Գրիգոր Շահինեանի Յիշատակին

Մեզ համար այսօր սրտի մեծ ցաւ է Գրիգոր Շահինեանի անուան կողքին գրել «յիշատակ» բառը, բայց իրողութիւն է, որ իր երկրային ուղին աւարտուեց, եւ Գրիգոր Շահինեանը մեկնեց անդարձ… խոնարհուեց Սփիւռքի գրականութիւնն ու մշակոյթը պահող հիմնասիւներից եւս մէկը:

Երիցս իրաւ է մեր պատմահայրը, որ արձանագրել է «ինչ մարդու գործերն են, այդ էլ նրա պատմութիւնն է: Հարուստ ու իմաստաւոր էր գրականագէտ ու բանասէր, մանկավարժ ու գրող Գրիգոր Շահինեանի կեանքն ու կենսագրութիւնը: 1950ական թուականներին հայ կեանքի ասպարէզ մտած ազնիւ ու զօրաւոր սերնդի փայլուն ներկայացուցիչներից մէկն էր նա, որ իր գրական ու մանկավարժական, ազգային ու մշակութային գործունէութեամբ իսկական յանձնառուներից ու պատասխանատուներից մէկը եղաւ:

Ունէր բնատուր ձիրք ու տաղանդ, ստացել էր փայլուն կրթութիւն: Աւարտել էր Բրիւքսէլի համալսարանի ռոմանական բաժանմունքը, դոկտորական թեզ էր պաշտպանել Փարիզում, Սորբոնի համալսարանում, եւ ապա՝ Երեւանի պետական համալսարանում: Գրական եւ գիտական գործունէութեան ասպարէզ մտնելով, Գրիգոր Շահինեանը մնայուն արժէքներ ստեղծեց: Համաստեղին, Լեւոն Շանթին, Գուրգէն Մահարուն, Շահան Շահնուրին նուիրուած իր ուսումնասիրութիւններն ու գրքերը գրուած են ընտիր հայերէնով եւ գրականագիտական բարձր մակարդակով եւ այսօր էլ փնտռուող գրքեր են: Իր կազմած բառարանները վկայում են լեզուաբանի ու գիտնականի իր կարողութիւնները, Անթիլիասի կաթողիկոսարանի արխիւների նիւթերի ուսումնասիրութիւններն ու հրատարակութիւնները բացայայտեցին հետազօտողի ու գիտնականի իր վաւերական ուժն ու տաղանդը:

Բայց նա, ի հարկէ, մանկավարժ էր, մանկավարժ՝ էութեամբ, նուիրեալի իր գործունէութեամբ ու նկարագրով: Այն, ինչ արել է Գրիգոր Շահինեանն իբրեւ մանկավարժ իր գործունէութեան տասնեակ ու տասնեակ տարիների ընթացքում, անկարելի է պարզ հաշուեկշռի վերածել ու գերագնահատել: Նա բացառիկ նուիրումի ուսուցիչ էր:

Իր վերջին ծաւալուն գիրքը, որ կոչւում է «Վերաքաղ», երեւան բերեց իր եւս մէկ տաղանդը՝ գրողական: Իր այդ գիրքը Գրիգոր Շահինեանն աւարտում է պարզ ու անկեղծ տապանագրով.

Աստ հանգչի

Գրիգոր Շահինեան

Մանկավարժ

Այժմ եւ միշտ եւ յաւիտեան

Ճիշտ այդ մանկավարժն էր նա, եւ իր հեռացումով այդ տեղը երկար կը մնայ թափուր…

Անկարելի է չխօսել իր մարդկային բարձր ու առինքնող նկարագրի մասին: Իր բարեկիրթ խօսքով, իր ազնիւ նուիրումով, իր սկզբունքային մօտեցումներով նա իսկական մտաւորական էր, պարկեշտ ու օրինակելի:

Իբրեւ մարդ, իբրեւ ընկեր ու բարեկամ հմայիչ անձնաւորութիւն էր, մեծ սիրտ ու գեղեցիկ հոգի ունեցող այր: Երեւանում նա միշտ սպասուած ու ցանկալի հիւր էր, երբ գալիս էր, իր հետ մի այլ տեսակի մարդկային յարաբերութիւնների հմայք էր բերում, մտաւոր-մշակութային ասպարէզի մարդու նրբավար ու բարեկիրթ, կարդացած ու զարգացած, իմացական ու գիտուն մարդու ներկայութիւն:

Մենք խորապէս ապրում ենք իր կորուստը եւ միշտ զգալու ենք իր պակասը:

Մենք մերձաւորի եւ հարազատի մեր ցաւակցութիւնն ենք ուղղում Լիբանանի հայկական համայնքին, Պէյրութի գրական-մշակութային հանրութեանը, տիկին Արաքսի Շահինեանին, իր դուստրերին՝ Շաղիկին, Յասմիկին, Նանէին, իր այնքան սիրելի թոռնուհուն՝ Ծովինարին, իր ընկերներին, մտերիմներին եւ բարեկամներին:

Եւ այս պահին իրեն ենք ուզում վերադարձնել իր «Վերաքաղ» գրքի մէկ տողը. «Մենք մեկնողները իրենց համար չենք մեծարել. մեզի՛ համար»:

——————————————————————————————————————

ՅՈՒՂԱՐԿԱՒՈՐՈՒԹԵԱՆ ԱՐԱՐՈՂՈՒԹԵԱՆ ԸՆԹԱՑՔԻՆ

Գրիգոր Շահինեան Յետմահու Արժանացաւ Մեսրոպ Մաշտոցի Անուան Շքանշանին

ՊԷՅՐՈՒԹ, «Ազդակ».- Լիբանանահայ մտաւորական, մանկավարժ, դաստիարակ, ուսուցիչ, գրաքննադատ եւ ազգային ու մշակութային գործիչ Գրիգոր Շահինեանի յուղարկաւորութեան արարողութիւնը տեղի ունեցաւ Երեքշաբթի, 17 Փետրուար 2009ին, կէսօրէ ետք ժամը 2։00ին, Անթիլիասի Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ Մայր տաճարին մէջ։

Յուղարկաւորութեան արարողութենէն ետք Լիբանանի հայոց թեմի առաջնորդ Գեղամ եպս. Խաչերեան նշեց, որ Գրիգոր Շահինեան իր կեանքը արժեւորած մարդ մըն էր, որ իր էութիւնը նուիրած էր նոր սերունդի ուղղակի դաստիարակութեան։

Գեղամ եպս. Խաչերեան ապա ընթերցեց Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Արամ Ա. կաթողիկոսին կոնդակը, որուն մէջ կը նշուի, թէ Շահինեան իր մեծ ներդրումը ունեցած է հայակերտման ու մարդակերտման աշխատանքներուն մէջ։ Ան երբեք չէ ուզած գնահատուիլ, բայց գիտցած է ուրիշները գնահատել։ Այս առիթով վեհափառին կողմէ առ ի գնահատանք իր անսակարկ գործունէութեան, յետմահու Գրիգոր Շահինեանին տրուեցաւ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան Մեսրոպ Մաշտոցի անուան շքանշանը։

Արարողութենէն ետք հանգուցեալին մարմինը փոխադրուեցաւ Ֆըրն Շըպպէքի Ազգային գերեզմանատունը, ուր նաեւ տեղի ունեցաւ դամբանականներու ընթերցում։

«Համազգային»ի Լիբանանի Շրջանային վարչութեան անունով խօսք առաւ ատենապետ Յակոբ Լատոյեան, որ շեշտեց, թէ Շահինեան երազ ունեցող եւ երազ ստեղծող մարդ մըն էր։ Ապա Լատոյեան նշեց, որ Գրիգոր Շահինեանի տեսլականներէն մէկն էր «Լ. Շանթ» մշակութային կեդրոնը, որուն հիմնարկէքը կատարեց Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմի ամէնէն անապահով ու յուսահատական օրերուն, երբ մարդիկ թերահաւատ էին եւ քմծիծաղով կը դիմաւորէին գաղափարը։

Ապա «Համազգային»ի Կեդրոնական վարչութեան եւ Մ. եւ Հ. Արսլանեան ճեմարանի տնօրէնութեան, ուսուցչական կազմին եւ շրջանաւարտներուն անունով խօսք առաւ Տիգրան Ճինպաշեան, որ ըսաւ, թէ Շահինեան միշտ մերժած էր հրապարակային մեծարանքը, ան եղած է զուսպ խօսքի եւ նուրբ հեգնանքի մարդը։

Ան նշեց, թէ Շահինեան եղած է յատուկ ոճով աշխատող մանկավարժ մը, որ ուսման առընթեր ունի գործնական միջոցներով գեղարուեստական ու ընկերային դաստիարակութիւն ջամբելու ներգործօն իւրայատուկ եղանակ մը։

Authors

Discussion Policy

Comments are welcomed and encouraged. Though you are fully responsible for the content you post, comments that include profanity, personal attacks or other inappropriate material will not be permitted. Asbarez reserves the right to block users who violate any of our posting standards and policies.

*

Top