Ատրպէյճանական «Լուացքատուն» Գաղտնի Ուրուագիծը 1.5 Միլիոն Տոլար Կը Վճարէ Ամերիկեան Լոպիիստական Ընկերութեան

Harout-Sassounian

 

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ

 

Harout-SassounianԿազմակերպուած յանցագործութեան եւ կաշառակերութեան լուսաբանման նախագիծի (OCCRP) համացանցային կայքը անցեալ շաբաթ բացայայտեց ապօրինի լոպիինկ Միացեալ Նահանգներու մէջ, որ ֆինսաւորուած է ատրպէյճանական աղբիւրներու կողմէ:

«Դրամին մէկ մասը, որ փոխանցուած է «ատրպէյճանական լուացքատան» գաղտնի ուրուագիծով եւ ապօրինի հիմնադրամի մը միջոցով, որմով 2012էն 2014 ժամանակահատուածին՝ երկրէն արտահոսած է 2.9 միլիառ տոլար, որ կ՛ենթադրուի, թէ յայտնուած է ատրպէյճանական կազմակերպութեան մը ձեռքը, որ Վըրճինիա նահանգին մէջ, մէկ տասնամեակէ աւելի վարձած է ընկերութիւն մը Միացեալ Նահանգներու կառավարութեան մէջ լոպիինկ կատարելու համար», 23 Մայիս 2018ին տեղեկացուց հետախոյզ-լրագրող Ճոնի Ռէյթ։

«Հիմնադրամէն գումարներ օգտագործուած են Ատրպէյճանի կառավարութեան քաղաքական օրակարգի յառաջխաղացման համար, իսկ մէկ մասն ալ յայտնուած է դրամատնային հաշիւներուն մէջ եւրոպական քաղաքական գործիչներու, որոնք բարձր գնահատած են նախագահ Իլհամ Ալիեւի վարչակարգը, նոյնիսկ այն ժամանակ, երբ անոր կողմէ կը ձերբակալուէին լրագրողներ եւ քաղաքական գործիչներ: Դրամական միջոցներու իրական ծագումը անյայտ է՝ թաքնուած գաղտնի շինծու ընկերութիւններու ետին: Սակայն կան բաւարար ապացոյցներ, որ անոնց ետին կանգնած է մենատիրական երկրի իշխող վերնախաւը», հաղորդած էր OCCRP-ը։

Անցեալ շաբաթ OCCRP-ը յայտնեց, որ Ատրպէյճանի կողմէ ստեղծուած երկու կեղծ ընկերութիւնները «առաւել քան մէկուկէս միլիոն տոլար փոխանցած են Պաքուի խորհրդաւոր «Ռընեսանս եւ գործընկերներ» անունով կազմակերպութեան մը», որ իր հերթին վարձած է «ամերիկեան ընկերութիւն մը՝ Ատրպէյճանը գովաբանելու նպատակով եւ ունեցած է իր ներկայացուցիչները, որոնք հազարաւոր տոլարներու քարոզչական նուիրատուութիւններ կատարած են, ներառեալ՝ ծերակուտականներու եւ ներկայացուցիչներու, որոնք ան-դամ էին արտաքին օգնութեան պիւտճէները որոշող յանձնաժողովներու մէջ»:

0601OCCRP Այս ծրագիրին կեդրոնը՝ Էլխան Սուլէյմանով, «կը ղեկավարէ վարչակարգին նուիրուած կազմակերպութիւն մը Պաքուի մէջ, որ կարծես թէ ձեռք ձեռքի տուած՝ կ՛աշխատի «Ռընեսանս»ի հետ, նոյնիսկ օգտագործելով նոյն գրասենեակային տարածքը… Այլ գումարներ վճարուած են նախագահ Ալիեւի հետ սերտ կապեր ունեցող քարիւղի եւ կազի հարցերով ազդեցիկ խորհրդատուի մը, որ կը ներկայացնէ գաղթականի յաջող պատմութիւն մը եւ կ՛ապրի Օհայօ նահանգի Տէյթըն քաղաքին մէջ եւ նոյնպէս լոպիինկ կը կատարէ Միացեալ Նահանգներու կառավարութեան մէջ՝ իր հայրենիքի անունով»:

