Փաշինեան Յաջողութեամբ Անցաւ Միջազգային Ասպարէզի Քաղաքական Առաջին Քննութենէն

1227haroutsassounian

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ

 

1227haroutsassounianԱնցեալ շաբաթ, Ֆրանսայի Սթրազպուրկ քաղաքին մէջ, Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինեան առաջին անգամն ըլլալով ելոյթ ունեցաւ Եւրոպական խորհուրդի Խորհրդարանական վեհաժողովին մէջ (ԵԽԽՎ):

Փաշինեան տպաւորիչ ելոյթ ունեցաւ Եւրոպայի 47 երկիրներու ներկայացուցիչներուն առջեւ: Աւելի տպաւորիչ էին վարչապետին պատասխանները՝ անոնց տասնեակ հարցումներուն: Մինչ ելոյթը նախապատրաստուած էր, հարցումները յանպատրաստից էին եւ պատասխանները պէտք է տրուէին տեղւոյն վրայ:

Փաշինեան իր ելոյթը սկսաւ շնորհակալութիւն յայտնելով Եւրոպական Խորհուրդին՝ քանի մը անգամ զինք փրկելուն՝ Հայաստանի նախորդ վարչակազմին կողմէ բանտարկուելէ ետք բանտարկութեան ժամկէտը կրճատելու նպատակով միջամտելուն համար: Փաշինեան  հետապնդուած էր «Օրագիր» թերթին մէջ իբրեւ խմբագիր քանի մը սուր յօդուածներ հրապարակելուն համար:

Այնուհետեւ Հայաստանի վարչապետը թուարկեց իր երկիրին ժողովրդավարական տպաւորիչ յաջողութիւնները, որոնք ձեռք բերուեցան անցեալ տարուան Թաւշեայ յեղափոխութենէն ետք:

Օգտուելով առիթէն, Փաշինեան նաեւ քննադատեց ԵԽԽՎի անդամները, որոնք Արցախի ժողովրդավարական զարգացումներուն երբեք աջակցութիւն ցոյց չտուին: Թէեւ «Լեռնային Ղարաբաղը տակաւին միջազգայնօրէն չէ ճանչցուած իբրեւ անկախ պետութիւն, բայց արդեօք Լեռնային Ղարաբաղ ապրող մարդոց մա՛րդ ըլլալուն վերաբերեալ միջազգային բանավէ՞ճ կայ», հարցուց Փաշինեան:

Պատասխանելով կաշառակերութեան մասին Ֆրանսայի խորհրդարանական Տալոզի հարցումին՝ Փաշինեան ըսաւ. «Կաշառակերութեան դէմ անձնապէս պայքարելու համար ամէնէն մեծ բանը, որ պէտք է ընեմ՝ կաշառակերութեան մէջ չիյնալն է…: Առաջինը՝ ես, իմ ընտանիքը, հարազատները այս առումով պէտք է ըլլանք առանձնայատուկ ուշադրութեան առարկայ: Ես շատ կարեւոր կը նկատեմ, որ  թափանցիկութիւնը այսօր Հայաստանի մէջ հիմնական հաստատութիւններէն մէկն է, թէեւ չեմ ըսեր, որ 100 տոկոսով կայացած է անիկա, բայց մեծ քայլերով յառաջ կ՛երթայ: Կը փափաքիմ ըսել, որ ընդամէնը 10 օր առաջ իմ մօտիկ ազգականներէն մէկուն նկատմամբ յարուցուած է քրէական գործ: Չեմ ուզեր անոր անմեղութեան նախնական վարկածը խախտել, բայց ասիկա փաստ է, որ գործը պիտի քննուի լիարժէք օրինականութեան եւ առարկայական պայմաններու մէջ…»:

