Նոր Կենսագրականին Մէջ Ոչ Թէ Թրամփը, Այլ Գըրգ Գըրգորեանը Ներկայացուած Է Իբրեւ «Ամէնէն Մեծ Գործարար»

0000kirk book

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ

 

Harout-SassounianՎերջերս, փորձառու հետաքննող-լրագրող Ուիլեըմ Ռեմփըլ գրեց գործարար եւ բարերար Գըրգ Գըրգորեանի ընդարձակ կենսագրութիւնը, զոր հրատարակած է «Հարփըր Քոլինզ» հրատարակչութիւնը: Գիրքը վերնագրուած է «Խաղամոլը. Ինչպէ՞ս Առանց Դահեկանի Մնացած Գըրգ Գըրգորեան Դարձաւ Դրամատիրութեան Պատմութեան Մէջ Ամէնէն Մեծ Գործարարը»:

Ռեմփըլ՝ Գըրգորեանի արտասովոր եւ խիստ անձնական կեանքի մանրամասնութիւնները մանրակրկիտ կերպով հաւաքած է ռազմական գրառումներու, առեւտրական արխիւներու, դատական փաստաթուղթերու, վաղեմի ընկերներու եւ գործընկերներու յուշերու եւ յուշագրութիւններու միջոցով։

Հակառակ անոր, որ թէ՛ Գըրգորեան եւ թէ Տանըլտ Թրամփ միլիառատէրեր էին եւ խաղատան (casino) սեփականատէրեր, սակայն անոնց միջեւ շատ քիչ ընդհանուր բան կար: Ռեմփըլ գրած է. «Խաղատան սեփականատէր Տանըլտ Թրամփ Գըրգը կ՛անուանէր «թագաւոր» եւ կ՛ըսէր ընկերներուն. «Ես կը սիրեմ այդ մարդը»: Սակայն Գըրգ իր ոճով եւ խառնուածքով Թրամփի ճիշդ հակապատկերն էր: Գըրգ մեղմախօս էր, բացայայտ չէր խօսեր եւ սարսափելի կը վախնար հրապարակային ելոյթներէ: Ան կ՛ըսէր, որ կ՛երազէր «խօսիլ Թրամփի նման»: Քըրք նաեւ չէր ուզեր, որ իր անունը նշուէր որեւէ տեղ՝ ոչ շէնքերու, ոչ փողոցային նշաններու վրայ, ոչ ալ նոյնիսկ իր MGM Studios-ի՝ սեփական ինքնաշարժի կանգառի պատին վրայ: Եւ Գըրգ երբեք չէ խախտած իր վարկային պարտաւորութիւնները, իսկ իր ձեռք սեղմումը միշտ համարած է պարտադիր պայմանագրի երաշխիք»։

Երբ, 2009ին, Լաս Վեկասի սիրտին մէջ գտնուող Գըրգորեան նոր ու բազմամիլիառ տոլար արժողութեամբ City Center պանդոկ-խաղատան ֆինանսական լուրջ հարցերու առջեւ դրուեցաւ, ըստ Ռեմփըլի, Թրամփ սկիզբը որոշ կարեկցանքով արտայայտուեցաւ անոր մասին. «Ես կը սիրեմ Գըրգը եւ յոյսով եմ, որ ան դուրս կու գայ այդ վիճակէն»: Յետոյ Թրամփ փոխեց իր կարծիքը եւ CNN կայանի Լերի Քինկի ծրագիրով տուած հարցազրոյցին մէջ City Center-ի նախագիծը անուանեց «բացարձակ աղէտ»: Յետագային, Թրամփ յայտարարեց. «Անշարժ գոյքի պատմութեան մէջ այս մէկը կ՛ըլլայ ամէնամեծ ձախողութիւնը… շատ վատ է»: Անշուշտ, Թրամփ սխալ դուրս եկաւ իր կանխատեսումներուն մէջ: Գըրգորեան անգամ մը եւս ոտքի ելաւ, իսկ City Center-ը ֆինանսական մեծ յաջողութիւններ արձանագրեց…

