Մեր Ուխտագնացութիւնը

0613philibos9

ՍԱՐՕ ՆԱԶԱՐԵԱՆ

 

Վաթսուներեք աշակերտներ իրենց տնօրէնի եւ եօթ դասատուների առաջնորդութեամբ ուխտաւորական այց կատարեցին հայրենիք՝ լինելով քաղաքամայր Երեւանում, Սեւանում, Ջերմուկում եւ արծուաբոյն Արցախում: Մայիսեան կանաչազօծ բնութեան գրկում երկինք յառնող հայրենիքի պատմամշակութային կոթողներն ու յուշարձանները խոր տպաւորութիւն եւ ոգեւորութիւն ստեղծեցին աշակերտութեան հոգիներում՝ վերամրապնդելով նուիրականացուած այն խորհուրդը, որ հակառակ ովկիանոսներից հեռու ապրող ամերիկահայ այդ տղաների ու աղջիկների արմատները խարսխուած են մայր հողի ոգեղէն ընդերքում:

Առաջին անգամն էր, որ ընկերակցում էի Ռոզ եւ Ալէք Փիլիպոս Ազգային վարժարանի հայրենիք ուխտագնացութեանը: Նախկինում մի քանի առիթներով մաս եմ կազմել Շամլեան Ազգային վարժարանի աշակերտութեան Հայաստան կատարած ուխտագնացութեան, թէեւ «Փիլիպոս»ի խմբում զգալի մաս էին կազմում «Շամլեան»ի իմ նախկին աշակերտ-աշակերտուհիները, ովքեր իրենց տարրական եւ միջնակարգ կրթութիւնը «Շամլեան»ում ստանալուց յետոյ՝ այժմ իրենց երկրորդական ուսումնառութիւնը շարունակում են «Փիլիպոս»ում: Իսկ դա սքանչելի եւ խիստ քաջալերական երեւոյթ է մեր աշակերտութեան համար եւ յոյսով եմ, որ աւանդական սկզբունքի վերածուի սոյն երեւոյթը, որպէսզի հայկական վարժարանով առաջին դասարանից իրենց ուսումնական կեանքը հիմնաւորած մեր տղաներն ու աղջիկները երկրորդական կրթութեան նպատակով շարունակեն յաճախել դարձեա՛լ հայկական վարժարան՝ հայեցի դաստիրակութեամբ եւ ազգային միջավայրում ամբողջացնելու եւ ա-ւատրելու իրենց տասներկուամեայ ուսումնառութիւնը:

Մայիսի 19ին, Երեւանի «Զուարթնոց» օդակայանում մեզ դիմաւորեց ՀՀ սփիւռքի նոր նախարար Մխիթար Հայրապետեանը: Յիրաւի հաճելի անակնկալ էր, որ Սփ-իւռքից ժամանած ամերիկահայ աշակերտներին դիմաւորում էր սփիւռքի երիտասարդ նախարարը: Ան բարիգալստեան ջերմ խօսքերով ողջունեց մեզ՝ յիշատակելի ուրախ օրեր մաղթելով բոլորիս հայրենիքում: Աւելի ուշ, Երեւանում մեծ ուրախութեամբ իմացայ, որ սփիւռքի փոխնախարար է նշանակուել իմ նախկին աշակերտներից՝ Բաբգէն Տէր Գրիգորեանը: Ի՜նչ զարմանահրաշ յիշաշխարհ է կեանք կոչուած իրողութիւնը…

 

Երեւանի «Թիւֆէնկեան» հիւրանոցում տեղաւորուելուց յետոյ, յաջորդական օրերին մեկնարկեց մեր ուխտագնացութիւնը, որն ըստ իս՝ կարելի է բնորոշել երեք հիմնական առաքելութիւններով:

Արցախի ազգային-ազատագրական պայքարից ի վեր, Ռոզ եւ Ալէք Փիլիպոս Ազգային վարժարանը իր նուիրական պարտականութիւնն է համարել այցելել արցախեան հերոսամարտի զոհուած ազատամարտիկների ընտանիքներին, մխիթարանքի խօսքերով կիսել նրանց ցաւը եւ համեստ գումարով նեցուկ կանգնել նրանց: Ինչպէս նշեց վարժարանիս տնօրէնուհի դոկտ. Ալինա Դուրեանը. «Այս տարի վարժարանը իր համեստ միջոցներով քսանհինգ հազար դոլար էր հանգանակել՝ զոհուած ազատամարտիկների ընտանիքներին նուիրելու համար»: Ինձ համար, անձնապէս անպատմելի, յուզիչ եւ վշտամորմոք այցելութիւն հանդիսացաւ Ապրիլի 29ին զոհուած ազատամարտիկ Սարգիս Գասապեանի ընտանիքի ծնողներին ու երիտասարդ քրոջը՝ Շուշիի իրենց թախծահար յարկաբաժնում հանդիպելը, որին ներկայ էին նաեւ մեր աշակերտներն ու ուսուցիչները: Յաջորդող օրերին մեր աշակերտները այցելեցին եւ իրենց վշտակցութիւնը յայտնեցին նաեւ վեց այլ գիւղերի զոհուած ազատամարտիկ ունեցած ընտանիքներին, որոնց եւս յանձնուեցին գումարներ: Իսկ Բերձորում (նախկին՝ Լաչինում) ներկայ գտնուեցինք զոհուած ազատամարտիկ Արայիկ Օրդուբէգեանի յիշատակին վարժարանիս նուիրած գումարներով եւ ծնողների կողմից կառուցուած խաչքար-պուրակի բացման արարողութեանը:

 

Հայրենի հողի պաշտպանութեան համար իրենց կեանքը զոհած ազատամարտիկների ընտանիքներին այցելելը յուզումնախառն զգացումի հետ մէկտեղ՝ հպարտութեան անմոռաց յիշատակներ թողեց մեր աշակերտների սրտերում, վերամրապնդելով այն խորհուրդը, որ հակառակ ովկիանոսներով հեռու հայրենակարօտ այս տղաներն ու աղջիկները անքակտելի կապերով միացուած ու միաձուլուած են հայրենիքի ժողովրդին, եւ որ հայրենիքի ցաւն ու տխրութիւնը, ուրախութիւնն ու հպարտութիւնը նոյն չափով ու նոյն ծաւալով իրե՛նցն են համարում։

Ուրախութեան առիթներ, անշուշտ, շատ էին, տարածուած արտայայտութեամբ՝ Նո՛ր Հայաստանում: Ինչպէս Երեւանում ստեղծագործող իմ արձակագիր ընկեր Դաւիթ Խաչիեանն ասաց. «Հիմա, գիշերը ժպիտով է քնում ժողովուրդը»…: Ուրախութեան, աւանդութեան երգ ու պարի օր անցկացրեց մեր խումբը Բիւրականի մշակութային կենտրոնում, ուր աշակերտները իրենց ձեռքով շամփուրի վրայ քաշեցին եւ թոնրով պատրաստեցին համադամ խորովածը: Խումբը առիթներ ունեցաւ նաեւ շփուելու հայ հպարտ գեղջուկի հետ եւ հիւրասիրուելու Արցախի Ծաղկաշատ գիւղում, ուր այցելեցինք մեր պատմութեան զարթօնքի շրջանի հերոսներից՝ Նիկոլ Դումանի տուն-թանգարանը:

 

Մշտայուշ այցելութիւն հանդիսացաւ Հայաստանի Հանրապետութեան նախագահ Արմէն Սարգսեանի հետ հանդիպումը: Նախագաը մեզ ընդունեց ՀՀ նախագահական պալատում, ուր ներկայ էին նաեւ Հայաստանի զանգուածային լրատուամիջոցները, իսկ վերջիններս, ինչպէս նաեւ դահլիճում ներկայ պետական պաշտօնատարները, հիացմունքախառն զարմանքով արտայայտուեցին, որ 11րդ դասարանների մեր աշակերտները ինչքա՜ն բազմակողմանիօրէն քաջատեղեակ էին Հայաստանում եւ Արցախում տեղի ունեցող քաղաքական եւ ընկերատնտեսական իրադարձութիւններին եւ ի՜նչ լայնախոհօրէն էին անդրադառնում իրենց տրուող հարցերին:

Արցախի քաղաքամայր Ստեփանակերտում մեր աշակերտները հզօրազօր եւ հպարտալից պահեր ապրեցին՝ զօրանոց այցելելով, ուր առիթ ունեցան շփուելու, զրուցելու եւ ֆուտբոլի մրցանք ունենալու հայ զինուորների հետ։

Անմոռանալի եւ յիշատակելի օր էր մեր ժամանակների քանքարաւոր ստեղծաբան անմահ Սեւակի տուն-թանգարան այցելելը, ուր մեր աշակերտները իրենց յարգանքի եւ սիրոյ տուրքը մատուցեցին Պարոյր Սեւակին եւ համախմբուած իր դամբարանի շուրջ՝ ուխտեցին, որ պիտի ապրեն սեւակեան հայրենասիրական խօսքով ու ոգով:

Նոյն տրամադրութիւնն էր տիրում նաեւ նախորդ օրերից մէկը՝ Յովհաննէս Թումանեանի տուն-թանգարան այցելելիս, ուր մեր խմբին սիրալիր ընդունեց եւ հիւրընկալեց տուն-թանգարանի տնօրէնուհի Նարինէ Թուխիկեան-Խաչատրեանը, ում ծանօթացել եւ իր ելոյթներին ներկայ էինք գտնուել ամիսներ առաջ՝ իր Լոս Անջելոս կատարած այցի ժամանակ։

Մեր ուխտագնացութեան գագաթնակէտն հանդիսացաւ, անշո՛ւշտ, հարիւր տարիներ անց նոյն Մայիսի 28ի օրն լինել հայրենիքում, ոգեւորուել եւ զգալ անկախութեան շունչը: Արժանաւորութիւն էր Հայաստանի Անկախութեան օրը տօնել Երեւանում, ուր հարիւր տարի առաջ, Սարդարապատի, Բաշ-Ապարանի եւ Ղարաքիլիսէի հերոսամատերի շնորհիւ եւ Արամ Մանուկեանի գլխաւորութեամբ հիմնուեց Հայաստանի Հանրապետութիւնը: Մայիսի 27ին, տօնական բարձր տրամադրութիւն էր տիրում Ապարանում, ուր բազմահազար հայեր, աշխարհի ամենատարբեր շրջաններից, կտրելով ջրբաժան ովկիանոսները՝ եկել եւ համախմբուել էին Ապարանի ճակատամարտի յուշահամալիրի աջ եզրաթմբին գտնուող անմահ Դրոյի դամբարանի շուրջ, ուր եւ մեր աշակերտները եւ ուսուցիչները բռունցքները վեր բարձրացրած՝ հնչեցրեցին յեղափոխական ու ազգային երգեր: Իսկ Մայիսի 28ին, Թոխմախի պատմական գերեզմաննոց այցելելով՝ մեր աշակերտները ծաղիկներ զետեղեցին, խոնարհուեցին եւ «Յառաջ նահատակ» երգով իրենց յարգանքը մատուցեցին Հայաստանի Հանրապետութեան հիմնադիր Արամ Մանուկեանի շիրիմին առջեւ: Յաջորդող օրը, խումբը եղաւ Սարդարապատի յուշահամալիրում, ուր մեր աշակերտները ուխտեցին հաւատարիմ մնալ Մայիսի 28ը կերտող հերոսների կտակին:

Յիրաւի՛ յիշարժան օրեր էին «Դէպի Երկիր» խորհրդաբառով մեր աշակերտների հայրենիք կատարած երկշաբաթեայ ուխտագնացութիւնը: Ժողովրդի խօսքով՝ ամէն ինչ «դուխո՛վ» էր: Այդպէս էլ՝ «դուխով» գնացինք ու «դուխով» վերադարձանք…:

 

Յունիս 8, 2018

Authors

Discussion Policy

Comments are welcomed and encouraged. Though you are fully responsible for the content you post, comments that include profanity, personal attacks or other inappropriate material will not be permitted. Asbarez reserves the right to block users who violate any of our posting standards and policies.

*

Top