Ըստ OCCRP-ի՝ Metastar Invest-ը եւ Hilux Services-ը երկու անդրցամաքային ընկերութիւններ են, որոնք 1.7 միլիոն տոլար ընդհանուր գումարով 18 վճարումներ կատարած են «Ռընեսանս եւ գործընկերներ»ուն Սեպտեմբեր 2012էն Դեկտեմբեր 2014 երկարող ժամանակաշրջանին՝ Լիխթընշթայնի մէջ գտնուող Volksbank AG եւ Զուիցերիոյ մէջ գտնուող Privatbank IHAG Zurich AG դրամատուներու երկու առանձին դրամատնային հաշիւներէն: Վըրճինիա նահանգի Ալեքսանտրիա քաղաքին մէջ գտնուող Bob Lawrence & Associates (BL&A) լոպիիստական ընկերութեան կողմէ Միացեալ Նահանգներու Արդարադատութեան բաժանմունք ներկայացուած հաշուետուութեան մէջ ցոյց տրուած է, որ անիկա «Ռընեսանս»էն ստացած է 1.5 միլիոն տոլար, որ գրեթէ հաւասար է այն գումարին, զոր ատրպէյճանական կեղծ ընկերութիւնները փոխանցած են «Ռընեսանս»ին՝ BL&A-ի միակ միջազգային յաճախորդին:

2004էն սկսեալ, BL&A-ը զբաղած է նախագահ Ալիեւի այցելութեամբ Սպիտակ տուն, իսկ երեք տարի անց կազմակերպած է նախագահ Օպամայի քարոզարշաւի նախկին ղեկավար Տէյվիտ Փլուֆի այցելութիւնը Պաքու եւ հանդիպումը ատրպէյճանցի պաշտօնեաներու հետ: BL&A-ը նաեւ լոպիինկ կատարած է Միացեալ Նահանգներու կողմէ Ատրպէյճանին  ռազմական յատկացումներ կատարելու համար ընդդէմ Արցախի, եւ Ատրպէյճանէն դէպի Թուրքիա քարիւղամուղի համար: 2008ի եւ 2016ի միջեւ, BL&A-ի նախագահ Պապ Լորընս ելոյթ ունեցած է Ներկայացուցիչներու տան՝ պետութեան, արտաքին գործառնութիւններու եւ յարակից ծրագիրներու յատկացումներու ենթայանձնաժողովին առջեւ, առաջարկելով արտաքին օգնութիւն տրամադրել Ատրպէյճանին: Իր վկայութեան մէջ Լորընս Հայաստանը անուանած է «աւազակապետութիւն… որ յս-տակօրէն կը պաշտպանէ յանցագործները», որ կը խախտէ մարդու իրաւունքները:

0601OCCRP2

Միացեալ Նահանգներու Արդարադատութեան բաժանմունքի զեկոյցներուն մէջ կը նշուի, որ BL&A-ը 2015ին 250 հազար տոլար վճարած է Crane Group-ին՝ զայն Ատրպէյճանի համար վարձելու համար: Նոյն ժամանակ, BL&A-ը պայմանագիր կնքած է նախկին քոնկրեսական Սալըմըն Օրթիզի (դեմոկրատ, Թեքսաս) եւ անոր Solomon P. Ortiz Holdings LLC ընկերութեան հետ, որպէսզի լոպիինկ կատարէ ի նպաստ Ատրպէյճանի:

OCCRP-ը նաեւ տեղեկացուցած է, որ «2012էն 2015 երկարող ժամանակահատուածին, իբրեւ լոպիիստ արձանագրուած անձեր, ուղղակիօրէն կամ անուղղակիօրէն գործելով «Ռընեսանս»ի կողմէ՝ հազարաւոր տոլարներ նուիրած են քաղաքական թեկնածուներու, ներառեալ՝ ծերակուտականներու եւ ներկայացուցիչներու, որոնք ժամանակին անդամ էին յատկացումներու ենթայանձնախումբերու կամ կը ղեկավարէին զանոնք»:

Զարմանալիօրէն, հաւանաբար նաեւ ապօրինի կերպով, BL&A-ը Միացեալ Նահանգներու Արդարադատութեան բաժանմունքին մէջ չէ արձանագրուած իբրեւ Ատրպէյճանի հաշուոյն գործող լոպիիստ: Իր համացանցային կայքին վրայ, BL&A-ը կը նշէ, որ «անիկա չ՛աշխատիր, չի զեկուցեր կամ ուղղութիւն չի ստանար Ատրպէյճանի կառավարութենէն կամ ատրպէյճանական կառավարութեան ոեւէ անդամէ»: OCCRP-ը յայտարարած է, որ «2005ին, «Ռընեսանս»ի հետ աշխատանքը սկսելէ տարի մը ետք, Ատրպէյճանի «Թուրան» անկախ լրատուական գործակալութիւնը հաղորդած է, որ նամակ ստացած էր, որուն միջոցաւ «Ռընեսանս»ը ճանչցուած էր իբրեւ լոպիիստական կազմակերպութիւն, որ կը ներկայացնէր Ատրպէյճանի կառավարութիւնը Ուաշինկթընի մէջ»:

Աւելին, «2006ի եւ 2008ի միջեւ, BL&A-ի կայքը իբրեւ յաճախորդ նշած էր Ատրպէյճան երկիրը, «Ռընեսանս»ի փոխարէն: Մայիս 2012ին, BL&A-ը համաձայնեցաւ ներկայացնել Ատրպէյճանի դեսպանատունը եւ զայն բացայայտել՝ համաձայն FARA-ի («Օտար գործակալներու արձանագրութեան» օրէնք), նախքան արձանագրութիւնը չեղեալ յայտարարելը՝ պնդելով, թէ որեւէ ծառայութիւն չէ իրականացուած եւ որեւէ գումար չէ ստացուած»:

BL&A-ի կայքը կ՛ընդունի, որ կը համագործակցի Ատրպէյճանի մէջ Քաղաքացիական հասարակութեան զարգացման ընկերակցութեան (ACSDA) հետ, որ Պաքուի մէջ գործող կառավարամէտ կազմակերպութիւն է եւ կը ղեկավարուի Ատրպէյճանի խորհրդարանի անդամ Էլխան Սուլէյմանովի կողմէ: BL&A-ի կայքին համաձայն՝ ««Ռընեսանս»ը կ՛աջակցի եւ կը սնանէ ACSDA-ը: Երկու կազմակերութիւնները կը գտ-նուին Պաքու գտնուող նոյն յարկաբաժինին մէջ»: OCCRP-ը կը տեղեկացնէ նաեւ, որ «երբ Ապրիլ 2016ին ACSDA-ը ստորագրած է եռամսեայ պայմանագիր մը ամերիկեան Greenberg Traurig լոպիիստական ընկերութեան հետ, ընկերութեան՝ FARA-ին ներկայացուցած դիմումը ցոյց կու տայ, որ ամսական 25 հազար տոլար վճարումները կատարուած են «Ռընեսանս»ի կողմէ»:

OCCRP-ի ծաւալուն զեկոյցը կը բացայայտէ բազմաթիւ այլ լոպիիստական գործողութիւններ, որոնք նիւթական աջակցութիւն ստացած են այս գաղտնի ապօրինի հիմնադրամին կողմէ:

Այս բոլոր գործողութիւնները պէտք է ներկայացուին Միացեալ Նահանգներու Քոնկրեսին՝ պահանջելով մանրակրկիտ հետաքննութիւն: Դատական հայց պէտք է ներկայացուի ընդդէմ BL&A-ի՝ արգելափակելու համար անոր չարձանագրուած լոպիիստական արշաւները…

 

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ՝ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր

 

Թարգմանութիւնը կատարեց՝ ՌՈՒԶԱՆՆԱ ԱՒԱԳԵԱՆ

Արեւմտահայերէնի վերածեց՝ «Եռագոյն»ը

Authors

Discussion Policy

Comments are welcomed and encouraged. Though you are fully responsible for the content you post, comments that include profanity, personal attacks or other inappropriate material will not be permitted. Asbarez reserves the right to block users who violate any of our posting standards and policies.

*

Top