Ըստ Նալբանդեանի Նախապայմանով Շարժողը Պիտի Կրէ Ձախողութեան Ամբողջ Պատասխանատուութիւնը

 

 ԵՐԵՒԱՆ.- Հայաստանի արտաքին գործերու նախարար Էդուարդ Նալբանդեան, երէկ, Ազգային Ժողովի բեմէն պատասխանելով ՀՅԴ խմբակցութեան ղեկավար Վահան Յովհաննիսեանի հարցումներուն, յայտնած է, որ  «Թուրքիայի վարչապետ Թայիփ  Էրդողանի հետ հանդիպումից առաջ ԱՄՆ նախագահ Բարաք Օբաման յայտարարել էր, որ ԱՄՆում սպասում են առանց նախապայմանների եւ ողջամիտ ժամկէտներում հայ-թուրքական արձանագրութիւնների վաւերցմանը, եւ, ըստ մեր տեղեկութիւնների, նոյնն ասուել է նաեւ Էրդողանի հետ զրոյցի ժամանակ»:

1210vahanhovanissian

 Նախարարը նշած է, որ Հայաստանի նախագահը եւ ինքը  բազմիցս յայտարարած են, որ արձանագրութիւնները Թուրքիոյ կողմէ պէտք է ստորագրուին եւ վաւերացուին առանց նախապայմաններու:

 «Ընդհանապէս ամբողջ գործընթացն սկսուել էր այն փոխըմբռնմամբ, որ բանակցութիւնները վարւում են եւ գնում ենք արձանագրութիւնների ստորագրման ու իրկանացման առանց որեւէ նախապայմանի: Պնդումներ կային, թէ այդպիսի նախապայմաններ եղել են ի սկզբանէ, նաեւ բանակցութիւնների ժամանակ, նաեւ արձանագրութիւններում: Հիմա անգամ Էրդողանն է ասում, որ չի եղել այդպիսի նախապայման. ստորագրուած արձանագրութիւններում նախապայմաններ չեն եղել: Ասում է, որ թուրքական խորհրդարանը կարող է նախապայման ունենալ վաւերացման համար: Եթէ վերադառնանք նախպայմանների լեզուին, ապա կը վերադառնանք այն փակ շրջանակին, որի մէջ գտնւում էինք գործընթացն սկսելուց առաջ: Եւ այդ ժամանակ, այն կողմը, որը կ’անի այդպիսի փորձեր, կը վերցնի իր վրայ ողջ պատասխանատուութիւնը‘ համապատասխան հետեւանքներով: Սա, կարծում եմ, գիտակցում են նաեւ Թուրքիայում: Եւ դա միայն Հայաստանի կարծիքը չէ, այլ ողջ միջազգային հանրութեան», ընդգծած է արտաքին գործերու նախարարը:

 ՀՅԴ խմբակցութեան կողմէ կառավարութեան ուղղուած քսաներեք հարցումներուն Նալբանդեան գրաւոր պատասխանած էր: ՀՅԴ անբաւարար գտնելով այդ պատասխանները հարցերը դարձեալ բերած էր Ազգային Ժողով:

 Հայ-թրքական արձանագրութիւններու նախապատրաստման ու կազմելուն վերաբերող ՀՅԴ խմբակցութեան ղեկավարի՝ Վահան Յովհաննիսեանի հարցումին Նալբանդեան գրաւոր նշած էր, որ ՀՀ նախագահի նստավայրի մէջ տեղի ունեցած փակ նիստի ընթացքին Սերժ Սարգսեանի կողմէ իրեն յանձնարարուած էր արձանագրութիւններու կնքման գործընթացը իրականացնել «միջազգային պայմանագրերի մասին օրէնքի» 18րդ յօդուածով սահմանուած կարգով:

 «Եւ հետեւաբար Ձեր հարցապանդման մէջ ներառուած ընթացակարգերը պահպանելու անհրաժեշտութիւն չի եղել», գրած է արտաքին գերատեսչութեան ղեկավարը:
 Վահան Յովհաննիսեանի եւ Էդուարդ Նալբանդեանի երէկուան Ազգային Ժողովի նիստի ընթացքին ունեցած ելոյթներէն պարզուած է, որ կայ այդ նիստի ոչ միայն արձանագրութիւնը, այլեւ համապատասխան գերատեսչութիւններու յանձնարարականներ եւ, հետեւաբար, ըստ  Վահան Յովհաննիսեանի, նաեւ պէտք է ըլլայ նախագահի գրաւոր յանձնարարականը:

 «Մի կո՛ղմ թողնենք, որ նկատի ունենալով Հայաստանի եւ Թուրքիայի միջեւ 800 եւ վերջին 80 տարիների հարցը՝ կարելի՞ էր առանց ընթացակարգերը պահպանելու դարձնել այն քննարկման առարկայ», ըսած է ՀՅԴ խմբակցութեան ղեկավարը: Ըստ Յովհաննիսեանի, Նալբանդեանի պատասխանի մէջ ուղղակիօրէն սահմանազատուած է «երկու հանգամանք. առաջինը՝ նախագահի կողմից ընթացքը սկսելու կարգադրութիւնը, որով յանձնարարուել է սկսել կարգաւորման պրոցեսը, բայց յետոյ եղել է երկրորդ նախաձեռնութիւնը՝ արդէն արտգործնախարարի կողմից՝ կնքել արձանագրութիւնները»:

 Էդուարդ Նալբանդեան Ազգային Ժողովի ամպիոնէն յայտարարեց, որ զոյգ արձանագրութիւններու ստորագրման նախաձեռնութիւնը կը պատկանի ՀՀ նախագահին եւ «նախագահի յանձնարարութեամբ եւ պարբերական ցուցումների հիման վրայ ՀՀ արտգործնախարարութիւնը վարել է բանակցութիւններ»:
 Ըստ Նալբանդեանի այդ բանակցութիւններուն  հիմք հանդիսացած են Սահմանադրութիւնը եւ Հայաստանի «ազգային ռազմավարութեան» համապատասխան դրոյթները: Նալբանդեան աւելացուցած է, որ Հայաստանի կողմէ միջազգային պայմանագիր կրնայ նախաստորագրուիլ 8-12րդ, 14-15րդ յօդուածներով, եթէ այլ բան նախատեսուած չէ այդպիսի պայմանագիր կնքելու վերաբերեալ ՀՀ նախագահի, կառավարութեան, վարչապետի տուած յանձնարարականով:

 «Արձանագրութիւնների տեքստի մշակումը եւ փոխհամաձայնեցումը հանդիսացել է համաժամանակեայ բանակցութիւնների արդիւնք», յայտնած է Էդուարդ Նալբանդեան, որու խօսքով՝ օրէնքի մէջ չկայ որեւէ յատուկ պայման, որու առկայութեան պարագային պէտք է ընտրուի պայմանագրի փոխհամաձայնեցման այս կամ այն եղանակը: Նախաստորագրուած բնագրի մէջ փոփոխութիւններ, ըստ Նալբանդեանի, կարելի է կատարել միայն փոխադարձ պայմանաւորուածութեան պարագային, բան մը, որ արտաքին գործերու նախարարի խօսքով, չէ եղած:
 ՀՅԴի միւս հարցադրման‘ արձանագրութիւններու ստորագրման ժամանակ կայի՞ն վերապահումներ, թէ ոչ, արտգործնախարարութիւնը բացասական պատասխան տուած էր՝ նշելով, որ Սերժ Սարգսեանի՝ Հոկտեմբերի 10ի ուղերձը «հանդիսանում է հայկական կողմի մօտեցումների պաշտօնական արձանագրում»: ՀՅԴ խմբակցութեան ղեկավարի գնահատմամբ, այդ ձեւակերպումը իրաւական տեսանկիւնէ անհիմն է, թէեւ «դուրեկան է»:

 «Եթէ ուղերձը դիտարկւում է որպէս վերապահում, ապա այդ վերապահումը պիտի արուէր ստորագրելու ժամանակ, եւ նախագահի ուղերձը հէնց այդ պահին պէտք է դիտարկուէր որպէս վերապահում, բայց դա արուել է ժամեր առաջ, բոլորովին այլ վայրում եւ այս առումով չի կարող դիտուել որպէս վերապահում: Այն ուղղուած չէ թուրքական կողմին, որովհետեւ վերնագրուած է «սիրելի՛ հայրենակիցներ», կարծում եմ՝ դեռեւս դա թուրքերին չի վերաբերւում», ըսած է ՀՅԴ խմբակցութեան ղեկավարը, որու խօսքով՝ այդ ուղերձը իրաւական հիմք կը ստանայ մեր խորհրդարանի կողմէ արձանագրութիւնները վաւերացնելու «կամ չվաւերացնելու ժամանակ»:
 Իր եզրափակիչ ելոյթին մէջ Վահան Յովհաննիսեան աւելցուցած է, որ ճիշտ է էդուարդ Նալբանդեանը՝ ըսելով, որ այս կամ այն ձեւը կամ ընթացակարգը ընտրելու հարցի մէջ չկայ պարտադրանք: Պատգամաւորը պարզաբանած է, որ իր պահանջը ոչ թէ առարկութիւն էր այս փաստին, այլ ընդամէնը այն, որ ուզած էր հիմնաւորել, թէ ինչու ընտրութեան ազատութեան մէջ ա՛յս ձեւը ընտրուած է:
 «Մենք ունենք մի վիճակ, երբ ՀՀ նախագահը, օգտագործելով սահմանադրական իր իրաւունքը, կարգաւորման յանձնարարութիւն է տալիս: Գրաւոր չենք տեսել, բայց, յուսով ենք, կը տեսնենք: Սա առաջին նախաձեռնութիւնն էր, բայց կար նաեւ երկրորդը՝ «կարգաւորումը իրականացնել արձանագրութիւնների ձեւով», որը պատկանում է արտաքին գործերի նախարարութեանը»: Ըստ Վահան Յովհաննիսեանի, եթէ արդէն հանդէս  եկած են այս երկորդ նախաձեռնութեամբ, ապա պէտք է գործեր վերոնշեալ օրէնքի 10րդ յօդուածի 1ին կէտը, որ կ՛ըսէ. «ՀՀ միջազգային պայմանագրի նախագիծը եւ դրան առնչուող միւս փաստաթղթերը ստանալով՝ տուեալ պայմանագրի կնքմանը համաձայնութիւն տալու կամ կնքումը մերժելու վերաբերեալ ՀՀ նախագահն իր դիրքորոշումը արտայայտում է արտաքին գործերի նախարարութեան գրութեան պատասխան նամակով:
 «Նամակը SMS չէ, հեռախօսային խօսակցութիւն չէ, գրաւոր փաստաթուղթ է», նշած է Վահան Յովհաննիսեանը: Դաշնակցական պատգամաւորը ըսած է, որ բոլորովին այլ բան հարցուցած էին կառավարութենէն, որ նշած էր, թէ արձանագրութիւններու սահմանադրականութեան հարցը կ՛որոշէ ՀՀ Սահմանադրական դատարանը: Հարցը, մասնաւորապէս, շարադրուած էր այսպէս. «ինչու՞ Արձանագրութիւններում նշուած չեն Հելսինկեան եզրափակիչ ակտով ուժի սպառնալիքից կամ դրա կիրառումից ձեռնպահ մնալու, ժողովուրդների ինքնորոշման եւ այլ հիմնարար սկզբունքները»:
  «Սայ ի՞նչ Սահմանադրական դատարան դիմելու հարց է, պարոնա՛յք, սա պէտք է մեկնաբանի համապատասխան գերատեսչութիւնը»: Հետեւաբար,  ՀՅԴն կը նկատէ, որ այս առումով ալ լիարժէք պատասխան չէ ստացած

Authors

Discussion Policy

Comments are welcomed and encouraged. Though you are fully responsible for the content you post, comments that include profanity, personal attacks or other inappropriate material will not be permitted. Asbarez reserves the right to block users who violate any of our posting standards and policies.

*

Top