօնակատարութիւնները կը կատարուին պատմական փուլի մը նախօրեակին (պէտք է անմիջապէս նշել, որ պատմական փուլեր կ՛արձանագրուին ամէն քայլափոխի ու կարելի չէ մէկը միւսէն աւելի կարեւոր կամ նուազ կարեւոր որակել. իսկ ճակատագրականները յարգելի բացառութիւն են)։

Հայութեան, հետեւաբար նաեւ Դաշնակցութեան դիմաց 2018 տարին կը բանայ երկու գլխաւոր էջ. առաջինը՝ Հայաստանի նախագահական ընտրութիւններու հանգրուանն է, որ կը նշէ նախագահական վարչաձեւէ խորհրդարանական դրութեան անցումի մեկնակէտը (նպատակ չունինք այս սիւնակներուն մէջ երկար ու մանրամասնօրէն անդրադառնալու այս փոփոխութեան խոստացող հեռանկարներուն)։ Գաղտնիք չէ, ո՛չ ալ ուրանալի՝ որ Դաշնակցութիւնը իր կարեւոր դերն ու ազդեցութիւնը ունեցաւ այս դրութեան որդեգրման մէջ։ Եւ վերի կարճ բացատրութիւնը ցոյց կու տայ, թէ ուրկէ՛ ներշնչում կ՛առնէր այս առաջադրանքը։ Կարեւոր է, սակայն, շեշտել, որ այս անցումը պէտք չէ չմնայ խօսքի ու տեսականի սահմաններուն մէջ, այլ մեր հանրապետութեան պատմութեան մէջ պէտք է բացուի նոր փուլ մը (հոգ չէ թէ որոշ ուշացումով), երբ ժողովուրդին ձայնը իսկապէ՛ս տիրապետող դառնայ երկրի կառավարման մէջ, լսելի դառնան զանգուածներու դառնութիւններն ու պարծանք առթող նուաճումներու բերկրանքը։

Երկրորդ պատմական էջը՝ Հայաստանի անկախ պետականութեան հաստատման 100ամեակն է, որ նմանապէս կոչուած է դուրս գալու արարողական ու սոսկական հրապարակային հանդիսութիւններու ոլորտէն, մինչեւ անգամ գիտաժողովներու «փղոսկրեայ աշտարակ»ներու ծիրէն, այլ պէտք է առիթ ծառայէ վերականգնելու Ա. Հանրապետութենէն մեզի ժառանգ հասած աւանդներն ու քաղաքական ժառանգութիւնները։ Եւ այս բոլորին մէջ, Դաշնակցութիւնը անպայման որ պիտի ունենայ իր տեղն ու գործը, ի մտի ունենալով հանրապետութեան ծնունդին ու զարգացման մէջ իր գերակշիռ դերակատարութիւնը։

