Թրամփ Քաջութիւն Չունի Զայն «Հայոց Ցեղասպանութիւն» Կոչելու

1227haroutsassounian

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ

 

1227haroutsassounianՄիացեալ Նահանգներու նախագահ Տանըլտ Թրամփ 24 Ապրիլ 2020ին հրապարակեց Հայոց Ցեղասպանութեան վերաբերեալ իր ժխտողական ուղերձներէն մէկը եւս՝ զայն անուանելով «Հայոց Յիշատակի Օր»: Արդէն  չորրորդ  տարին  ըլլալով, նախագահը հանդէս կու գայ խուսափողական  նոյն ուղերձով՝ օգտագործելով բոլոր կարելի մեղմասացութիւննները, բացառութեամբ մէկ բառէն, որ ճշգրիտ կերպով կը բնութագրէ 1915էն 1923 թուականներուն Օսմանեան Թուրքիոյ կողմէ իրագործուած զանգուածային ոճրագործութիւնը:  Յոյս ունիմ , որ յառաջիկայ նախագահական ընտրութիւններուն, որոնք տեղի պիտի ունենան 3 Նոյեմբեր  2020ին, այս մէկը կ՛ըլլայ անոր վերջին տարին՝ իբրեւ նախագահ եւ անոր վերջին նմանօրինակ ուղերձ մը հրապարակելուն…

Թրամփի մօտիկ անձերէն մէկը պէտք է անոր ըսէ, որ ամէնամեայ Ապրիլ 24եան անիմաստ իր յայտարարութիւններով ինք ոչ մէկ միաւոր կը շահի ամերիկահայ համայնքին կողմէ։ Ընդհակառակը, կը վիրաւորէ հայերը՝ ամէն տարի ժխտողական  նոյն ուղերձը տարածելով: Պէտք է անոր ըսել, որ եթէ չի կրնար ըսել ճշմարտութիւնը,  թող  ընդհանրապէս ոչինչ  ըսէ։ Իրականութեան մէջ, ան կը վիրաւորէ ամերիկահայ համայնքը։

Նախագահ  Ռանըլտ Ռէյկըն, որ կը վայելէր աւելի մեծ ժողովրդականութիւն, քան Թրամփ, 22 Ապրիլ 1981ին հրապարակեց նախագահական հռչակագիր մը՝ ճանչնալով Հայոց Ցեղասպանութիւնը։ Առ այդ, Հայոց Ցեղասպանութեան վերաբերեալ Թրամփի մեղմասացական  ​​խօսքերը մեզի պէտք չեն ․․․

Ահա այն բառերը, զորս Թրամփ «ցեղասպանութիւն» բառին փոխարէն  օգտագործեց  այս  տարուան Ապրիլ 24ի իր ուղերձին մէջ․  «Հայոց Յիշատակի Օր», «Մեծ Եղեռնի զոհեր», «20րդ դարու վատթարագոյն վայրագութիւններէն մէկը», «մէկուկէս միլիոն հայեր տեղահանուեցան, կոտորուեցան կամ մահուան երթի դատապարտուեցան  Օսմանեան  կայսրութեան վերջին տարիներուն», «Անոնք, որոնք տառապեցան կամ իրենց կեանքը կորսնցուցին», «ողբերգութիւն», «ցաւոտ պատմութիւն» եւ «անոնք, որոնք տառապեցան եւ զոհուեցան»: Ամէնէն մտահոգիչը Թրամփի կողմէ «Մեծ Եղեռն» եզրոյթի  կիրարկումն էր, որ կը նշանակէ «Մեծ ոճրագործութիւն»՝ բայց ամերիկացիներուն մեծամասնութեան համար անիկա  անիմաստ  է։  Տակաւին կան քաղաքականապէս միամիտ  հայեր, որոնք խաբուած են այս եզրոյթով՝ մտածելով, որ Թրամփ կը ճանչնայ Հայոց Ցեղասպանութիւնը։ Եթէ ​​այդպէս ըլլար, ան կ՛օգտագործէր «Հայոց Ցեղասպանութիւն» եզրոյթը։ Միակ պատճառը, որ ան օգտագործեց Մեծ Եղեռնը՝ Հայոց Ցեղասպանութիւն ըսելէ խուսափիլն է: Հայերը «Մեծ Եղեռն»ը օգտագործած են մինչեւ 1940ական թուականներուն Ռաֆայէլ Լեմքինի կողմէ «Հայոց Ցեղասպանութիւն» եզրին ստեղծումը։ «Մեծ Եղեռն»ը պարզապէս նկարագրութիւնն է այն ամբողջին, որ պատահեցաւ հայ ժողովուրդին 1915էն սկսեալ, մինչդեռ «ցեղասպանութիւն»ը միջազգային իրաւունքի եզրոյթ է, որ ունի իրաւական հետեւանքներ: Այս երկուքը ընդհանրապէս նոյնը չեն:

Թրամփ շարունակեց իր քառամեայ խուսափողական դիրքորոշումը Հայոց Ցեղասպանութեան վերաբերեալ, հակառակ անոր, որ անցեալ տարուան աշնան Միացեալ Նահանգներու Ներկայացուցիչներու տունը եւ Ծերակոյտը ճնշող մեծամասնութեամբ ընդունեցին Հայոց Ցեղասպանութիւնը ճանչցող  բանաձեւ մը՝ հակառակՍպիտակ տան ցանկութիւններուն։ Դժբախտաբար, թրքասէր Թրամփ մտադիր չէ ընդդիմանալու Թուրքիոյ նախագահ Ռեչեփ Թայիփ Էրտողանին՝ իր սիրելի ընկերոջ եւ հակաամերիկեան բռնապետին փափաքներուն։

Արդարացիօրէն, Ուաշինկթընի մէջ գործող հայ-ամերիկեան երկու կազմակերպութիւններն ալ քննադատեցին Թրամփը՝ Ապրիլ 24եան անցանկալի անոր ուղերձին համար։ Ամերիկայի Հայ Դատի յանձնախումբը իր՝ «Նախագահ Թրամփ կը խստացնէ Թուրքիոյ բռնութիւնը Հայոց Ցեղասպանութեան հարցով Սպիտակ Տան քաղաքականութեան նկատմամբ» խորագիրով յայտարարութեան մէջ խստօրէն դատապարտեց նախագահը՝ զայն կոչելով «այս  ոճրագործութեան  մասին  ամերիկեան ազնիւ յիշատակման դէմ մնացած Անգարայի «բերան փակելու»  քաղաքականութեան ամերիկեան վերջին կատարողը»։ Հայ Դատի յանձնախումբի գործադիր տնօրէն Արամ Համբարեան յայտարարեց հետեւեալը․  «Հայոց Ցեղասպանութեան ժխտումը քաղաքականութիւն է, որ ստեղծուած է Անգարայի մէջ, արտահանուած Ամերիկա եւ նախագահ Թրամփի կողմէ գործադրուած է Ուաշինկթընի մէջ։ Մէկ անգամ եւս, նախագահ Թրամփ կրկնօրինակեց եւ տեղադրեց Ապրիլի 24ի բացայայտ մեղմասացական, խիստ վիրաւորական Ապրիլ 24եան խուսափողական արտայայտութիւնները, որոնք հնչած էին Պարաք Օպամայի եւ անոր նախորդներուն կողմէ, ըստ էութեան, մեկուսացնելով  իր վարչակազմը  որպէս վերջին ամերիկեան մեծ  համագործակիցը՝ Թուրքիոյ կողմէ Հայոց Ցեղասպանութեան  համար արդարութիւնը խոչընդոտելու  գործին մէջ…: Նախագահ Թրամփ, խոստանալով «Առաջինը Ամերիկան» նախագահութիւնը՝  Հայոց Ցեղասպանութեան հարցով  հետապնդեց  «Առաջինը Թուրքիան» քաղաքականութիւնը»:

Ամերիկայի Հայկական համագումարը նոյնպէս քննադատեց Թրամփը մամլոյ հաղորդագրութեամբ մը՝ ըսելով․  «Նախագահ Տանըլտ Թրամփի Ապրիլ 24եան  ուղերձը Հայոց Ցեղասպանութեան 105րդ տարելիցին առիթով,  կը խթանէ ժխտումը եւ չ՛արտացոլեր ցեղասպանութեան հաստատման՝ Ամերիկայի կողմէ հպարտ արձանագրումը․․․: Վարչակազմի հեռացումը աւելի քան մէկ դար առաջ հաստատուած Մարդկային Իրաւունքներէ, կը նուազեցնէ Միացեալ Նահանգներու կառավարութեան վարկանիշը համաշխարհային հանրութեան շրջանին մէջ։ Վարչակազմին կը մնայ միանշանակ հաստատել Հայոց Ցեղասպանութիւնը»:

Միւս կողմէ, Դեմոկրատական կուսակցութենէն նախագահի թեկնածու Ճօ Պայտըն Ապրիլ 24ին յայտարարեց՝ «Փոխ նախագահ Ճօ Պայտընի յայտարարութիւնը Հայոց Ցեղասպանութեան յիշատակի օրուան առթիւ» խորագիրով։ Թեկնածու Պայտըն իր յայտարարութեան մէջ ամէն ինչ ճիշդ ըսած է, բացառութեամբ երկու հիմնական կէտերու.

  1. Ան եւս օգտագործեց «Մեծ Եղեռն» եզրը՝ հետեւելով նախագահ Պարաք Օպամայի քայլերուն։ Բարեբախտաբար, ան գործածեց նաեւ «Հայոց Ցեղասպանութիւն» եզրը, զոր նախագահ Թրամփ չգործածեց։
  2. Զարմանալի է, որ իր ծաւալուն յայտարարութեան մէջ Պայտըն ոչ մէկ անգամ կը նշէ անունը այն երկրին, որ  իրագործած է Ցեղասպանութիւնը։ Ան ոչ Օսմանեան կայսրութիւնը, ոչ ալ Թուրքիան կը նշէ։ Ասիկա շատ լուրջ հարց է, որ շատ աւելին է, քան զուտ անփութութիւնը։  Ասիկա անպայման դիտաւորեալ խուսափում է քաղաքական նպատակներով, ինչ որ մտավախութիւն կը յառաջացնէ, որ եթէ Պայտըն ներկայիս իբրեւ թեկնածու այդքան զգայուն է Թուրքիոյ նկատմամբ, որքա՞ն աւելի զգայուն պիտի ըլլայ նախագահ ընտրուելու պարագային։

Անշուշտ, բազմաթիւ ամերիկահայեր չեն մոռնար, որ Պայտըն,  Օպամայի օրով  իբրեւ  փոխնախագահ,  չփորձեց համոզել նախագահը՝ պահելու իր բազմաթիւ խոստումները Հայոց Ցեղասպանութեան  մասին, եթէ անշուշտ այդ մէկը չէ ըրած փակ  դռներու ետին։ Ի պաշտպանութիւն անոր՝  փոխնախագահները չեն, որ կ՛որոշեն քաղաքականութիւնը, այլ՝ նախագահները։ Ես համաձայն եմ բոլոր  անոնց  հետ,  որոնք  չեն  վստահիր  նախագահական քարոզարշաւներու ընթացքին տրուած խոստումներուն, զորս կը  մոռցուին նախագահութիւնը ստանձնելէ անմիջապէս ետք, քանի որ ամերիկահայ համայնքը բազում անգամ խաբուած է երկու կուսակցութիւններու նախագահներու թեկնածուներու կողմէ նախորդ նախագահական արշաւներու ընթացքին:  Թրամփի  պարագային,  ան  գոնէ  որեւէ  քարոզչական  խոստում չէ տուած Հայոց Ցեղասպանութեան վերաբերեալ, սակայն ան եւս չճանչցաւ զայն։

