ԱՄՆ 100 Միլիոն Տոլարի Ռազմական Օգնութիւն Կը Յատկացնի Ադրբեջանին

0719USaidazerbaijan

0719USaidazerbaijan

ԷՄԻԼ ՍԱՆԱՄԵԱՆ

Թարգմանեց՝ ԶԱՌԱ ՊՕՂՈՍԵԱՆ

 

Լրագրող եւ Հարաւային Կովկասի հարցերով փորձագէտ Էմիլ Սանամեանը ԱՄՆի Հարաւային Կալիֆոռնիայի համալսարանի (USC) Հայագիտութեան ինստիտուտի կայքում յօդուած է հրապարակել ԱՄՆի կողմից անվտանգութեան նպատակներով Ադրբեջանին տրամադրուող 100 միլիոն դոլար ֆինանսական օգնութեան մասին 2018-2019 ֆինանսական տարում: Ենթադրւում է, որ այդ փաստը, ինչպէս նաեւ Հայաստանին տրամադրուող աջակցութեան նուազումը կարող են կապուած լինել Սիրիա հայ ականազերծողների խումբ ուղարկելու հետ, որտեղ նրանք գործում են ռուսական հովանու ներքոյ:

Ստորեւ՝ նշեալ յօդուածը.

 

Դոնալդ Թրամփի վարչակազմը զգալիօրէն բարձրացրել է Ադրբեջանին անվտանգութեան աջակցութեան նպատակով ցուցաբերուող օգնութիւնը. 2018-2019 թթ. ֆինանսական տարուայ ընթացքում այդ օգնութիւնը կազմել է աւելի քան 100 միլիոն դոլար. այս մասին տեղեկանում ենք Վաշինգտոնում գտնուող Միջազգային քաղաքականութեան կենտրոնի Անվտանգութեան աջակցութեան մոնիտոր (հսկող-Խմբ.) հետազօտական կենտրոնի կազմած բիւջէի տուեալների:

Չնայած այդ օգնութիւնը ԱՄՆի՝ Իրանի նկատմամբ ճնշում գործադրելու ռազմավարութեան մի մասն է եւ թերեւս կենտրոնանում է Ադրբեջան-Իրան սահմանի վրայ, այն անմիջական հետեւանքներ ունի Հայաստանի համար:

Ըստ հրապարակուած տուեալների՝ ԱՄՆ պաշտպանութեան նախարարութեան կողմից իրականացուող «Գործընկերների կարողութիւնների ամրապնդում» ծրագրի 333րդ կէտով Ադրբեջանը կը ստանայ 58.6 միլիոն դոլար 2018թ. ֆինանսական տարում, եւ 42.9 միլիոն դոլար՝ 2019թ. ֆինանսական տարում: Որպէս համեմատութիւն՝ Ադրբեջանին ԱՄՆ ռազմական օգնութիւնը 2016-17 թթ. չի գերազանցել տարեկան 3 միլիոն դոլարը:

2018թ. Ապրիլի 27ին ԱՄՆ պաշտպանութեան նախարարութիւնը Կոնգրեսին տեղեկացրեց, որ 47.5 միլիոն դոլար է յատկացնում Ադրբեջանի «Հարաւային սահմանի անվտանգութեանը՝ հաղորդակցութեան, էլեկտրոնիկայի, շինարարութեան, ծովային առգրաւման սարքաւորումների եւ տրանսպորտային (փոխադրական-Խմբ.) միջոցների» համար, 11.1 միլիոն դոլար՝ «Կասպից ծովի ծովային անվտանգութեան՝ «կապի, էլեկտրոնիկայի, շինարարութեան, ծովային առգրաւման սարքաւորումների եւ տրանսպորտային միջոցների» համար, եւ 80,000 դոլար՝ «մարդու իրաւունքների վերապատրաստումների» համար:

Թէեւ ԱՄՆը երկար ժամանակ Ադրբեջանին աւելի մեծ ռազմական օգնութիւն էր ցուցաբերում, քան Հայաստանին, սակայն այդ տարբերութիւնը աւելի ցայտուն դարձաւ անցեալ տարի Հայաստանում իշխանափոխութիւնից յետոյ:

Անվտանգութեան աջակցութեան մոնիտոր հետազօտական կենտրոնի համաձայն, Հայաստանը ստացել է 4.2 միլիոն դոլար ամերիկեան ռազմական օգնութիւն 2018 ֆինանսական տարուայ համար (2018 թ. Հոկտեմբերին աւարտուած), իսկ 2019թ. համար նախատեսուած է 2.8 միլիոն դոլար եւ 2020ի համար՝ 2.1 միլիոն դոլար: Պարզ չէ, թէ արդեօք դա կապուած է Հայաստանի կողմից որպէս ռուսական ռազմական ներկայութեան մաս Սիրիա ականազերծողների ջոկատ ուղարկելու հետ:

Ադրբեջանի սահմանային անվտանգութեան համար անցեալ տարի ԱՄՆի օգնութեան աճին զուգահեռ աճել է Ադրբեջանի սահմանապահ ծառայութեան բիւջէն՝ 2018թ. 90 միլիոնից 2019թ. դառնալով 116 միլիոն դոլար: Բացի այդ, անցեալ տարուայ Դեկտեմբերին Ադրբեջանի սահմանապահ ծառայութիւնը պաշտպանութան նախարարութիւնից ստանձնել է հայ-ադրբեջանական առաջնագծի վերահսկման պարտականութիւնների մի մասի պատասխանատուութիւնը՝ թոյլ տալով, որ դրա արդիւնքում այդ ռազմական ուժերը տեղակայուեն ադրբեջանա-հայկական շփման գծի այլ հատուածներում:

ԱՄՆի օրէնքը, որ յայտնի է Ազատութեան աջակցութեան ակտի 907 բաժին, արգելում է աջակցութիւն տրամադրել Ադրբեջանին, բացառութեամբ այն դէպքերի, երբ դա «կարեւոր է Ադրբեջանի սահմանային անվտանգութեան համար» եւ չի խոչընդոտի կամ խանգարի Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջեւ խաղաղ բանակցային գործընթացին կամ օգտագործուի Հայաստանի դէմ յարձակողական նպատակներով»:

Սահմանապահ ծառայութեան որոշ էլեմենտներ (տարրեր-Խմբ.), որոնք կառավարում էին իսրայէլական արտադրութեան Harop յարձակողական դրոնները, մասնակցել են 2016թ. ապրիլեան պատերազմին՝ սպաննելով 15 հայ կամաւորների եւ զինծառայողների: Աւելին, ԱՄՆի կողմից վերապատրաստում անցած 52րդ յատուկ ջոկատայինների բրիգադից (գումարտակէն-Խմբ.) եւ 641րդ ռազմածովային յատուկ ռազմական միաւորի անձնակազմերը կենտրոնական դեր են ունեցել 2016թ. ապրիլեան մարտական գործողութիւնների ժամանակ եւ քաղաքացիական ու զինուորական անձնակազմի դէմ վայրագութիւններ իրականացրել:

Չնայած շփման գծում իրավիճակը 2016ից ի վեր հիմնականում հանգիստ է, հրադադարի պարբերական խախտումները շարունակական բնոյթ են կրում: Յուլիսի 16-17ը ադրբեջանական ուժերը կրակ են բացել Հայաստանի Վայոց Ձորի մարզի Ելփին եւ Չիւա սահմանամերձ գիւղերի ուղղութեամբ:

 

«ՍԻՎԻԼՆԵԹ»

Authors

Discussion Policy

Comments are welcomed and encouraged. Though you are fully responsible for the content you post, comments that include profanity, personal attacks or other inappropriate material will not be permitted. Asbarez reserves the right to block users who violate any of our posting standards and policies.

*

Top