0000kirk bookԵրբ, Գըրգորեան «Ֆորպզ» ամսագրի միլիառատէրերու 1989ի ցուցակին մէջ էր, սկիզբը Թրամփն ալ այդ ցուցակին մաս կը կազմէր: Սակայն, «Ֆորպզ» անմիջապէս հեռացուց  Թրամփը միլիառատէրերու իր ցուցակէն՝ պատճառաբանելով, որ «իրենք թիւրիմացութեան մէջ եղած էին Թրամփի ներկայացուցած ոչ ամբողջական տեղեկութիւններուն պատճառով»…: Այդ օրերուն, Միացեալ Նահանգներու ապագայ նախագահի դրամագլուխը, ըստ խմբագիրներու, «մօտաւորապէս զերօ կը հաշուէր»։

«Հարփըր Քոլինզ»ի հրապարակած մամլոյ հաղորդագրութեան մէջ, Գըրգորեանի կենսագրութիւնը Ռեմփըլի կողմէ ներկայացուած է իբրեւ պատմութիւնը «Ամերիկայի ամէնէն հարուստներէն եւ ամէնէն նուազ յայտնի ֆինանսական հսկաներէն մէկուն՝ իր ջանքերով յաջողութեան հասած միլիառատէր Գըրգ Գըրգորեան խիզախ օդաչուի, շարժապատկերի մեծ արտադրողի, ռիսքի դիմողի եւ մեծ գործարարի ցնցոտիներէն մինչեւ հարստութեան հասնողի, որ, իբրեւ ամերիկեան առեւտուրի յաջողակ ֆինանսաւորողի՝ Լաս Վեկասն ու Հոլիվուտը բարեփոխեց»։

Այս կենսագրականին հիմնական առաւելութիւններէն մէկը ամերիկահայ համայնքի եւ Հայաստանի Հանրապետութեան համար Գըրգորեանի բարեգործութեան լայնածաւալ լուսաբանումն է: Վերջին երկու տարիներուն, ես քանի մը ժամ անցուցած եմ գիրքի հեղինակ Ուիլեըմ Ռեմփըլի հետ՝ պատմելով անոր Գըրգորեանի նուիրատուութիւններուն մասին՝ ուղղուած ամերիկահայ բարեգործական կազմակերպութիւններուն եւ Հայաստանի մէջ ծաւալուն նախագիծերու: Իր գիրքին մէջ, Ռեմփըլ զիս այսպէս ներկայացուցած է. «Քալիֆորնիոյ Կլենտէյլ քաղաքին մէջ անգլերէնով հրատարակուող «Քալիֆորնիա Քուրիըր» շաբաթաթերթի հրատարակիչ, որ նաեւ Միացեալ հայկական հիմնադրամի (այժմ՝ Հայաստան-Արցախ հիմնադրամ) նախագահն էր եւ Գըրգի հայկական բարեգործական ջանքերու շարժիչ ուժը»: Իրականութեան մէջ, Գըրգորեան ի՛նքն էր իր բարեգործութիւններու շարժիչ ուժը: Ան իսկապէս հոգատար էր հայ համայնքի բարօրութեան եւ Հայաստանի բարգաւաճման ուղղութեամբ։

Թէեւ Գըրգորեան կը մնայ որպէս ամէնէն յայտնի եւ խիստ յարգուած անուն համայն հայութեան շրջանակին մէջ, սակայն շատ օտարներ տեղեակ չեն, որ ան ամերիկահայ է: Բարեբախտաբար, Ռեմփըլի գիրքին երեք գլուխները նուիրուած են Գըրգորեանի հայկական ժառանգութեան եւ բարեգործութեան։

Գիրքին 12րդ գլուխը կը կրէ «Հայկական Կապերը» վերնագիրը: Անիկա կը նկարագրէ 1963ին, Լաս Վեկասի մէջ, Գըրգորեանի պատահական հանդիպումը Մենի Աղասիի հետ, որ «Թրոփիքանա» պանդոկի մատուցող էր եւ իր հայրենակիցը՝ Թեհրանէն: Մենի դարձաւ Գըրգորեանի մտերիմ ընկերը եւ իր ապագայ որդին կոչեց Անտրէ Գըրգ Աղասի, որ հետագային դարձաւ յայտնի թենիսիստը: Ռեմփըլ նաեւ նկարագրած է Գըրգորեանի գործարքները Ճորճ Մէյսընի (Էլմասեան) հետ. վերջինս անոր սակարանային վաղեմի միջնորդն էր եւ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հիմնադիրը (1958)։

