Փարիզի Մէջ Պատմաբան Արմէն Մութաֆեան Ներկայացուց Երուսաղէմի Թանգարանի Վերանորոգման Ծրագիրը

Մ.Լ.

 

Մեր նախորդ թիւերով արդէն յայտնած էինք, որ Երուսաղէմի Հայոց պատրիարքարանի «Էդուարդ եւ Էլէն Մարտիկեան» թանգարանը մնայուն ցուցադրութեան վայրի վերածելու հսկայական գործին ծանր պատասխանատուութիւնը ստանձնած է պատմաբան, մաթեմաթիկոս Արմէն Մութաֆեան՝ ընդունելով Նուրհան արք. Մանուկեան պատրիարք հօր առաջարկը: Անշուշտ պատմաբանը այս գործին մէջ առանձին չէ եւ այս առիթով կեանքի կոչուած աշխատանքային խումբին մաս կը կազմեն պատմագէտ Յարութիւն Գէորգեան եւ թանգարանապետ Յարութ Պեզճեան: Երրեակը մանրամասն ծրագիր մը մշակած է եւ արդէն իսկ աշխատանքի լծուած:

Երուսաղէմը վաղ միջնադարէն ի վեր հայ մշակոյթի կարեւոր կեդրոններէն մէկը եղած է: Այնտեղ պահպանուած են ուխտաւորներու կողմէ նուիրուած զանազան ոսկեայ եւ արծաթեայ կաթսաներ, իրեր, կանթեղներ, հոգեւորականներու գաւազաններ, եկեղեցական սպասներ, կահ-կարասիներ եւ հին ձեռագիր մատեաններ: Սոյն թանգարանը կը գտնուի Երուսաղէմի Հին քաղաքի հայկական թաղամասին մէջ եւ հարուստ է մեր մշակութային զանազան մարզերը ներկայացնող նմուշներով, որոնցմէ յատկանշական են Քիւթահիոյ հայկական յախճապակիի արուեստի գլուխ գործոցները, Թորոս Ռոսլինի չորս մանրանկարչութիւնները կամ ձեռագործ գորգերը:

Երկուշաբթի, 29 Յունուարին Համազգայինի Փարիզի մասնաճիւղը հրաւիրած էր Ա. Մութաֆեանը զեկուցելու թանգարանի վերանորոգման ծրագիրին շուրջ: Յարգելի դասախօսը նախ ցաւ յայտնեց, որ Սուրբ քաղաքի հայկական թաղամաս այցելող զբօսաշրջիկները խանդավառութեամբ կու գան հոն, բայց գրեթէ ոչինչ կը տեսնեն. Մայր տաճարը օրական միայն կէս ժամ բաց է, թանգարանը գոց է, իսկ հարիւրաւոր եզակի եւ հազուագիւտ ձեռագրերը պարզապէս դասուած են պահարաններու մէջ եւ հասանելի են բոլորին՝ առանց որեւէ պատսպարանքի: 700 քառակուսի մեթր տարածքով թանգարանը եւ հոն զետեղուած արժէքաւոր իրերը տարտղնուած են զանազան անկիւններ… փոշիներու տակ, որոնք պէտք է ամբողջութեամբ ցանկագրուին եւ պատրաստուին մնայուն ցուցադրութեան համար: Իսկ պահպանման յատուկ պայմաններ պահանջող ցուցանմուշները կարելի է fac-simile (կրնօրինակը) ընել ու ցուցադրել եւ ասիկա յատկապէս ձեռագիրներու պարագային:

Դասախօսը իր լուսանկարած պատկերներու ցուցադրութեամբ՝ մէկ առ մէկ լայն տեղեկութիւն հաղորդեց թանգարանի գանձերուն մասին:

Ի դէպ, այս նոյն շէնքին մէջ պատսպարուած են թուրք պետութեան կոտորածներէն մազապուրծ Հայ որբերը: Շատ հետաքրքրական էր Կիլիկիոյ Հայոց թագաւոր Հեթում Ա.ի մականը, Մուհամմետ մարգարէի ֆերմանը (հրամանագիր), Լեւոն թագաւորի եւ Կեռան թագուհիի նկարը՝ իրենց զաւակներէն հինգին հետ, խաչակիրներու կողմէ հայերուն նուիրուած թանկարժէք քարերէ ու մետաղներէ պատրաստուած իրերը, հանդերձանքը, Միջին Արեւելքի առաջին տպագրական գործիքը, հայկական եզակի խճանկարներ, հայ կերպարուեստի նմուշներ, հին աշխարհագրական քարտէսներ…։ Այլ խօսքով երեկոյթի ակնդիրներուն առջեւ տողանցեցին մեր երեքհազարամեայ պատմութիւնը ներկայացնող մշակութային հարուստ ժառանգութեան պատկերները:

Մութաֆեան յայտնեց, թէ աշխատանքները լաւ ընթացքի մէջ են եւ Փետրուարին իրենց խումբը կրկին Երուսաղէմ պիտի ճամբորդէ՝ տեղւոյն վրայ ուսումնասիրութիւնները շարունակելու նպատակով:

Աւարտին դասախօսը համբերութեամբ պատասխանեց ներկաներու բազմաթիւ հարցումներուն:

Authors

Discussion Policy

Comments are welcomed and encouraged. Though you are fully responsible for the content you post, comments that include profanity, personal attacks or other inappropriate material will not be permitted. Asbarez reserves the right to block users who violate any of our posting standards and policies.

*

Top