Այս Երկուքը՝ Միայն Ըստ Պահանջքի

Church2

ՀԱՅ ԵԿԵՂԵՑԻՆ ԵՒ ՀԱՅ ԵՐԻՏԱՍԱՐԴԸ ԴԷՄ ԱՌ ԴԷՄ

 

ԳՐԻԳՈՐ ԵՊՍ. ՉԻՖԹՃԵԱՆ

 

 

ChurchՕրէնքի մարդիկ որոնք երկար տարիներ երկնած են մինչեւ տիրանան համապատասխան համալսարանական վկայականին, կը թելադրեն կամաւոր չներկայանալ այն պարագաներուն, երբ պահանջք չի՛ դրուիր մեր դիմաց: Անոնք կը յորդորեն միայն տրուած հարցումին պատասխանել, երբ օրինական խնդիրներու դիմաց կանգնելու պարտաւորութեան դիմաց գտնուինք:

Միայն հարցումին պատասխանելուն մէջ ինքնին փրկութիւն կայ: Ինչո՞ւ մտնել այնպիսի տարածքներ, որոնք մեր կարողութեան ու գիտութեան սահմանէն դուրս են: Ամէնէն ուսեալ եւ ուսուցչական ասպարէզի մէջ մղոններով ճամբայ կտրած եւ փորձառութիւն ձեռք բերած դասախօսներ իրենք իսկ չեն պատասխաներ երբեմն ուսանողներու հարցումներուն, եթէ վստահ չըլլան իրենց պատասխանին: Բայց անպատասխանի չթողելու համար, անոնք յաջորդ անգամուան կը յետաձգեն իրենց տալիք բացատրութիւնը, ժամանակ շահելով երթալու եւ հարկ եղած ստուգումները կատարելու այդ մասին: Ասիկա տկարութեան նշան չէ՛, այլ նախանձախնդրութեան:

Վսհատաբար հանդիպած էք մարդոց, որոնք իրենց չիմացած նիւթին միջամուխ կ՛ըլլան եւ հեղինակաւոր կարծիքներ ալ կը յայտնեն: Օրինակ, ճարտարապետութենէն բնաւ գաղափար չունեցող մը յանկարծ լայն բացատրութիւններ կու տայ շէնք բարձրացնելու հաշիւները վերլուծելով, եւ սխալ գումարումներու ծիծաղելի հաշուարկներ պարզելով ունկնդիրներուն դիմաց: Անոնց շարքերուն մէջ վստահաբար կը գտնուին սակաւաթիւ անձեր, որոնք կը գիտնան թէ ձաբռտուք է անոր կատարածը եւ քմծիծաղով ալ կ՛ընդունին տրուած բացատրութիւնները:

Տարբեր կարծիք ունեցողներ ալ կան, որոնք յանդգնութեան պակասի եւ անտարբերութեան հետ կը նոյնացնեն չէզոքութիւնը կամ զգուշաւորութիւնը որեւէ հարցի պարագային: Ասոնք կը թելադրեն, որ ամէն մարդ ինքնապաշտպանութեան դիմէ պատահարէն առա՛ջ, եւ ո՛չ թէ վերջ: Նոյն սկզբունքը անոնք կ՛ուզեն նաեւ տարածել տրուած հարցումի մը վրայ, ըսելով որ աւելի ճիշդ պիտի ըլլար լայն բացատրութիւններ տալ եւ պարզաբանել զայն, հարցնողին միտքը աւելի լուսաբանելով: Ասոնք չեն անդրադառնար, որ հարցում մը ինչքան ալ ծուղակի դեր կատարէ, անոր տրուած պատասխանն է որ կրնայ սայթաքեցնել ենթական: Ինչքան ալ դժուար ըլլայ հարցումը, ատիկա հարցում ըլլալէ չի՛ դադրիր, սակայն անոր տրուած պատասխանը ինչքան կուռ կամ ամփոփ ըլլայ, այնքան աւելի խուսափած կ՛ըլլայ պատասխանողը սխալներէ:

Կեանքի մէջ կան երեւոյթներ, որոնք ստիպողաբար կարելի չէ՛ ընդունիլ տալ ուրիշներուն: Մարդիկ ընդհանրապէս կը խորշին երբ ուրիշներ պարտադրեն իրենց ընել ա՛յն գործերը, որոնք իրենց կամքէն անկախաբար պիտի կատարեն: Մանուկը երբ դոյզն գիտակցութեան գայ, կը սկսի նախընտրութիւններ եւ նախասիրութիւններ ունենալ եւ անոր ծնողքն անգամ երբեմն դժուարաւ կը ստիպէ երեխային հնազանդիլ իրեն: Ի՞նչ է այս երեւոյթը, եթէ ոչ՝ պարտադրանքին դիմաց բնական ընդվզում, անկախութեան եւ ինքնիշխանութեան զգացում, որ տուեալ հաւաքականութեան կամ ազգի պարագային կը նուիրականանայ հայրենիքի անկախութեան եւ ինքնիշխանութեան սրբազան գաղափարներով:

Ամէնէն սովորական երեւոյթներէն մէկը որ չենք կրնար պարտադրել ուրիշին, աղի գործածութիւնն է ճաշին մէջ: Ներկայ սննդականոնային զարգացած դարաշրջանին, ամէնէն յառաջադէմ ճաշարաններուն կամ պանդոկներուն մէջ աղի գործածութիւնը ազատ կը թողուի որեւէ անհատի համար: Մասնագէտ խոհարարներ ինչքան ալ կարեւորութիւն տան համեմունքին, դարձեալ աղի պարագան մարդոց ճաշակին կը թողուն, նկատի ունենալով մարդ անհատին առողջութեան մէջ մեծ դեր ունեցող աղի քանակի խնդիրը: Ուրեմն աղը մե՛նք պէտք է մատակարարենք մեզի համար, համաձայն մեր ճաշակին եւ առողջութեան: Քաղաքակիրթ որեւէ մարդ չի՛ պարտադրեր մեզի աղին գործածութիւնը իր ճաշակով: Երբեմն կիսուած լոլիկի մը վրայ մէկը ամբողջ աղամանին պարունակութիւնը կրնայ դատարկել, ուրիշ մը՝ մէկ հատիկն անգամ շատ կը տեսնէ: Աղ գործածողը անպայման կը պահանջէ զայն, եթէ նոյնիսկ դուն սեղանին վրայ դրած չըլլաս, կամ գուցէ մոռցած ըլլաս դնել աղամանը:

Աղի գործածութեան նման, կայ այլ կարեւոր երեւոյթ մը եւս, որ դարձեալ ըստ պահանջքի պէտք է մատուցենք մեզմէ խնդրողին, որ է՝ խրատը: Տեսած էք վստահաբար, որ չպահանջուած խրատը ինչքան կը վրդովեցնէ որեւէ տարիքի կամ որեւէ հանգամանքի տէր եղող մարդը: «Ո՞վ ըսաւ որ խրատես զիս», «Քեզի ո՞վ ըսաւ խրատ կարդաս գլխուս», «Խրատներդ քեզի՛ պահէ» եւ նման բազմաթիւ անարգական արտայայտութիւններ կը կատարեն անակնկալօրէն խրատուող մարդոցմէ շատեր: Միւս կողմէ խրատողները իրենք, իբրեւ ինքնամխիթարութիւն, կը վերյիշեն ծանօթ առածը որ կ՛ըսէ. «Սեւը սապօնն ի՞նչ անի, խեւը խրատն ի՛նչ անի»: Խրատողները կը մոռնան անշուշտ վերը մեր յիշած կարեւոր մէկ կէտը, թէ որոշ երեւոյթներ կարելի չէ՛ պարտադրել, ինչպէս աղին գործածութիւնը:

Աղն ու խրատը գործածութեան նոյնութիւն մը ունին, որ կը հիմնաւորուի մարդկային ազատ կամքին վրայ: Եթէ մէկը քու փորձառութեանը կարիք ունի, կը նշանակէ որ պատրաստ է լսել խրատներդ: Այդ պատրաստակամութեան պատասխանը պիտի ըլլան այդ խրատները, եւ ոչ թէ քու կողմէդ պարտադրուած քարոզներ:

Խրատատուներ յաճախ կը մոռնան, որ իրենց տուած թանկագին խրատները երբեմն անարժէք աղմուկի կարգ կ՛անցնին, երբ դիմացինը լսելու պատրաստ ականջներ, ու մանաւանդ խոնարհ հոգի չունի: Յիսուս պատուիրեց իր աշակերտներուն, ըսելով որ խոզերուն առջեւ չնետեն իրենց մարգարիտները, որովհետեւ անոնք չեն գիտեր անոնց արժէքը եւ զանոնք կոխկռտելէ բացի, կը դառնան ու դեռ վնաս ալ կը հասցնեն անոնց տէրերուն:

Խրատը աղի նման չափաւոր գործածուելու է: Շատը կրնայ աւելի վատ արդիւնք տալ, այնպէս ինչպէս ճաշի ամանին մէջ չափէ դուրս լեցուած աղը անճաշակելի կը դարձնէ կերակուրը, ինչքան ալ ենթական աղի սիրէ ուտել զայն:

Ծնողներուն չափազանց բծախնդրութեան բացասական պատկերն է այս: Որոշ ծնողներ երբեմն այնքան բծախնդրութիւն ցոյց կու տան իրենց զաւակներուն նկատմամբ, այնքան մօտէն կը հետեւին անոնց իւրաքանչիւր քայլին, որ երեխան հոգեկան ճնշուածութեամբ կը մեծնայ եւ տարօրինակ բնաւորութիւն կը դրսեւորէ, չսիրուելով մինչեւ իսկ իր ամէնէն մտերիմ ընկերներէն: Փոխաբերական իմաստով, ծնողներ անոր կեանքի «ապուրին» մէջ ամբողջ աղամանը կը դատարկեն, աղի ծով դարձնելով անոր ջուրը:

Աղն ու խրատը ըստ պահանջքի օգտագործուող երեւոյթներ են: Մենք ինչքան ալ սիրենք աղը, դարձեալ մեր կերակուրին մէջ չափաւոր քանակ կ՛աւելցնենք անկէ: Նոյնպէս ալ ինչքան սիրենք մեր զաւակները, հարազատներն ու բարեկամները, փափաքելով անոնց օգնել եւ երբեմն փրկել փորձութիւններէ, դարձեալ խրատին չափը պէտք չէ՛ անցընենք, որովհետեւ պահանջքի դիմաց տրուած խրատը աւելի տեղին, ու մանաւանդ արդիւնաւէտ է:

Ո՛չ աւելի աղ առաջարկէ մէկուն, ո՛չ ալ խրատ, որպէսզի չատեն քեզ: Սակայն երբ պահանջեն՝ մի՛ մերժեր, եւ պիտի սիրեն քեզ…:

Authors

Discussion Policy

Comments are welcomed and encouraged. Though you are fully responsible for the content you post, comments that include profanity, personal attacks or other inappropriate material will not be permitted. Asbarez reserves the right to block users who violate any of our posting standards and policies.

*

Top