Գաղափարական ու մարդկային արժէքներո՛ւ հիմամբ Հայաստանի մը կերտումն է որ մեր դիմաց կը կանգնի իբրեւ ազնիւ մարտահրաւէր, որպէսզի մեր հայրենիքն ու անոր սեւեռող համայն հայութիւնը աւելի՛ արագ քայլերով ընթանան դէպի հայրենաշինութիւն, դէպի ազգերու եւ ժողովուրդներու մեծ ընտանիքին մէջ աւելի՛ ներգործօն մասնակցութիւն։ Սա կ՛ենթադրէ, որ իսկական ժողովրդավարութիւնը, քաղաքներու եւ գիւղերու համաչափ զարգացումը եւ ընկերային աւելի՛ արդար դրութեան մը կենսագործումը կը սպասեն գործող ուղեղներու եւ ձեռքերու։ Այս առաջադրանքներուն կենսագործումը նաեւ պիտի նշանակէ մենաշնորհներու սանձումն ու չէզոքացումը, որ իր կարգին դուռ պիտի բանայ զանգուածային արտագաղթի դադրեցման, տնտեսութիւնը դէպի բնական ու գործակցական զարգացումի դաշտ փոխադրելու։ Քաղաքական, ընկերային ու տնտեսական բարեփոխումներու եւ բարեկարգումներու զուգահեռ, մեր գաղափարները յենարան պիտի ծառայեն մշակութային զարթօնքի (այո՛, զարթօնքի, որովհետեւ վերանկախացումէն աւելի քան 25 տարի ետք, մեր հայրենիքը ու անոր շնչառութեան կապուած սփիւռքեան թոքերը մեծ չափով կը տուայտին շինծու նորարարութիւններու ոլորտին մէջ)։ Մշակութային զարթօնքի հիմն ու մղիչ ուժը պիտի ըլլան մեր ազգային փարոսներուն վերականգնումը։ Չենք արհամարհեր կամ անտեսեր մասնակի նուաճումներ ու ազգայինին հաւատարմութեան կենսափորձերը, սակայն այդ բոլորը բաւարար չեն մեր հայրենիքին ու աշխարհացրիւ ժողովուրդին ինքնութեան լիարժէք պահպանման ու, տակաւին՝ նոր զարգացումի հասնելու դիտանկիւնէն։ Ինչո՞ւ պէտք է երբեմն ափսոսանքով ետ նայիլ խորհրդային տարիներուն, եւ յաճախ արդարօրէն յայտարարել, որ երգն ու գրականութիւնը, գեղարուեստի տարբեր կալուածները աւելի՛ համաչափ ծաղկում կ՛ապրէին այդ տասնամեակներուն, մինչդեռ վերանկախացումէն ասդին, որոշ թիւով գրողներ ու արուստագէտներ, ինչո՞ւ չէ նաեւ գիտութեան կալուածի ծառայողներ ձեռք առած են արտագաղթի սանձերը եւ հազար ու մէկ պատճառաբանութեամբ ապաստան գտած են այլ երկինքներու տակ, իսկ հազուադէպ հայրենադարձողներ դրօշակի կը վերածուին իբրեւ հայրենասէրներ ու հայրենիքին հաւատարիմներ…։ (Բոլորովին այլ ոլորտ է մօտակայ եւ հեռակայ գաղութներուն հասնելու-տիրութիւն ընելու հարցը)։ Նոյն ծիրին մէջ, յառաջիկայ փուլը բոլորիս հրաւէր կ՛ուղղէ թօթափելու մշակութային ակունքներու հունէն շեղելու «ընդունակութիւնը» եւ մեր ածուները մաքրազտելու օտարամոլութեան-օտարաբանութեան ու յարակից ախտերէն, որքան ալ որ անոնք «մանրուք» նկատուին պաշտպանութեան ու քաղաքական բարեկարգումներու հրամայականներուն բաղդատմամբ։

Դաշնակցութեան 127ամեակը ա՛յս մօտեցումով կ՛իմաստաւորուի ու կը վերածուի տօնակատարութեան, որ կը նշանակէ գործնականացնել վարչական դրութեան մէջ բարեփոխումները եւ լիարժէքօրէն վերակենդանացնել անդրանիկ հանրապետութեան անփոփոխելի արժէքները, մի՛շտ ի մտի ունենալով Դաշնակցութեան գաղափարական հարստութիւնը, անձերէն ու սերունդներէն անդին հասնող-ազդող արժէքները։ Այս բոլորը պիտի չիրականանան ինքնեկ կերպով, կամ՝ ի փառս Դաշնակցութեան, այլ պիտի ըլլան ի փառս մեր հայրենիքին ու ժողովուրդին, որովհետեւ գաղափարականութեան հաւատարմութեան լիարժէք վերականգնումը՝ իր բոլոր ստորոգելիներով, քիչ թէ շատ դաշնակցական կը դարձնէ ոեւէ հայ (ոչ՝ կուսակցութեան անդամի իմաստով), լուսարձակի տակ բերելով մեր առաջին տողերուն մէջ արձանագրուած եռակողմանի դաշնութիւնը։

 

9 Յունուար 2018

 


 

Այս Էջը Կը Հովանաւորեն

ՏՈՔԹ. ԿԱՐՕ ԵՒ ՍԻԼՎԻ ԴԵՐՁԱԿԵԱՆՆԵՐ

 


 

Authors

Discussion Policy

Comments are welcomed and encouraged. Though you are fully responsible for the content you post, comments that include profanity, personal attacks or other inappropriate material will not be permitted. Asbarez reserves the right to block users who violate any of our posting standards and policies.

*

Top