Թուրքիոյ Հակահայկական Լոպին Կը Տարածուի Մինչեւ Քոլոմպիոյ Արմէնիա Քաղաքը

1227haroutsassounian

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ

 

1227haroutsassounian «Պրյթպարթ» (Breitbart) կայքին վրայ հրապարակուած Ֆրենսիս Մարթելի յօդուածը կը նկարագրէ թրքական լոպիիստական ջանքերը Քոլոմպիոյ Արմէնիա քաղաքին մէջ, որ հիմնուած է 1889ին եւ նախապէս կը կոչուէր Վիլլա Հոլկին:

Ըստ «Ուիքիփետիա»ի՝ հարաւամերիկեան այս քաղաքը իր անունը փոխած է եւ անուանուած Արմենիա՝ «ի յիշատակ հայ ժողովուրդին, որ կոտորուած է թուրք օսմանցիներու կողմէ 1894էն 1897 թուականներու համիտեան ջարդերուն, իսկ աւելի ուշ՝ 1915-1923 թուականներուն, Հայոց Ցեղասպանութեան ժամանակ»:

Որոշ պատմաբաններ կը վիճարկեն այս հաստատումը՝ քաղաքի անուան ծագումը վերագրելով Հայաստանի մասին Աստուածաշնչեան յիշատակութեան:

Պոկոթայի (Քոլոմպիոյ մայրաքաղաք) մօտ թուրք դեսպան Էսէ Օզթուրք Չիլ 14 Դեկտեմբեր 2018ին եւ 11 Յունուար 2019ին երկու նամակ յղած է Քոլոմպիոյ Արմէնիա քաղաքի քաղաքապետին՝ զայն եւ քաղաքապետական խորհուրդի տասը անդամները այցելութեան հրաւիրելով Թուրքիա՝ իբրեւ թրքական կառավարութեան պաշտօնական հիւրերը:

3 Փետրուար 2019ին, կիրակնօրեայ գիշերային յատուկ նստաշրջանի մը ընթացքին, Արմէնիայի քաղաքապետական խորհուրդը 12 թեր եւ 6 դէմ քուէարկութեամբ հաստատեց քաղաքապետ Օսքար Քասթելլանոսի եւ Արմէնիայի քաղաքապետական խորհուրդի ինն անդամներուն այցելութիւնը Թուրքիա՝ 6էն 13 Փետրուար 2019ի համար: Այցելութեան ընթացքին քաղաքապետը եւ քաղաքապետական խորհուրդի անդամները տեսակցեցան Պոլսոյ եւ Անգարայի քաղաքապետներուն ու Թուրքիոյ խորհրդարանի նախագահին հետ եւ այցելեցին Անգարայի համալսարանի Լատինական Ամերիկայի ուսումնասիրութիւններու կեդրոնը: Անոնք տեսակցեցան նաեւ թուրք գործարարներու հետ եւ այցելեցին Կապոյտ մզկիթը եւ Կրանտ պազարը:

Ուղեւորութիւնը բուռն վէճերու առիթ դարձաւ Քոլոմպիոյ մէջ: Արմhնիա քաղաքի բազմաթիւ բնակիչներ դէմ էին այդ այցելութեան՝ քաղաքապետին եւ ինn անդամներուն քաղաքէն բացակայութեան պատճառով, այն ժամանակ, երբ քաղաքը կը գտնուէր տնտեսական խառնաշփոթ վիճակի եւ վատ ղեկավարման մէջ:

Վերջին երեք տարիներուն, Արմենիայի հինգ քաղաքապետները գործէ արձակուած էին կաշառակերութեան պատճառով: Քաղաքացիները կը կարծէին, որ նոր քաղաքապետը պէտք է մնար տունը եւ հոգ տանէր քաղաքի գործերուն: Տարածաշրջանային գլխաւոր դատախազը քննութիւն բացաւ թրքական ուղեւորութեան վերաբերեալ՝ քաղաքապետին եւ խորհուրդի անդամներուն կողմէ կատարուած խախտումները ստուգելու համար: Անոնք նաեւ պէտք է քննեն՝ Թուրքիա այցելութեան ընթացքին անոնց «առատաձեռն» հիւրընկալողներէն ստացուած կաշառքները կամ հաստատեն նուէրները:

Քոլոմպիական տեղական «Սեմանա» հրատարակութիւնը հաստատեց Արմէնիայի՝ Թուրքիոյ եւ Ցեղասպանութեան միջեւ եղած կապը. «…Կը պարզուի, որ (Քոլոմպիոյ) Արմէնիայի (քաղաքապետական) խորհուրդը 2014ին, թիւ 08 համաձայնագիրներով որոշած է ճանչնալ Հայոց Ցեղասպանութիւնը եւ Ապրիլ 24ը հռչակել իբրեւ պաշտօնական յիշատակի օր՝ ի նշան համերաշխութեան այն երկրին հետ, որ քոլոմպիական քաղաքին պէս կը կրէ նոյն անունը: Այնուհետեւ, խորհուրդը վաւերացուց այդ կապերը 2015ի թիւ 075 արձանագրութեամբ, որով անոնք ձգտեցան բարեկամական կապեր հաստատել Հայաստանի Հանրապետութեան հետ…»:

Իբրեւ պատասխան Հայոց Ցեղասպանութեան ճանաչման՝ «Սեմանա» բացատրեց, որ «ամէն ինչ կարծես ցոյց կու տայ, որ թրքական կառավարութեան հրաւէրին պատճառը քաղաքապետական խորհուրդի անդամներուն այլ տարբերակի տրամադրումը եղած է այն ցաւալի պատմական դրուագին հանդէպ, որ ցոյց կու տայ, թէ այդ երկիրը պատասխանատու է Ցեղասպանութեան համար»:

«Ինչպէս կը յիշէք, այն, ինչը այսօր յայտնի է իբրեւ Հայոց Ցեղասպանութիւն, տեղի ունեցած է 1915ին, Առաջին Համաշխարհային պատերազմի օրերուն, եւ թէեւ թիւերը տակաւին կը  քննարկուին, խօսքը սակայն կը վերաբերի նուազագոյնը 300 հազար եւ առաւելագոյնը 1.5 միլիոն մարդկային կորուստներու: Այդ բնաջնջման զոհերը հայերն էին, որոնք  իբրեւ իրենց դահիճը կը մատնանշեն Օսմանեան կայսրութիւնը՝ այսօրուան Թուրքիան», հաղորդեց «Սեմանա»:

«Սեմանա» կը հետաքրքրուի, որ արդեօք քաղաքապետարանի պաշ-տօնեաները, Թուրքիա կատարած իրենց այցելութեան իբրեւ հետեւանք՝  կրնա՞ն որոշել չեղեալ համարել Հայոց Ցեղասպանութեան ճանաչումը:

Այդ օրերուն, ուղեւորութենէն ետք, միակ նոր զարգացումը օսմանեան ժամանակաշրջանի հագուստ կրող տղամարդու որմնանկարին յայտնուիլն է Արմէնիայի քաղաքապետարանի շէնքի պատին: «Պրայթպարթ» տեղեկացուց, որ որմնանկարը «պատմական ոչ մէկ աղերս ունի քաղաքին հետ» եւ «կը շփոթեցնէ ու կը զայրացնէ բազմաթիւ բնակիչներ…:

Տարածաշրջանային La Cronica de Quindio թերթը հաղորդեց, որ տեղացիները շփոթած կը թուին ըլլալ, իսկ ոմանք՝ վրդոված, այդ թանկարժէք որմնանկարէն, որ, անոնց կարծիքով, որեւէ կապ չունի իրենց ժառանգութեան հետ»:

«Պրէաթպարթ» մէջբերեց խօսքերը Մարիսելա Մոնթեզ անունով տեղացի կնոջ մը, որ La Cronica de Quindio թերթին ըսած է. «Ես իրապէս չեմ հասկնար, թէ Արմէնիան (քոլոմպիական քաղաքը) ի՞նչ կապ ունի Թուրքիոյ հետ: Կը կարծեմ, որ անոնք պէտք է վճարեն այդ կարճատեւ ուղեւորութեան համար, զոր կատարած են…: Անտրամաբանական է, որ ասոր պէս բան մը նկարուած է նման գեղեցիկ հաստատութեան մէջ»:

Թերթը մեջբերեց նաեւ խօսքերը ուրիշ բնակիչի մը, որ կ՛ըսէ, թէ  ինք ոչ թէ զայրացած է, այլ պարզապէս «շփոթած»: «Մենք շփոթած ենք, որովհետեւ չենք հասկնար, թէ ի՛նչ կապ ունի սուլթանը Արմէնիա (քաղաքին) հետ: Ի՞նչ կը կատարուի մեզի հետ: Կը խնդրեմ, որ պետական լուրջ գործիչները ստանձնեն այս քաղաքին ղեկավարումը: Ասիկա իսկապէս սարսափելի է մեր մայրաքաղաքին համար», La Cronica-ին յայտնեց Խորխէ Ճարամիլօ:

«Որմնանկարը անհեթեթութիւն է…: Ասիկա հանրային կառոյց է, որ շատ կարեւոր նշանակութիւն ունի…: Հոս եղած է մեր պատկերասրահը, իսկ հիմա անոնք ամբողջովին կը փոխեն անոր էութիւնը», El Tiempo թերթին յայտնեց քաղաքապետական խորհուրդի անդամ Լուիզ Կիյերմօ Ակուտելօ:

«Խորհուրդը չի քննարկեր միայն Թուրքիոյ մշակութային ծառայութիւնները: Այժմ անոնք բացայայտ կերպով կը  քննարկեն քաղաքին կողմէ 2014ին ընդունուած հռչակագիրին փոփոխութեան հարցը, որուն միջոցաւ քաղաքապետարանը ընդունեց Հայոց Ցեղասպանութիւնը», յայտնեց «Պրայթպարթ»:

Մինչեւ հիմա թրքական հրաւէրը հակառակ ազդեցութիւնը ունեցած է Թուրքիոյ վրայ, որովհետեւ Քոլոմպիոյ լրատուական միջոցներուն մէջ անիկա յառաջ բերած է բազմաթիւ քննարկումներ Հայոց Ցեղասպանութեան մասին, իսկ քաղաքապետը եւ քաղաքապետական խորհուրդի անդամները հարցեր ունեցան օրէնքի հարցերուն պատճառաւ:

Պրազիլի մօտ Հայաստանի Հանրապետութեան դեսպանը, որ հաւատարմագրուած է նաեւ Քոլոմպիոյ մէջ, պէտք է անյապաղ միջոցներու ձեռնարկէ թրքական լոպիիստական ջանքերուն հակազդելու համար: Հարաւային Ամերիկայի հայ համայնքները եւս պէտք է ձեռնամուխ ըլլան նման գործողութիւններու: Անոնք նաեւ պէտք է ջանք թափեն, որ քաղաքապետական խորհուրդը չեղեալ չհամարէ Հայոց Ցեղասպանութեան ճանաչման մասին իր նախկին որոշումը եւ ձերբազատի օսմանեան որմնանկարէն:

Authors

Discussion Policy

Comments are welcomed and encouraged. Though you are fully responsible for the content you post, comments that include profanity, personal attacks or other inappropriate material will not be permitted. Asbarez reserves the right to block users who violate any of our posting standards and policies.

*

Top