Որո՞ւն Պատրիարքարանը

pakradestoukian

ԲԱԳՐԱՏ ԷՍԴՈՒԳԵԱՆ

 

pakradestoukianԹուրքիոյ նախագահ Ռեչեփ Թայիփ Էրտողան վերջերս բաւական խիստ ելոյթներով եւ յաճախ ալ գորշ գայլերու յատուկ ազգայնական պատգամներով կը սպառնար Սուրիոյ հիւսիսային հատուածին մէջ որոշ ինքնավարութիւն ապահոված քիւրտերուն: Ինք համոզուած էր եւ ժողովուրդն ալ կը փորձէր համոզել, թէ այդտեղ ինքնավարութիւն ապահովողները ահաբեկիչներն են:

Անցեալին բաւական ցաւալի փորձառութիւններ ապրած էր իր այս հաստատումին պատճառաւ: Օրինակի համար, ԱՄՆի իշխանութեան հարցուցած էր. «Ո՜վ Ամերիկա, ե՞ս եմ քու դաշնակիցը, թէ այդ ահաբեկիչները»: Ամերիկա այս հարցումին պատասխանած էր՝ «ՏԱԻՇի դէմ մարտնչող քիւրտ խմբակներուն մեր զինուորական օժանդակութիւնը պիտի շարունակուի» ըսելով: Փորձառութեամբ գիտեմ, թէ վտանգաւոր հարցադրում մըն է այս ոճը: Անցեալին որսորդի մը ոդիսականը կը պատմուէր: Կինը ձանձրացած էր ամուսնոյն ամէն օր ցեխերու մէջ թաթխուած տարազները մաքրելէն, եւ օր մըն ալ խիստ սպառնական ոճով դիմեց ամուսնոյն, որ կը պատրաստուէր վարազ որսալու. «Կա՛մ խոզը, կա՛մ ես», ըսաւ: Որսորդը առանց վարանումի պատասխանեց… «խո՛զը»:

Առաջին հերթին այնպէս կը թուէր, որ Էրտողան այդ մարտահրաւէրին մէջ առանձին է եւ պոռալ ու կանչելէ աւելին չի կրնար ընել: Արդարեւ, Սուրիոյ քիւրտերու նախկին ղեկավար Սալիհ Մուսլիմն ալ հաւանական չէր տեսներ զինեալ միջամտութիւն մը՝ «գերտէրութիւնները չեն արտօներ» կարծելով:

20 Յունուարին, թրքական զինեալ ուժերը նախ աւելի քան 70 կործանիչ ինքնաթիռներով ռմբակոծեցին որոշ թիրախներ, ապա ցամաքային ուժերով, հրասայլերով ներխուժեցին սահմանի հանդիպակած կողմը:

Այդ օր, երկրի բազմահազար մզկիթներու մէջ, Կրօնից տեսչութեան հրահանգով կատարուեցաւ արշաւի յատուկ աղօթք («Ֆեթիհ տուասը»):

Թուրքիոյ մէջ ապատեղեկատուութիւնը աւանդութիւն մըն է: Ամենավայրագ գործողութիւններն իսկ կը մկրտուին շա՛տ իմաստալից անուններով: Զոր օրինակ, բանակը 1974ին, երբ կ՛արշաւէր Կիպրոսի անկախ պետութեան հիւսիսային հատուածը, կատարուածը կոչած էր՝ «Խաղաղութեան գործողութիւն»: Նմանապէս, 19 Դեկտեմբեր 2000 թուականին, Թուրքիոյ 20 բանտերու մէջ հացադուլի դիմած բանտարկեալներուն դէմ գործուեցաւ զինեալ յարձակում, որուն իբրեւ հետեւանք մահացաւ 30 անձ: Այս գործողութիւնն ալ կոչած էին՝ «Վերադարձ դէպի կեանք»: Այս վերջինն ալ, նոյն աւանդութեան համաձայն, կոչուեցաւ «Ձիթենիի ճիւղ»: Սակայն համաշխարհային մարդկութեան համար, ձիթենիի ճիւղը խաղաղութեան խորհրդանիշն է:

Կիպրական թերթ մը եղածը բնութագրեց «Կիպրոսէն ետք՝ Թուրքիոյ երկրորդ արշաւը» խորագիրով: Նախագահ Էրտողան շատ զայրացաւ այդ արտայայտութենէն եւ հալածեց թերթի խմբագիրը: Նոյն օր, Թուրքիոյ զանազան քաղաքներու մէջ դատախազներ իսկո՛յն շարժման անցան եւ այս կատարուածին դէմ արտայայտուող բազմաթիւ լրագրողներու, քաղաքական գործիչներու, ակադեմականներու կամ արուեստագէտներու ձերբակալութեան դիմեցին: Ներկայ դրութեան մէջ խաղաղութիւն փառաբանելը համազօր է ահաբեկչութիւն քարոզելուն: Իշխանամէտ մամուլը իր էջերը լայն բացած է պատերազմ փառաբանողներու դիմաց: Ազգայնական կուսակցութեան պետ Պահչելի կատաղի կերպով կը հրահանգէ. «Կործանեցէ՛ք քաղաքները, կոտորեցէ՛ք ձեր դիմաց ելլողը»:

Ի վերջոյ, Թուրքիոյ Հայոց պատրիարքարանը եւ Հրէից ռաբունապետը կը միանան այս արիւնարբու հարբածութեան հոսանքին՝ յաջողութիւն մաղթելով խաղաղ բնակիչներ կոտորող «ասկեար»ին:

Դժուար չէ կռահել, թէ որոշ շրջանակներ ճնշում բանեցուցած ըլլան պատրիարքարանին դէմ՝ նման յայտարարութիւն մը ապահովելու համար: Սակայն կը տեսնենք, թէ Յունաց տիեզերական պատրիարքը ընթացք չէ տուած այդ ճնշումներուն. մնացա՛ծ է իր վեհութեան մէջ:

Միայն սեփական երկիրը պաշտպանող զինուորն է օրհնութեան արժանին, այլ ո՛չ ուրիշին երկիրը կործանելու գացողը:

Այս տողերը կը գրուին պատերազմի հինգերորդ օրը: Չորրորդ օրուան երեկոյեան լրատու գործակալութիւնները կը հաղորդէին, թէ թրքական բանակը սկսած է ռմբակոծելու նաեւ Քոպանիի մերձակայ գիւղերը: Այն Քոպանին, որուն համար Էրտողան ըսած էր. «հա՛ ինկաւ, հա՛ կ՛իյնայ»: Քոպանին չէր ինկած թշնամու ահռելի յարձակումին դիմաց եւ ի սպառ հանած էր Թուրքիոյ նախագահին երազը: Իսկ Աֆրինը, միջազգային վերլուծաբաններու համաձայն, Սուրիոյ մէջ խաղաղութիւն տիրած միակ վայրն էր:

Թող Քոպանիի, Գամիշլիի, Հալէպի հայերը իմանան, թէ Պատրիարքարանը իր այս յայտարարութեամբ կորսնցուցած է հայ ժողովուրդին անունով խօսելու յատկութիւնը: Ապա թէ ոչ՝ մենք այս ամօթով չե՛նք կրնար ապրիլ:

 

pakrates@yahoo.com

 

Authors

Discussion Policy

Comments are welcomed and encouraged. Though you are fully responsible for the content you post, comments that include profanity, personal attacks or other inappropriate material will not be permitted. Asbarez reserves the right to block users who violate any of our posting standards and policies.

*

Top