«ԱԿՈՒՆՔ»Ի ՀԱՐՑԱԶՐՈՅՑԸ «ՇՈԱ» ՀԻՄՆԱԴՐԱՄՈՒՄ ԱՇԽԱՏՈՂ ՍԵԴԱ ԱՆԹԵՔԵԼԵԱՆԻ ԵՒ ՄԱՆՈՒԿ ԱՒԵՏԻՔԵԱՆԻ ՀԵՏ

Untitled

«Անցեալը Ներկայում Էլ Շարունակւում Է». Սեդա Անթեքելեան

 

 

Վարեց՝ ՎԱՐԴՈՒՀԻ ԲԱԼԵԱՆ

Թարգմանեց՝ ԱՆԻ ՄԵԼՔՈՆԵԱՆ

 

Untitled

Սեդա Անթեքելեան

Վիզուալ (տեսողական-Խմբ.) պատմութեան արխիւի մեթոդներն ու նորարարական մօտեցումները, ինչպէս նաեւ վկայութիւնների ուղղութեամբ կատարուած աշխատանքներն այցելուներին  ներկայացուեցին պանել-քննարկման (ուղիղ քննարկում-Խմբ.), սեմինարի ու փոխգործակցութեան վրայ հիմնուած ցուցադրութեամբ: «Հրանդ Տինք» հիմնադրամի ու Հարաւային Կալիֆորնիայի համալսարանի «Շոա» հիմնադրամի համագործակցութեամբ  կազմակերպուած միջոցառումը տեղի ունեցաւ Փետրուարի 22-23ին, «Հրանդ Տինքի» հիմնադրամի՝ «Անարատ Յղութիւն» շէնքում:

2007թ. ստեղծուած, շահոյթ չհետապնդող Հարաւային Կալիֆորնիայի համալսարանի «Շոա» հիմնադրամի վիզուալ պատմութեան ու կրթութեան ինստիտուտում է գտնւում ցեղասպանութիւններից մազապուրծ եղածների ու ականատես վկաների հետ արուած  տեսաձայնագրութիւնների՝ աշխարհում ամենամեծ արխիւը:

«Շոա» հիմնադրամում աշխատող Մանուկ Աւետիքեանն ու Սեդա Անթեքելեանը պատմեցին հիմնադրամի աշխատանքների, վիզուալ պատմութեան արխիւի եւ «Iwitness» (Ականատես) կրթական հարթակի մասին:

 

ՎԱՐԴՈՒՀԻ ԲԱԼԵԱՆ.-  «Շոա» հիմնադրամում ի՞նչ աշխատանքներ էք կատարում:

ՄԱՆՈՒԿ ԱՒԵՏԻՔԵԱՆ.- Հարաւային Կալիֆորնիայի համալսարանի «Շոա» հիմնադրամի վիզուալ պատմութեան ու կրթութեան ինստիտուտում նախագծի մասնագէտ եմ: Աշխատում եմ Հայկական հաւաքածուի վրայ: Վաւերագրող Ջ. Մայքըլ Յակոբեանի կողմից ստեղծուած հայկական կինոյի հիմնադրամի հաւաքածուով էլ եմ զբաղւում: Խմբաւորել եմ այդ հաւաքածուի 333 հարցազրոյցները: Բոլոր հարցազրոյցները թարգմանել ենք անգլերէն: Հաւաքածուն հասանելի է նաեւ հայերէնով, թուրքերէնով, քրդերէնով, յունարէնով եւ արաբերէնով: Այսինքն՝ խօսքը գնում է միջազգային հանրութեան համար բաւականին հասանելի մի հաւաքածուի մասին: Իսկ հիմա Ռիչըրտ Յովհաննիսեանի «Ցեղասպանութեան Բանաւոր Պատմութեան Հաւաքածու»ի վրայ ենք աշխատում: Դա Հայոց Ցեղասպանութեան վկայութիւնների ամենամեծ հաւաքածուն է:

Հիմնականում բաղկացած է անմիջապէս Ցեղասպանութեան ականատեսների հետ արուած հարցազրոյցներից: Բացի այդ, թէեւ քիչ թուով, սակայն նրանց սերնդին պատկանող, բայց Ցեղասպանութեանն անմիջապէս ականատես չեղած մարդկանց վկայութիւններն էլ են ներառուած: Այն օսմանեան ժամանակաշրջանից մինչեւ յետցեղասպանական ժամանակաշրջանն ընդգրկող շատ կարեւոր հաւաքածու է: Կալիֆորնիայի համալսարանում արուող աշխատանքների ընթացքում այդ հարցազրոյցները հիմնականում իրականացրել են Յովհաննիսեանի ուսանողները: Հաւաքածուի ուղղութեամբ աշխատանքները մինչ օրս էլ շարունակւում են:

 

ՎԱՐԴՈՒՀԻ ԲԱԼԵԱՆ.- Այդ հաւաքածուն հեշտ հասանելի՞ է: Բոլորի համար բա՞ց է:

ՄԱՆՈՒԿ ԱՒԵՏԻՔԵԱՆ.- Մեր առաջնային նպատակը հարցազրոյցները ամենաբարձր որակով պահպանելն է, ապա՝ նրանց հասանելիութիւնն ապահովելը: Իմ գործը այդ հարցազրոյցների ամէն րոպէն խմբաւորելն է: Ամէն րոպէն ունի բանալի բառեր: Օրինակ՝ 5րդ րոպէին Ադանայում, սոված, երաժշտութիւն ու նման բանալի բառեր են հանդիպում: Վիզուալ պատմութեան արխիւի շնորհիւ դրանք տեսանելի ենք դարձնում: Աշխարհում  որոշակի երկրներից է արխիւն ամբողջութեամբ հասանելի: Սա աշխարհի ամենամեծ բանաւոր արխիւն է, որտեղ կան 55 հազար հարցազրոյցներ: Որոշակի վայրերից արխիւն լիովին հասանելի է: Օրինակ՝ որոշ համալսարանների տարածքներից այդ հասանելիութիւնն ապահովուած է: Դրան զուգահեռ՝ միայն մէկ հաշիւ է հնարաւոր բացել ու արխիւի մի սահմանափակ մասը հեշտութեամբ ուսումնասիրել: Սակայն դա ամբողջ արխիւի միայն 10 տոկոսն է կազմում:

 

ՎԱՐԴՈՒՀԻ ԲԱԼԵԱՆ.- Թուրքիայում ու Հայաստանում կա՞ն վայրեր, որտեղից ամբողջ արխիւը հասանելի է:

ՄԱՆՈՒԿ ԱՒԵՏԻՔԵԱՆ.- Ցաւօք սրտի, երկու երկրներում էլ դեռեւս չկան նման վայրեր: Յուսով եմ՝ ապագայում դա հնարաւոր կը լինի անել: Այդ ուղղութեամբ աշխատանքներ ենք կատարում:

 

ՎԱՐԴՈՒՀԻ ԲԱԼԵԱՆ.- «Շոա» հիմնադրամում աշխատելուց առաջ ինչո՞վ էիք զբաղւում:

ՄԱՆՈՒԿ ԱՒԵՏԻՔԵԱՆ.- Բարձրագոյն դպրոցում պատմութիւն եմ սովորել: Յետոյ սոցիոլոգիայի (ընկերաբանութեան-Խմբ.) բնագաւառում ազգայնականութեան վերաբերեալ աշխատանքներ եմ կատարել: Եղել եմ նաեւ լրագրող: Հայաստանում եզդիների մասին մի ուսումնասիրութիւն եմ արել: Դա էլ է արուել ազգայնականութեան վերաբերեալ ուսումնասիրութիւնների շրջանակներում:

 

ՎԱՐԴՈՒՀԻ ԲԱԼԵԱՆ.- «Շոա» հիմնադրամում կատարած աշխատանքերի մասին կը պատմէ՞ք:

ՍԵԴԱ ԱՆԹԵՔԵԼԵԱՆ.- «Շոա» հիմնադրամում աշխատում եմ որպէս կրթութեան ու հասարակական պատասխանատուութեան մասնագէտ: Ըստ էութեան, աշխատում եմ կրթական աղբիւրների զարգացման վրայ: Այսինքն՝ մեծ մասամբ ԱՄՆին համապատասխան, սակայն համաշխարհային ընթերցողներին ու ունկնդիրներին էլ ուղղուած բովանդակութիւն ենք կազմում: Հայոց Ցեղասպանութեան մասին եղած վկայութիւնների հաւաքածուի միջոցով հայերի պատմութիւնը ցանկանում ենք պատմել աշխարհին: Ըստ էութեան, մեր գործը, Մանուկ Աւետիքեանի արած գործը հիմք ընդունելով, դպրոցականից մինչեւ համալսարանական խմբերին պատմութիւնը պատմելն ու ցոյց տալն է: Ձեռքի տակ պատրաստի աղբիւրներ կան: Այդ աղբիւրները ուսուցիչների կողմից անմիջապէս կարող են կիրառուել լսարանում:

