Եղբ. Համլէթ Չրախչեան՝ ՀՄԸՄին Շաղկապուած Կենսագրութիւն Մը

0621hamlet

0621hamlet

Ծանօթ է, որ ՀՄԸՄի այս տարուան՝ 43րդ Նաւասարդեան մարզախաղերու եւ Փառատօնի պատուոյ նախագահութիւնը ստանձնած է երկարամեայ միութենական եղբ. Համլէթ Չրախչեան:

Իր հետ մեր հանդիպումը կայացաւ Փասատինայի իր գրասենեակին մէջ, անցնող Հինգշաբթի, 7 Յունիս 2018ին:

Մօտաւորապէս 60 տասնամեակներու վրայ երկարող ամբողջ «կենսագրութիւն» մըն է, որ  Համլէթ Չրախչեանը կը կապէ ՀՄԸՄի մեծ ընտանիքին հետ, Թեհրանի «Արարատ» մարզամշակութային միութենէն մինչեւ Լոս Անճելըս՝ իբրեւ վարչութիւններու անդամ, Շրջանային վարչութեան ատենապետ, Կեդրոնական վարչութեան անդամ ու բազմաթիւ Պատգամաւորական Ժողովներու մասնակից:

Մէկ խօսքով՝ միութենական գործիչ մը, որուն կեանքը սերտօրէն առնչուած ու միահիւսուած է ՀՄԸՄի գաղափարական-կազմակերպչական մեծ ընտանիքին հետ:

Ուրկէ՞ սկսած է այս «կեանքը» եւ ինչպէ՞ս սկսած է: Համլէթ Չրախչեան կը պատասխանէ՝ ըսելով. «1950ականներին էր, Թեհրանում, երբ «Արարատ» միութեան վարչութեան սենեակում տղերքով հաւաքուած էինք մի օր, յանկարծ ՀՅ Դաշնակցութեան հիմնադիր երրորդութեան պատից կախուած նկարը ցած ընկաւ ու նրա ետեւում մենք տեսանք մի ուրիշ նկար, ուր առաջնորդ Ներսէս արք. Մելիք Թանգեանն էր, ՀՄԸՄի սկաուտների հետ, Թաւրիզում: Մեր երիտասարդական խմբակի ղեկավար Լէոնիտ Օհանեանն ասաց, որ մենք էլ կազմակերպենք նման տիպի սկաուտութիւն»: Կապ հաստատուեցաւ ՀՄԸՄի համապատասխան մարմիններուն հետ, անոնք ալ իրենց համաձայնութիւնը յայտնեցին, «ու հիմը դրինք սկաուտութեան, երկու խմբերով, կարմիր եւ կապոյտ անուանումներով, ապա աւելացան նարնջագոյն խումբը եւ արենուշների խումբը»: Սակայն, նորակազմ այս սկաուտական շարժումը չկրեց ՀՄԸՄ անունը, որովհետեւ երկրի պետական իշխանութիւնները, իմանալով, որ կազմակերպութեան ղեկավարութիւնը Պարսկաստանէն դուրս է, ընդդիմացան անուանումին: «Հետեւաբար, նորակազմ սկաուտական շարժումը հանդիսացաւ «Արարատ» կազմակերպութեան մէկ միաւորը», կը շարունակէ ան:

Տարիներով գործելէ ետք սկաուտական շարքերէն ներս, Համլէթ Չրախչեան նոյնքան եւս գործած է մարզական ծիրէն ներս, իբրեւ վկայեալ լեռնագնաց եւ չմշկող (skiing)՝ դասատուի արտօնագիրով:

Այդ տարիներուն, Համլէթ Չրախչեան նաեւ ստանձնած է վարչական պատասխանատուութիւններ նոյն՝ «Արարատ» միութենէն ներս: Վրայ կը հասնին Իրանի իսլամական յեղափոխութեան օրերը, ու ինք այդ պայմաններուն բերումով, կը փոխադրուի Միացեալ Նահանգներ, Սան Ֆրանսիսքօ:

Մէկը, որ տարիներով իր ծննդավայր երկրին մէջ գործած է հայկական հանրային միջավայրէ ներս, չէր կրնար մէկդի քաշուած կեանք մը վարել Միացեալ Նահանգներու մէջ: Օր մը, երբ այցելութեամբ կը գտնուէր Լոս Անճելըս, իրեն կը մօտենայ ուրիշ նուիրեալ մը՝ Ռուբիկ Գիւրջեան ու իրեն կ՛առաջարկէ դարձեալ աշխատանքի լծուելու ՀՄԸՄէն ներս: Երկու տղաները՝ Փաթրիքը եւ Փիեռը արդէն իսկ մաս կը կազմէին ՀՄԸՄին Կլենտէյլի մասնաճիւղին:

Ու կը սկսի Համլէթ Չրախչեանի ՀՄԸՄի գործունէութեան երկրորդ՝ ամերիկեան փուլը: «Ռուբիկ Գիւրջեանին պատասխանեցի՝ լաւ, ուրեմն պէտք է Լոս Անճելըս փոխադրուեմ: Փոխադրուեցի Լոս Անճելըս ու ինչքան յիշում եմ, 1982ին կամ 83ին, շուտով մաս կազմեցի Կլենտէյլի մասնաճիւղի երկրորդ վարչութեան: Այստեղից սկսուեց իմ գործունէութիւնը Ամերիկայում: Ղարադաղցիների (Ղարադաղը Պարսկաստանի հիւսիսը շրջան մըն է, ուր համախումբ հայութիւն ապրած է-Խմբ.) օգնութեամբ, յաջողեցինք մի կենտրոն գնել Պրոտուէյ փողոցի վրայ: Հոն գործեցինք մի քանի տարի: Հարցեր ունեցանք «Արատա՞տ» թէ ՀՄԸՄ անուանումներու մասին ու ես դիմեցի Շրջ. վարչութեան (այն ատեն եղբ. Ս. Արեւեանն էր ատենապետը): Մեզի թելադրուեցաւ հայկական անուններ դնել մասնաճիւղերուն, որպէսզի այդ անունով ճանչցուին ու ոչ թէ մասնաճիւղի քաղաքի. օրինակ՝ չասենք Վելիի մասնաճիւղ, այլ՝ «Մասիս» մասնաճիւղ, «Շանթ» մասնաճիւղ, եւ այլն: Մենք էլ խորհրդակցելով միմիանց հետ, որոշեցինք մեր մասնաճիւղը կոչել ՀՄԸՄի Կլենտէյլի «Արարատ» մասնաճիւղ, ու սա, ինչքան յիշում եմ, 1984ին էր», կը պատմէ Համլէթ Չրախչեան: Ու այսպիսով, թէ՛ մասնաճիւղի անդամներուն համար հոգեհարազատ էր անունը եւ թէ ալ՝ մասնաճիւղը մէկ անդամն էր ՀՄԸՄի մեծ ընտանիքին, կը շարունակէ ան:

0621hamlet1Համլէթ Չրախչեանի աշխատանքները չեն սահմանափակուած «Արարատ» մասնաճիւղով: Շուտով, ան կ՛ընտրուի ՀՄԸՄի Արեւմտեան Ամերիկայի Շրջ. վարչութեան անդամ: Ան կ՛ըսէ. «Թուականների մասին ճիշդ չեմ կարող տեղեկութիւն տալ, սակայն ասեմ, որ մինչեւ 1985-86 «Արարատ» մասնաճիւղում գործելէ ետք, եղբայր Արեւեանը ինձ առաջարկեց, որ մաս կազմեմ Շրջ. վարչութեան: Յաջորդ ներկայացուցչական ժողովին ես ընտրուեցի Շրջ. վարչութեան անդամ ու իբրեւ ատենապետ՝ հոն գործեցի չորս տարի, երկու շրջան: Այս տարիներին, սերտօրէն գործակցել ենք Կեդր. վարչութեան անդամ եղբ. Ժիրայր Պոյաճեանի (այժմ հանգուցեալ) ու տոքթ. Արեւեանի հետ: Ասեմ, որ մեր աշխատանքների մէջ, ես միշտ պարտական եմ եղել այս երկու եղբայրներին, ինչպէս նաեւ այս տարուան Տիպար եղբ. Գօգօ Պալեանին: Նրանք էին իմ «մենթորները» ՀՄԸՄում:

Ժիրայր Պոյաճեանի մահէն ետք, Համլէթ Չրախչեանի հետ կը կապուի Կեդր. վարչութեան անդամ եղբ. Միհրան Շիմշիրեան ու իրեն կ՛առաջարկէ մաս կազմել յառաջիկայ Կեդր. վարչութեան: Ան կ՛ըսէ. «Շրջ. վարչութիւնում երկու շրջան գործելուց յետոյ, ես մաս կազմեցի Կեդր. վարչութեան, փոխարինելով հանգուցեալ Ժիրայր Պոյաճեանին»:

Այսպէս, Համլէթ Չրախչեան աւելի քան կէս դար գործած է ՀՄԸՄի մէջ, նուիրաբերելով, ներդրելով շատ բան, իբրեւ մէկ անդամը այս կազմակերպութեան «կամաւոր բանակ»ին:

Հետաքրքրական էր գիտնալը, թէ ինք ի՞նչ ստացած-սորված է ՀՄԸՄէն: Համլէթ Չրախչեան լայն ժպիտով մը անվարան կը պատասխանէ. «Լաւ հարցում է… Եթէ լուրջ մօտենանք այս հարցին, մեր տուածը ՀՄԸՄին շատ չնչին մի բան է. իրականում, ՀՄԸՄը ոչ միայն ինձ, այլեւ բազմաթիւ երիտասարդ սերունդների (լինի դա Պարսկաստանում թէ ուրիշ երկրներում) տուել է ազգային դաստիարակութիւն եւ պատճառ դարձած է որ նրանց 80-85 տոկոսը յաջողեն կեանքում: Իմ ամբողջ յաջողութիւնը ես պարտական եմ ՀՅ Դաշնակցութեան, Թեհրանի «Արարատ»ին եւ ՀՄԸՄին: Դաստիարակութիւնը, որ մենք ստանում ենք այս կազմակերպութիւններում, ոչ մի ուրիշ տեղ չկայ: Նայէք այստեղի ՀՄԸՄականներին, բոլորն էլ յաջողուած անձեր են, շնորհիւ այդ նոյն ազգային առողջ դաստիարակութեան: Ուրեմն, մենք պարտական ենք մեր կազմակերպութեան: Սրանից աւելի լաւ չեմ կարողանում բացատրել…»։

Առաւել քան կէս դարու գործունէութիւնը անպայման որ ապագային կապակցութեամբ եւս պատկերացում մը պէտք է ստեղծէ: Այս մասին մեր հարցումին, թէ Համլէթ Չրախչեան ինչպէ՛ս կը տեսնէ ՀՄԸՄի ապագան՝ ան պատասխանեց. «Եթէ նկատի ունենանք մեր վերջին 40 տարուան աշխատանքները, եթէ աչքի առջեւ ունենանք այդ տասնամեակների մեր ղեկավարութիւնը, պիտի տեսնենք, որ անոնք եկած էին Միջին Արեւելքի երկիրներէն (Լիբանան, Պարսկաստան, Սուրիա եւ այլն) եւ տարիքով չափահաս անձեր էին. հիմա տեսնում ենք, որ այսօրուան մեր գրեթէ բոլոր վարչականները համալսարանական, ուսեալ երիտասարդներ են: Չեմ ուզում ասել, որ նախկինում ուսեալ չէին, բայց նախկինում Ամերիկա էին գալիս Իրանից՝ այնտեղի մտածելակերպով, Լիբանանից՝ այնտեղի մտայնութեամբ, հալէպցին՝ Հալէպի մտածելակերպով: Համարեա՝ մի խառն «ապուր» էր ստեղծւում եւ հարցեր ունէինք երիտասարդութեան հետ, որովհետեւ երիտասարդների մօտեցումները ամբողջութեամբ ուրիշ էին: Հիմա տեսնում ենք, որ մեր վարչականները, ջախջախիչ մեծամասնութեամբ, կա՛մ էստեղ ծնուած, կամ էլ շատ փոքր տարիքից հոս եկած երիտասարդներ են, էստեղ մեծացած եւ ուսում առած, զարգացած տղերք ու աղջիկներ են: Հետեւաբար, ես կարծում եմ, որ մեր ապագան շատ փայլուն է լինելու: Տեսէք, չկայ ուրիշ հայկական նման կազմակերպութիւն, որ ունի մեր կարողութիւնը եւ համահայկական կառոյցը, որ ունի մեր մարդուժը: Ու ամենակարեւորը, մեր բոլոր վարչականները, անդամները, կամաւոր կարգով, յօժար կամքով են գործում: Փաստն էլ այն է, որ Նաւասարդեանների ամբողջ աշխատողները կամաւոր անդամներ ու համակիրներ են: Էնպէս որ, ես հաւատացած եմ, որ շատ փայլուն է լինելու ՀՄԸՄի ապագան: Յոյսով եմ, որ մեր երկրորդ հարիւրամեակը նոյնպէս յաջողութիւններով լի է լինելու»:

Աւարտին, ան կոչ ուղղեց համայնքի բոլոր ընտանիքներուն, մանաւանդ երիտասարդ ծնողներուն, որ իրենց զաւակները վստահին ՀՄԸՄին, քաջալերեն իրենց զաւակները, որ անդամակցին այս միութեան, «մանաւանդ որ մեր միութիւնը երիտասարդ է ու երիտասարդութիւնն է, որ պիտի ղեկավարի, աշխատանքի ծանր բեռը վերցնի իր վրայ Ամերիկայի մէջ: ՀՄԸՄի առաքելութիւնը նաեւ հայապահպանումն է, հայ լեզուի, մշակոյթի պահպանումը, ու սա սկսւում է սկաուտութիւնից: Սա իմ փափաքն է»:

 

Յունիս 2018

Փասատինա

Authors

Discussion Policy

Comments are welcomed and encouraged. Though you are fully responsible for the content you post, comments that include profanity, personal attacks or other inappropriate material will not be permitted. Asbarez reserves the right to block users who violate any of our posting standards and policies.

*

Top