Ատրպէյճանէն Աղաեւա հարցուց, թէ Հայաստան ե՛րբ պիտի գործադրէ միջազգային կազմակերպութիւններու բանաձեւերը ու փաստաթուղթերը Արցախի վերաբերեալ: Իր պատասխանին մէջ Փաշինեան կոչ ըրաւ՝ ըսելով, «Խաղաղ կարգաւորման գործընթացին՝ Լեռնային Ղարաբաղի ներկայացուցիչներու մասնակցութեան, որովհետեւ շատ դժուար է հասկնալ, թէ ինչպէս մենք կը պատրաստուինք հարցը լուծել՝ առանց հակամարտութեան առաջնային եւ հիմնական կողմը լսելու, առանց անոր հետ խօսելու: Ինչպէս որ իմ ելոյթին մէջ ըսի՝ մեր քայլերը ուղղուած են այն բանին, որ ԵԱՀԿի Մինսկի խումբի համանախագահութեան շրջանակներուն մէջ վերականգնենք երկխօսութիւնը Ատրպէյճանի եւ Լեռնային Ղարաբաղի միջեւ: Շատեր չեն գիտեր, որ նաեւ Լեռնային Ղարաբաղի եւ Ատրպէյճանի ղեկավարներուն միջեւ տեղի ունեցած է ուղիղ  հանդիպում: Այդ փորձը եղած է, Լեռնային Ղարաբաղի ընտրուած  ներկայացուցիչները, ըստ էութեան, միշտ ներգրաւուած եղած են բանակցային գործընթացին մէջ, սովորաբար  կ՛ըսուի, թէ մինչեւ 1998 թուական, բայց ես կրնամ ըսել, որ մինչեւ 2018 Լեռնային Ղարաբաղի ներկայացուցիչները ներկայ եղած են բանակցային գործընթացին: Եկէք չմոռնանք,  որ Ռոպերթ Քոչարեան Հայաստանի նախագահ դառնալէ առաջ եղած է Լեռնային Ղարաբաղի ընտրուած նախագահը, այնուհետեւ Սերժ Սարգսեան ներկայացուցած է Հայաստանը, բայց ան նաեւ եղած է Ղարաբաղի առաջնորդներէն մէկը: Այսպիսով, մենք, ըստ էութեան, ունինք վիճակ մը, որ Լեռնային Ղարաբաղը բանակցային ամբողջ գործընթացին ընթացքին ներկայացուած  եղած է բանակցային սեղանին շուրջ: Այսօրուան մեր հարցն է՝ ստեղծել պայմաններ, որպէսզի Լեռնային Ղարաբաղի եւ Ատրպէյճանի միջեւ երկխօսութիւնը չընդհատի…»:

Պատասխանելով Սլովենիայէն Թոմիչի Հայաստանի մէջ միասեռականներու համայնքի  իրաւունքներուն մասին հարցումին՝ Փաշինեան ըսաւ. «Հայաստանի մէջ օրէնքի գերակայութիւն է, Հայաստանի Հանրապետութեան մէջ բոլոր քաղաքացիները ունին նոյն իրաւունքները եւ պարտականութիւնները»:

Թուրքիոյ ներկայացուցիչ Այտին իր մտահոգութիւնը յայտնեց Փաշինեանի վերջին յայտարարութիւններուն նկատմամբ՝ Արցախի շուրջ բանակցութիւններու ձեւաչափի փոփոխութեան վերաբերեալ՝ «Սփիւռքի մէջ եւ երկրին ներսը սակաւապետներու (oligarchs) ճնշման տակ»: Փաշինեան կրկնեց իր պատասխանը, զոր տուած էր Ատրպէյճանի պատգամաւորի հարցումին՝ աւելցնելով. «Ես արդէն իսկ բացատրեցի, որ մենք  բացարձակապէս չենք ակնկալեր, ոչ ալ կը պահանջենք բանակցային ձեւաչափի  փոփոխութիւն…: Ինչպէ՞ս կրնանք պատկերացնել, որ կրնայ Լեռնային Ղարաբաղի հարցը լուծուիլ առանց Լեռնային Ղարաբաղի ներգրաւուածութեան: Շատ յաճախ կ՛օգտագործուի «բռնագրաւում» բառը, բայց անոնք, որոնք այսօր կ՛ապրին Ղարաբաղի մէջ, այդ մարդիկը ծնած են Ղարաբաղի մէջ, ապրած են Ղարաբաղի մէջ, անոնց հայրերը ապրած են Ղարաբաղի մէջ, անոնց հայրերուն հայրերը ապրած են Ղարաբաղի մէջ, անոնց հայրերուն մեծ հայրերը ապրած են Ղարաբաղի մէջ եւ դեռ կրնանք այսպէս շարունակել: Ինչպէ՞ս կրնայ մարդ բռնագրաւել այն տարածքը, ուր ծնած է ինք, ուր իր զաւակը ծնած է, եւ ուր մահացած եւ թաղուած են իր նախնիները…: Ես վերջերս նոյնիսկ հանդէս եկայ թերեւս շատ տարօրինակ  համարուող նախաձեռնութիւններով: Ասուլիսին ընթացքին հռետորական հրապարակային հարց տուի, թէ արդեօք, օրինակ, Ատրպէյճանի նախագահը կամ ղեկավարութիւնը բան մը չունի՞ ըսելու Լեռնային Ղարաբաղի եւ Հայաստանի ժողովուրդին: Ես, օրինակ, կ՛ուզէի ունենալ կարելիութիւնը՝ դիմելու Ատրպէյճանի ժողովուրդին եւ խօսելու անոր հետ: Անշուշտ հիմա ալ կրնամ, բայց ես չեմ ուզեր, որ այդ մէկը ըլլայ, այսպէս ըսած, միակողմանի եւ յանկարծ  ընկալուի իբրեւ սադրիչ քայլ: Ես կ՛ուզեմ, որ այս խօսակցութիւնը կառավարութիւններու, ժողովուրդներու, հանրութեան, երիտասարդներու միջեւ սկսի եւ տեղի ունենայ, որովհետեւ մեր օրակարգը խաղաղութեան օրակարգ է եւ մենք ձեւաչափի փոփոխութեան հարց  չենք դներ»:

Ուքրանիայէն Արիեւի հարցումին, թէ «որո՞ւն կը պատկանի Խրիմը»՝ Փաշինեան պատասխանեց. «…Մենք յաճախ կը յայտնաբերենք, որ մեր բարեկամները կը գտնուին հակամարտութեան տարբեր կողմերու վրայ, եւ շատ դժուար է մեզի համար ընտրութիւն կատարել՝ բարեկամի եւ բարեկամի միջեւ: Երբեմն ստիպուած կ՛ըլլաս այդպիսի ընտրութիւն կատարելու, բայց մեր ընտրութիւնը, աշխարհաքաղաքական ընտրութիւնը խաղաղութիւնն է, երկխօսութիւնը, կայունութիւնը եւ զարգացումը»:

Պատասխանելով Լիթուանիայէն Մասիուլիսի վերջին հարցումին, թէ արդեօք Հայաստան աւելի եւրոպամէտ եւ նուազ ռուսամէ՞տ կ՛ըլլայ՝ Փաշինեան ըսաւ. «Ես դեռ ընդդիմադիր ժամանակներէն յայտարարած եմ, որ չեմ ընդունիր, որ Հայաստանի մէջ եւ, ընդհանրապէս, որեւէ պետութեան մէջ պէտք է ըլլան ռուսամէտ, եւրոպամէտ, ամերիկամէտ քաղաքական ուժեր եւ գործիչներ: Ես ինքզինքս կը նկատեմ հայաստանամէտ գործիչ: Եւ կը կարծեմ, որ ֆրանսացի գործիչները պէտք է ըլլան ֆրանսամէտ, ուքրանացիները՝ ուքրանամէտ, ռուսերը՝ ռուսամէտ…»:

Հայաստանի վարչապետ Փաշինեան հմտօրէն պատասխանեց բոլոր հարցումներուն, իսկ  երբեմն ալ խելացիօրէն խուսափեցաւ պատասխանելէ: Միջազգային ասպարէզին մէջ ասիկա իր քաղաքական ձեռնհասութեան առաջին քննութիւնն էր, զոր ան անցաւ մեծ յաջողութեամբ։

 

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈԻՆԵԱՆ

«Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր

 

Արեւելահայերէնի թարգմանեց՝

ՌՈՒԶԱՆՆԱ ԱՒԱԳԵԱՆ

Արեւմտահայերէնի վերածեց՝

ՍԵԴԱ ԳՐԻԳՈՐԵԱՆ

Authors

Discussion Policy

Comments are welcomed and encouraged. Though you are fully responsible for the content you post, comments that include profanity, personal attacks or other inappropriate material will not be permitted. Asbarez reserves the right to block users who violate any of our posting standards and policies.

*

Top