Եզրափակելով, նախագահ Թրամփ եւ անոր նախորդները նախագահ Ռէյկընէն ի վեր, համոզիչ պատճառ չունին մտահոգուելու Թուրքիոյ  կողմէ  Հայոց  Ցեղասպանութեան  ճանաչման հարցով ԱՄՆի նկատմամբ  բացասական  արձագանգի   առիթով:  Ինչպէս  տեսանք  անցեալ         տարուան աշնան, երբ Ներկայացուցիչներու Պալատը եւ Ծերակոյտը բանաձեւեր ընդունեցին Հայոց Ցեղասպանութեան մասին, գրեթէ ոչ մէկ արձագանգ եղաւ Թուրքիոյ կառավարութեան կողմէ, բացառութեամբ  իր դժգոհութեան  կարճ  ու  մեղմ  արտայայտութեան,  որ  շուտով  մոռցուեցաւ:  Հետեւաբար,  Թուրքիոյ  կողմէ  կոշտ  արձագանգի  մոլուցքային  վախը  զուտ  երեւակայութեան արդիւնք է եւ ոչ թէ լուրջ խնդիր․․․

Անոնք, որոնք կը կարծեն, որ ես կը քննադատեմ Թրամփը կուսակցական, քաղաքական պատճառներով, կ՛ուզէի յիշեցնել բոլորին, որ  գրած եմ բազմաթիւ յօդուածներ, որոնց մէջ խստօրէն քննադատած եմ նախագահ Պիլ Քլինթընը եւ նախագահ Պարաք Օպաման՝ երկուքն ալ դեմոկրատներ։
ԱՊՐԻԼ 24ի ԱՌՑԱՆՑ ՔԱՅԼԱՐՇԱՒԻ ԹԱՐՄԱՑՈՒՄ

 

Իբրեւ շարունակութիւն անցեալ շաբթուան գրառումիս, ուր բոլորին կոչ ըրած էի միանալ April24.HyeID.org կայքէջի առցանց քայլարշաւին, ուրախ եմ տեղեկացնելու, որ աւելի քան 340 հազար հայեր եւ ուրիշներ ամբողջ աշխարհէն միացան  կայքէջին՝ արդարութիւն պահանջելով Թուրքիոյ կողմէ 1915ին իրականացուած 1․5 միլիոն հայերու ցեղասպանութեան համար։ Այս նախաձեռնութիւնը կազմակերպած  HyeID   կազմակերպութիւնը շուտով կը յայտարարէ ցանց ստեղծելու իր նախաձեռնութեան մասին, որ հնարաւորութիւն կու տայ աշխարհասփիւռ հայութեան՝ ամբողջ Սփիւռքէն ընտրելու տեղւոյն հայ ներկայացուցիչները, որոնք պիտի կազմեն Սփիւռքի Հայոց Խորհրդարանը:

 

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ, «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր

 

Արեւելահայերէնի թարգմանեց՝ ՌՈՒԶԱՆՆԱ ԱՒԱԳԵԱՆ

Արեւմտահայերէնի վերածեց՝ ՍԵԴԱ ԳՐԻԳՈՐԵԱՆ

 

Authors

Discussion Policy

Comments are welcomed and encouraged. Though you are fully responsible for the content you post, comments that include profanity, personal attacks or other inappropriate material will not be permitted. Asbarez reserves the right to block users who violate any of our posting standards and policies.

2 Comments

  1. GARO YEGHICHIAN said:

    Mr. Sasounian you are grate person ,we totaly appriciate yor comments very mutch, but you call Mr. Trump Turks frien?.

    (Mr TRUMP IS NOT TURKS FRIEND HE IS A SELFISH SERVANT FOR HIS OWN INTEREST)

  2. Varouj Garabedian said:

    Իմ կարծիքովս, հայութեան համար պատիւ պիտի չիգայ եթէ աս նախագահը ճանչնայ մեր դատը: Մարդիկը իր ամմէն ըսածը եւ ըրածը չեն սիրեր, չեն հաւնիր, եթէ ցեղասպանութիւնը ընդունի, մարդիկ իրեն հակառակը պիտի մտածեն: Ըսել է որ մեզի շահ չիկայ իր ճանչնալէն:

*

Top