31րդ գլխուն մէջ Ռեմփըլ կը նկարագրէ Հայաստանի հիւսիսը 7 Դեկտեմբեր 1988ին հարուածած ողբերգական երկրաշարժը, եւ թէ ինչպէս Գըրգորեան համաձայնած է միանալ Միացեալ հայկական հիմնադրամին, որ օդանաւային աւելի քան 150 փոխադրումներ իրականացուց, հետագայ 25 տարիներուն ընթացքին 700 միլիոն տոլարի մարդասիրական բեռներ առաքեց՝ սկզբնական շրջանին երկրաշարժէն վնասուածներուն, իսկ աւելի ուշ Հայաստանի եւ Արցախի Հանրապետութիւններու ամբողջ բնակչութեան:

Կենսագիր Ռեմփըլ նաեւ նկարագրած է, թէ ինչպէս հիմնադրուած է Միացեալ հայկական հիմնադրամը՝ հայ-ամերիկեան եօթը ամենամեծ բարեգործական եւ կրօնական կազմակերպութիւններու համախմբումը, ներառեալ Գըրգորեանի «Լինսի» հիմնադրամը: Միացեալ հայկական հիմնադրամի ատենապետը Ալեքս Եմենճեանն էր, իսկ նախագահը՝ Յարութ Սասունեան։

36րդ գլուխը կը կրէ «Ցեղասպանութիւնը Եւ Առատաձեռնութիւնը» խորագիրը: Անիկա կը  նկարագրէ Գըրգորեանի առաջին այցը Հայաստան (1998), իր սեփական ինքնաթիռով, Յարութ Սասունեանի ընկերակցութեամբ: Այս գլխուն մէջ նկարագրուած են թռիչքին ընթացքին տեղի ունեցած խօսակցութիւնները՝ Թուրքիոյ եւ բռնագրաւուած հայկական հողերուն մասին, ինչպէս նաեւ քննարկուած է «Լինսի» հիմնադրամին կողմէ նոր ծրագիրներու ֆինանսաւորման հարցը: Հետագային ես նշանակուեցայ «Լինսի» հիմնադրամի փոխնախագահ՝ վերահսկելու համար 242 միլիոն տոլարի ենթակառուցուածքային նախագիծերը Հայաստանի մէջ եւ քանի մը հատ ալ Արցախի մէջ: Այս բացայայտող գիրքը կը ներառէ նաեւ զուարճալի պատմութիւններ  Գըրգորեանի՝ խորհրդային ոճով պանդոկի մը մէջ մնալու անյարմարութիւններուն մասին, որոնք ստիպեցին զինք «Մերիը»չ պանդոկ փոխադրուիլ: Այս գլուխը կը պատմէ նաեւ Գըրգորեանի՝ Երեւանի մէջ Հայոց Ցեղասպանութեան թանգարան կատարած յուզիչ այցելութեան մասին։

ԳըրգԳըրգորեանի կենսագրութիւնը իւրայատուկ մարդու հետաքրքրական պատմութիւնն է: Ան փայլուն գործարար էր, չափազանց համեստ բարերար, իսկական ամերիկացի, ինչպէս նաեւ իսկական հայ: Երբ 2015ին՝ 98 տարեկանին, ան կնքեց իր մահկանացուն, որպէս ազնուութեան եւ առատաձեռնութեան վերջին նշան ան իր ամբողջ ունեցուածքը՝ 2 միլիառ տոլար (բացի 1 միլիառ տոլարէն, որ «Լինսի» հիմնադրամով արդէն նուիրուած էր ամերիկեան եւ հայկական բարեգործական ծրագիրներու) կտակեց բարեգործութեան։

Խորհուրդ կու տայի, որ իւրաքանչիւր հայ գնէ Գըրգի կենսագրական գիրքէն օրինակ մը եւ զայն առաջարկէ իր օտարազգի դրացիներուն, ընկերներուն եւ գործընկերներուն: Գըրգորեանի անհաւատալի նուաճումները մեծ պատիւ կը բերեն համայն հայութեան…

Authors

Discussion Policy

Comments are welcomed and encouraged. Though you are fully responsible for the content you post, comments that include profanity, personal attacks or other inappropriate material will not be permitted. Asbarez reserves the right to block users who violate any of our posting standards and policies.

*

Top