Տեսաձայնագրութիւններից կազմուած՝ Հայոց Ցեղասպանութեան մասին վկայութիւններն անմիջականօրէն կարող են օգտագործուել այդ խնդիրը ներկայացնելու կամ նոյն ականատեսների միջոցով համամարդկային հարցերի վրայ հայեացք գցելու համար: Օրինակ՝ ատելութեան պատճառած հետեւանքները հասկանալու համար՝ «Մենք ու նրանք» խորագրով դաս ունենք: Հայոց Ցեղասպանութիւնից, Հոլոքոստից փրկուածների ու Ռուանդայի ցեղասպանութիւնից փրկուած թութսիների պատմութիւններով ցոյց է տրւում ատելութեան հիմքը հանդիսացող «մենք ու նրանք» մտածելակերպի պատճառած վնասները: Աշակերտներն այդ պատմութիւնների մասին իմանալուց յետոյ աւելի ողջախոհ որոշումներ կարող են ընդունել: Դրանք կ՛օգնեն նրանց աւելի լաւ հասկանալ ընդունած որոշումների հետեւանքները, արդիւնքները: Նախատեսւում է, որ այդ վկայութիւնները դիտող, լսող աշակերտների մօտ իրական փոփոխութիւններ տեղի կ՛ունենան, նրանք հասարակական պատասխանատուութիւն կը վերցնեն իրենց վրայ ու հասարակութեանը օգուտ կը տան: Նպատակն է նաեւ այն, որ նրանք դիմացինին տեսնեն որպէս մարդ: Մի մարդու անհատական պատմութիւնն են լսում: Այսինքն՝ իրադարձութիւնը վերածւում է մի մարդու հետ պատահած իրական պատմութեան: Դրանով էմպատիա (կարեկցանք-Խմբ.), մարդկանց միջեւ կապ է ստեղծւում:

 

ՎԱՐԴՈՒՀԻ ԲԱԼԵԱՆ.- Կրթական այս մոդելը (մօտեցումը-Խմբ.) որտե՞ղ է կիրառւում, դպրոցներո՞ւմ, թէ՞ «Շոա» հիմնադրամի կազմակերպած կրթական ծրագրում:

ՍԵԴԱ ԱՆԹԵՔԵԼԵԱՆ.- Մեր կրթական հարթակը մեր առցանց կայքում է զետեղուած: Անվճար է ուսուցիչների ու աշակերտների, մի խօսքով՝ հետաքրքրուող իւրաքանչիւր անձի համար բաց է: Կրթական հարթակի անունն է «Iwitness» (Ականատես): Ներկայում կիրառւում է 90 երկրներում: Մօտ 148 հազար գրանցուած ուսուցիչներ ու աշակերտներ ունենք: Դասընթացավարները կամ ուսուցիչները կարող են հաշիւ բացել ու օգնել աշակերտներին կիրառել հարթակում եղած տեղեկութիւնները:

 

ՎԱՐԴՈՒՀԻ ԲԱԼԵԱՆ.- Ինչպէ՞ս սկսեցիք աշխատել «Շոա» հիմնադրամում: Մինչ այդ կրթութեան ոլորտում նման աշխատանքներ կատարե՞լ էք:

ՍԵԴԱ ԱՆԹԵՔԵԼԵԱՆ.- Այո՛, ուսուցիչ եմ: Պատմութեան ու հումանիտար (մարդասիրական-Խմբ.) գիտութիւնների ոլորտի մասնագէտ եմ: Մագիստրատուրայում էլ մանկավարժութիւն եմ սովորել: Կրթութեան ոլորտում ունեմ 8 տարուայ փորձ:

 

ՎԱՐԴՈՒՀԻ ԲԱԼԵԱՆ.- «Մեր նպատակը վկայութիւններով կրթելն է». «Հրանդ Տինք»ի հիմնադրամի հետ միասին կազմակերպուած պանել-քննարկման մասին կը պատմէ՞ք: Այդ միտքն ինչպէ՞ս առաջացաւ:

setaantekelyan

Մանուկ Աւետիքեան

ՄԱՆՈՒԿ ԱՒԵՏԻՔԵԱՆ.- Հայաստան այցելեցինք: Մեր նպատակն այնտեղի կրթական համակարգն ուսումնասիրելն էր: Հայաստանում եղած ժամանակ «Հրանդ Տինք» հիմնադրամի ընկերներից մէկը մեզ հրաւիրեց այդ քննարկմանը: Այդ ընթացքում ներկայացրեցինք «Շոա» հիմնադրամի պատմութիւնը, արուած աշխատանքները: Քննարկումը բաւականին հետաքրքրութիւն առաջացրեց: Երկրորդ օրը սեմինար անցկացրեցինք: Ես ներկայացրեցի վիզուալ պատմութեան արխիւից օգտուելու ուղիները: Նաեւ ներկայացրեցի մեր հիմնադրամի կողմից վկայութիւններին ուղղուած նորարարական մօտեցումները: Մեր նպատակը դրանք պահպանելն ու դրանցով կրթելն է: Այդ կրթութիւնն էլ հնարաւոր չէ միշտ տալ աւանդական մոդելներով:  Օրինակ՝ ունենք ինտերակտիւ կենսագրութիւններ:

ՍԵԴԱ ԱՆԹԵՔԵԼԵԱՆ.- Տեղական կառոյցների հետ մեր աշխատանքն օգնում է մեր կողմից մշակուած կրթական բովանդակութիւնը տեղայնացնել: Օրինակ՝ Հայաստանում կրթական կառոյցի, մի ինստիտուտի (հիմնարկի-Խմբ.) հետ համագործակցութեան ժամանակ կրթական մոդելները պատրաստում ենք այդ տեղի կրթական համակարգին, դպրոցներին համապատասխան: Թուրքիայի դէպքում էլ է այդպէս: Պէտք է հետաքրքրուող անձանց համար յարմար մոդել (ձեւ-Խմբ.) կազմել: Ցանկացած երկրի պարագայում այդպէս ենք աշխատում: Վկայութիւնների վրայ հիմնուած կրթական մեթոդը կազմում ենք այդ երկրում առկայ ուսումնական պլանին (ծրագիրին-Խմբ.) համապատասխան: Աշխատում ենք կազմել անցեալի ու ներկայի միջեւ կամուրջ եղող բովանդակութիւն: Միեւնոյն ժամանակ նայում ենք, թէ ինչպէս են  փոփոխուել վայրերն այդ ընթացքում: Որոշակի տեղերում դեռեւս կան անցեալի հետքերը: Այդ վայրերն աւերակ են դարձել կամ էլ անցեալի որոշ հետքեր պահպանել են: Դա ցոյց է տալիս նաեւ այն, որ անցեալը ներկայում էլ շարունակւում է: Նոյն շինութեան նախկին ու ներկայ վիճակին նայելով՝ կարելի է նրանց միջեւ եղած տարբերութիւնների վրայ շեշտը դնել: Շինութեան վրայ առկայ անցեալի հետքերը ցոյց են տալիս, որ այն հնում տարբեր պատմութիւն է ունեցել, այնտեղ տարբեր մարդիկ են ապրել: Այդ շինութեան նախկին վիճակն էլ այս ձեւով պահպանում ենք: Դա նախագծի մի մասն է: Այն կարող ենք նմանեցնել «Հրանդ Տինք» հիմնադրամի «Մշակութային ժառանգութիւն» նախագծին:

 

http://www.agos.com.tr/tr/yazi/22118/soykirim-ve-taniklik-uzerine-yeni-yaklasimlar

 

 


 

 

ԵՂԵՌՆԻՆ ՆՈՒԻՐՈՒԱԾ ԱՅՍ ԹԻՒԻ ՀՈՎԱՆԱՒՈՐՆԵՐԷՆ

 

 

 

CAROUSEL RESTAURANT

  

Glendale  & Hollywood

 


 

   

Mr. & Mrs.

Vahan & Anoush Chamlian

 

 Fresno

 

 


 

 

 

Ազնիւ Սապունճեան

 

Ի Յիշատակ

Իր Հարազատներուն

 

  


 

   

Սարգիս Եւ Էլիզապէթ Թաթիկեան

 

  


 

   

Ես ալ ձեր հետ միասին

կը պատուեմ յիշատակը

Հայոց Ցեղասպանութեան զոհերուն եւ կ՛աշխատիմ

յանուն Հայաստանի ապահովութեան

ամրապնդման եւ Արցախի ինքնորոշման իրաւունքին:

 

 

Քոնկրեսական

Էտըմ Շիֆ


 

Authors

Discussion Policy

Comments are welcomed and encouraged. Though you are fully responsible for the content you post, comments that include profanity, personal attacks or other inappropriate material will not be permitted. Asbarez reserves the right to block users who violate any of our posting standards and policies.

*

Top