«ԱՌԱՋԻՆ ԼՐԱՏՈՒԱԿԱՆ»Ի ՀԱՐՑԱԶՐՈՅՑԸ «ԿԱԼԻՖՈՌՆԻԱ ԿՈՒՐԻԷՐ» ԹԵՐԹԻ ՀՐԱՏԱՐԱԿԻՉ ԵՒ ԳԼԽԱՒՈՐ ԽՄԲԱԳԻՐ ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆԻ ՀԵՏ

1227haroutsassounian

«Եկել Է Ժամանակը, Որ Գեղեցիկ Խօսքերով Իրար Չխաբենք, Եւ Յատկապէս Ժողովրդին Չխաբենք»

 

Վարեց՝ ՍԻՐԱՆՈՅՇ ՊԱՊԵԱՆ

 

Մեր զրուցակիցն է «Կալիֆոռնիա Կուրիէր» թերթի հրատարակիչ եւ գլխաւոր խմբագիր Յարութ Սասունեանը.

 

 ՍԻՐԱՆՈՅՇ ՊԱՊԵԱՆ.- Պարոն Սասունեան, սփիւռքի նախարարի պաշտօնակատարն ասել է, որ հնարաւոր է նախարարութիւնը ոչ թէ լուծարուի, այլ միանայ այլ նախարարութեան: Այս դէպքում, ձեր կարծիքով, մտահոգութիւնները մնո՞ւմ են, թէ կարելի է խնդիրը համարել լուծուած:

1227haroutsassounianՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ.- Գլխաւոր հարցը նախարարութեան կառոյցը չէ: Անշուշտ, Սփիւռքն այնքան կարեւոր է, որ իւրայատուկ նախարարութիւն է պէտք՝ Սփիւռքի բազմապիսի հարցերով զբաղուելու: Որեւէ գրասենեակ կամ գերատեսչութիւն կամ ինչ-որ պաշտօնեայ չի կարող անել այն հսկայական աշխատանքը, որ այսօր 90 պաշտօնեայ անում են: Այսինքն՝ հարցը կառոյցը չէ, այլ այն, որ պէտք է սկսենք մեր գերնպատակներից, թէ ինչ ենք ուզում իրագործել սփիւռքի նախարարութեան միջոցով: Նախ նպատակները պէտք է ճշդենք, որից յետոյ նայենք, թէ ինչ միջոցներ ու ռեսուրսներ (միջոցներու աղբիւրներ-Խմբ.) ունենք, եւ որ կառոյցը լաւագոյնս կարող է այդ նպատակներն իրագործել: Այսինքն՝ պէտք է նախ սկսել նպատակներից, ապա գալ կառոյցին:

 

 ՍԻՐԱՆՈՅՇ ՊԱՊԵԱՆ.- Այսքան տարին բաւարար չէ՞ր այդ նպատակները հասկանալու, ճշգրտելու եւ իրագործելու համար:

 ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ.- Հարցը տեղին է, բայց եկել է նոր իշխանութիւն, նոր ղեկավարներ, որոնք ունեն իրենց իւրայատուկ գաղափարները, ծրագրերը: Զարմանալի է, որ իշխանութիւնները մինչեւ այսօր կոնկրետ (յստակ-Խմբ.) չեն յայտարարում, թէ ինչ են ուզում անել եւ որն է պատճառը, որ ուզում են փոփոխութիւն անել: Եթէ նախարարութիւնը պէտք է փակուի, ինչո՞ւ փակուի, եթէ նախարարութիւնը պէտք է վերածուի ուրիշ մի գերատեսչութեան, ինչու պէտք է դա արուի: Իրենք ի՞նչ առաջարկ ունեն, որ աւելի լաւը լինի, իսկ աւելի լաւի համար ծրագիր, ուղղութիւն ու նպատակ է պէտք: Մինչեւ հիմա ոչ մի պաշտօնական յայտարարութիւն չի եղել: Եթէ ուզում են փոխել կառավարումը, ես դէմ չեմ: Նախկին նախարարութիւնը թէ դրական քայլեր էր արել, թէ բացթողումներ ունէր: Ես դէմ չեմ, որ նստենք, խօսենք՝ ինչպէս անենք, աւելի լաւը անենք, ինչ կառոյց ունենանք: Բայց մինչ օրս որեւէ յայտարարութիւն չանել, որեւէ նպատակ չդնել, պարզապէս ասել նախարարութիւնը փակել կամ չփակել, այլ նախարարութեան միացնել կամ չմիացնել, նման խօսակցութիւնը որեւէ տեղ մեզ չի տանելու:

 

 ՍԻՐԱՆՈՅՇ ՊԱՊԵԱՆ.- Եթէ սփիւռքի նախարարութիւնը լուծարուի, դա լուրջ հարուա՞ծ կը լինի Հայաստան-Սփիւռք յարաբերութիւններին:

 ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ.- Պատասխանը «այո» է երկու պատճառով: Նախ՝ սփիւռքի նախարարութիւնը կարեւոր կամուրջ է Հայաստանի եւ Սփիւռքի միջեւ, յատկապէս այս կառավարութեան օրօք, որը այսքան շատ խօսում է Սփիւռքի կարեւորութեան մասին: Հակասական է, որ այն մարդիկ, որոնք խօսում են Սփիւռքի կարեւորութեան մասին, ուզում են փակել նախարարութիւնը: Երկրորդ պատճառն այն է, որ վերջին 2 շաբաթներին Սփիւռքում տարբեր կազմակերպութիւններ, անհատներ քննադատական յայտարարութիւններ են արել, որ դէմ են նախարարութեան փակմանը: Դա շատ վատ անդրադարձ է ունեցել Սփիւռքի կազմակերպութիւնների ու անհատների վրայ: Այդ վատ անդրադարձը կ՛ունենայ իր հետեւանքը Սփիւռքում հայրենիքի նկատմամբ սիրոյ վրայ:

 

 ՍԻՐԱՆՈՅՇ ՊԱՊԵԱՆ.- Ըստ ձեզ՝ ո՞րը կը լինի լաւագոյն լուծումը:

 ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ.- Լաւագոյն լուծումն այն է, որ այն, ինչ ուզում է անել կառավարութիւնը սփիւռքի նախարարութեան հետ, նախքան որեւէ բան անելը պէտք է նստի, խորհրդակցի Սփիւռքի կարեւոր անհատների, կազմակերպութիւնների ղեկավարների հետ եւ տեսնի, թէ ի՛նչ պահանջներ ունի  Սփիւռքը, իրենք ինչպէ՞ս են պատկերացնում կապը Հայաստանի եւ Սփիւռքի միջեւ: Որքան էլ հայաստանցի որեւէ պաշտօնեայ մտածի, որ ինքը Սփիւռքը հասկանում է, իրականում այդպէս չէ, չի հասկանում: Ոչ ոք Հայաստանում չի հասկանում Սփիւռքը: Սփիւռքը բազմաշերտ եւ լայնատարածք միաւոր է, որ անգամ Սփիւռքում շատ ապրողներ չեն հասկանում ամբողջ Սփիւռքը, որովհետեւ Սփիւռք չկայ, սփիւռքներ կան, որոնք շատ յաճախ իրար հետ կապ չունեն, իրար չեն հասկանում: Դրա համար պէտք է մեծ խորհրդակցութիւն կազմակերպեն, հրաւիրեն տարբեր երկրներից մարդկանց, որովհետեւ ամէն մէկն իր տեսակէտն ունի, ու հարցնեն, թէ որոնք են նրանց ցանկութիւնները, նպատակները, իղձերը: Այդ ամէնը սեղանի վրայ դնելուց յետոյ պէտք է մտածեն, թէ ինչպէս կարելի է այդ նպատակներն իրագործել, որ կառոյցն է լաւագոյնը: Արդեօք սփիւռքի նախարարը պէտք է սփիւռքահայ լինի, թէ հայաստանցի լինի: Այնպիսի մարդ պէտք է ոլորտը ղեկավարի, որ թէ Սփիւռքն է լաւ ճանաչում, թէ Հայաստանը: Այդպիսի հայեր աշխարհում շատ չկան: Կան սփիւռքահայեր, որ Սփիւռքը լաւ գիտեն, եւ կան հայաստանցիներ, որ Հայաստանը լաւ գիտեն: Բայց այս պաշտօնը բացառիկ է եւ պէտք է կամուրջ լինի Հայաստանի ու Սփիւռքի միջեւ: Իսկ կամուրջ լինելու համար պէտք է երկուսն էլ լաւ հասկանաս: Եթէ չհասկանաս, չես կարող մէկի ասածը միւսին բացատրել: Սա երկու տարբեր օտար լեզուներ թարգմանելու պէս մի բան է: Դժբախտաբար, Հայաստանի ղեկավարութիւնը, թէ ներկայի, թէ նախկին երեք նախագահների ժամանակ, Սփիւռքը չեն հասկացել: Իրենք միայն առնչւում էին Սփիւռքից եկող որոշ մեծահարուստների կամ որոշ կազմակերպութիւնների ղեկավարների հետ, եւ իրենք մտածել են, որ եթէ իրենք շփւում են այդ մարդկանց հետ, ուրեմն լաւ ծանօթ են Սփիւռքին: Բայց այդ մեծահարուստներն ու կազմակերպութիւնների ղեկավարները, որոնք գալիս էին Սփիւռքից, Սփիւռքի նոյնիսկ 5 տոկոսը չէին ներկայացնում: Մինչդեռ մենք 100 տոկոսը ճանաչելու անհրաժեշտութիւնն ունենք: Մենք պէտք է գոնէ 30-40-50 տոկոսի կարիքները հոգանք եւ նրանց հայրենիքին կապենք: Այն 5 տոկոսը, որ գալիս է Հայաստան ու կապ ունի Հայաստանի հետ, նրանց հետ հեշտ է, բայց մենք կարիք ունենք, որ մնացեալ 95 տոկոսը հայրենիքի հետ կապ հաստատեն:

Ես մի զարմանալի բան ասեմ. Հայաստանի անկախութեան 30 տարուանից յետոյ Սփիւռքում կան բազմահազար մարդիկ, որոնք նոյնիսկ չեն իմացել, որ գոյութիւն ունի անկախ Հայաստան: Այդքան հայութիւնից հեռացած հայեր կան Սփիւռքում: Այդ մարդկանց ինչպէ՞ս պէտք է օգտագործես, որ հայրենիքին օգտակար լինեն, եթէ անգամ չեն լսել, որ հայրենիք գոյութիւն ունի: ՀՀ իշխանութիւնը պէտք է ամէն ինչ անի, որ այդ 5 տոկոսը դառնայ 10, 20, 50, 70 տոկոս, որպէսզի ամէն մարդ իր կարողութեան համաձայն ներդրում անի Հայաստանում. լինի նիւթական ներդրում, թէ սոցիալական, թէ քաղաքական, թէ մշակութային, թէ գիտական եւ այլն: Պէտք է ներգրաւել նրանց Հայաստանի աշխատանքներում, հրաւիրել Հայաստան: Արդէն քանի տարի գոյութիւն ունի երկքաղաքացիութեան հնարաւորութիւն, բայց շատ քիչ սփիւռքահայեր են երկքաղաքացի: Ինչու ոչ նախկին, ոչ ներկայ իշխանութիւնը ջանք չի թափում, որ առնուազն 1-2 մլն. սփիւռքահայեր երկքաղաքացի դառնան: Թող հեշտացնեն այդ գործընթացը, բոլոր դեսպաններին կարգադրեն, որ իրենց երկրների հայութեանը արձանագրեն որպէս երկքաղաքացի: Ես գրեթէ չեմ լսել, որ որեւէ երկրում ՀՀ դեսպանը տեղի հայութեան հետ խօսի երկքաղաքացիութեան մասին, հրաւիրի հայկական անձնագիր տանալու:

 

 ՍԻՐԱՆՈՅՇ ՊԱՊԵԱՆ.- Բայց նշւում է, որ այս փոփոխութիւններից յետոյ  Հայաստանի ու Սփիւռքի միջեւ սահմանը վերացել է:

 ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ.- Դրանք պարզապէս խօսքեր են: Մենք շատ ենք սիրում խօսել, մեր ժողովուրդը խօսելու մեծ վարպետ է, բայց երբ հերթը հասնում է գործին, ոչ մէկը չկայ մէջտեղում: Եկել է ժամանակը, որ գեղեցիկ խօսքերով իրար չխաբենք, եւ յատկապէս ժողովրդին չխաբենք: Մենք պէտք է աշխատենք, արդիւնք ցոյց տանք ու եթէ մի լաւ գործ անենք, այդ գործն ինքն իր մասին կը խօսի, էլ կարիք չի լինի, որ մենք խօսենք: Մենք խօսում ենք, որ Սփիւռքի ու Հայաստանի միջեւ սահման չկայ, մենք մէկ ժողովուրդ ենք: Գեղեցիկ բառեր են, երկար տարիներ նաեւ լսել ենք, որ չպէտք է արտագաղթ լինի: Բոլորս էլ համաձայն ենք, որ արտագաղթ չլինի, բայց տարէցտարի ընդլայնւում էր արտագաղթը: Այսինքն՝ այդ խօսքը ոչ մի արժէք չունի: Եթէ որեւէ մէկն ուզում էր օգտակար բան ասել, պէտք է մատնանշեր, թէ ինչպէս դադարեցնենք արտագաղթը, ճամբան ցոյց տար, մի բան կազմակերպէր, որը կը նուազեցնէր արտագաղթը: Ասում են՝ գործազրկութիւնը պէտք է նուազի, ժողովուրդը պէտք է աշխատանք ունենայ: Շատ բարի, ո՞վ չգիտի, որ ժողովուրդը պէտք է աշխատանք ունենայ: Բայց ինչ առաջարկ ունէք, որ ժողովուրդն աշխատանք ունենայ: Պարզապէս ասել, որ արտագաղթ չպէտք է լինի, բոլորը պէտք է աշխատանք ունենան, հայրենասէր լինեն, շատ գեղեցիկ կարգախօսներ են: Բայց մենք այսքան տարի յոգնել ենք այդ լօզունգներից:

Ժամանակն է, որ գործնական ծրագրեր իրականացնենք, միաւորուենք ու մտածենք, թէ ինչ անենք, որ թէ գործազրկութիւնը վերանայ, թէ արտագաղթը: ՀՀ իշխանութիւններն ասում են, որ Սփիւռքը շատ կարեւոր է Հայաստանի համար, եւ երկրորդ քայլին որոշում են փակել սփիւռքի նախարարութիւնը, սրանք իրար հակասող բաներ են: Եթէ Սփիւռքը կարեւոր է, ապա ոչ թէ պէտք է փակենք նախարարութիւնը, այլ աւելի պէտք է հզօրանայ, աւելի արդիւնաւէտ դառնայ, աւելի շատ ռեսուրսներ պէտք է դրուեն այդտեղ, սփիւռքահայութեան աւելի մեծ իրաւունքներ պէտք է տալ Հայաստանում: Որպէսզի սփիւռքահայը Հայաստան չգայ որպէս տուրիստ, ինչպէս գնում է Ֆրանսիա, Գերմանիա եւ այլն: Հայաստանը օտար երկիր չէ, Հայաստանը մեր հայրենիքն է: Երբ սփիւռքահայը գալիս է Հայաստան, պէտք է զգայ, որ իր տուն է գալիս, նրան պէտք է տան իրաւունքներ՝ սկսած ընտրութիւններին մասնակցելուց, բարձր պաշտօններից, մինչեւ խորհրդակցութիւններ: Այդ ժամանակ գործնական կը դառնայ Հայաստանի ու Սփիւռքի կապը:

Authors

Discussion Policy

Comments are welcomed and encouraged. Though you are fully responsible for the content you post, comments that include profanity, personal attacks or other inappropriate material will not be permitted. Asbarez reserves the right to block users who violate any of our posting standards and policies.

*

Top