ԵՐԵՒԱՆ.– Փետրուար 8ին կայացաւ «Հրաշք Այբ-Քէ» դիցաբանական այբբենարանի շնորհահանդէսը։ Այբբենարանին մէջ այբուբենի կարգով՝ ազնուութիւն, բարութիւն, գթասրտութիւն… կը ներկայացուին մարդկային դրական ու բացասական յատկանիշները, որոնք կերպարանաւորուած են հայկական դիցաբանական հերոսներով:

Կարճ եւ իրարու կապուած պատմութիւններէ բաղկացած այս գիրքը նախատեսուած է 5-12 տարեկան մանուկներուն համար: Գիրքին հիմնական նպատակը երեխաներու բարոյական–հայրենասիրական դաստիարակութիւն փոխանցելն է, նաեւ՝ դիցաբանական մոռցուած  կերպարներու եւ աւանդութիւններու վերաթարմացումը։

«Հրաշք Այբ-Քէ» դիցաբանական այբբենարանը հրատարակած է «Նոր Հայաստան» կազմակերպութիւնը: Նախաձեռնողները վստահ են, որ գիրքը երեխաներուն առիթ պիտի տայ  հրաշքին ու բարիին յաղթանակին հաւատալու։

«Փորձել ենք կառուցել հեքիաթային սիւժէներ (թեմաներ-Խմբ.)՝ հայկական դիցաբանական էակների յիշատակմամբ նրանց վերակենդանացնելու փորձով: Հաւատում ենք, որ եթէ մարդը հրաշքին հաւատայ, կը կարողանայ հրաշքը բերել իր կեանք, դրանով փոխել աշխարհը, գոնէ՝ Հայաստանը», իր խօսքին մէջ նշեց «Նոր Հայաստան» կազմակերպութեան նախագահ Էլէոնորա Մանանդեան:

Օրինագիծին համաձայն, Հայաստանի մէջ ժամանակացոյցը յետ այսու պիտի չփոփոխուի եւ այլեւս պիտի չանցնի ամառնային ժամանակի։

ԵՐԵՒԱՆ, «Արմէնփրէս».- Հայոց բանակի 20ամեակին առիթով Հայաստանի պաշտպանութեան նախարարութիւնը Փետրուար 9ին Հայոց բանակի յուշամետալով պարգեւատրեց  տասը եզտի ազատամարտիկ:

Հայաստանի եզտիներու միութեան նախագահ Ազիզ Թամոյեան նշեց, որ եզտիները ղարաբաղեան պատերազմին հերոսաբար մասնակցած են՝ տալով աւելի քան 30 զոհ։ «Մեր բանակը իր էութեամբ եւ պատրաստակամութեամբ բարձր հիմքերի վրայ է դրուած: Մեր բանակը յաղթող բանակ է», նշեց ան:

Թամոյեան իր երախտիքի խօսքը ուղղեց Հայաստանի պաշտպանութեան նախարարութեան, որ բազմաթիւ անգամներ իր յարգանքը ցուցաբերած է եզտիներուն նկատմամբ:

Նշենք, որ «Մասնաւոր պահնորդական ծառայութեան մասին» օրէնքին նախագիծը հեղինակած էին Գալուստ Սահակեան եւ Յովհաննէս Սահակեան:

Օրէնքը, որ ուժի մէջ պիտի մտնէ 1 Յունուար 2013ին, թիկնապահներուն թիւը կը սահմանափակէ երեքով, իսկ ուղեկցող ինքնաշարժներուն թիւը՝ մէկով:

Քննարկման իբրեւ արդիւնք՝ նախագիծին միացած էին նաեւ դաշնակցական պատգամաւորները: Մտավախութիւն կար, որ յատկապէս «օլիկարգ» պատգամաւորները դէմ պիտի քուէարկէի օրինագիծին, քանի որ անոնք են, որ մեծ թիւով թիկնապահներ ունին եւ կը սիրեն շրջիլ մեծ թիկնազօրով, սակայն, դէմ արտայայտուողներ չեն եղած:

ԵՐԵՒԱՆ, «Արմէնփրէս».- Հայաստանի տն-տեսութեան նախարարութեան փոխանցած տեղեկութիւններուն համաձայն, Հայաստանի մէջ գորգերու եւ գորգեղէնի արտադրութեամբ զբաղող հինգ ընկերութիւններ 2011ին արտադրած են 77.31 միլիոն դրամի գորգ, որ 2010ի հետ բաղդատած աճած է 23.7 տոկոսով. արտադրուած է 17.1 թոն գորգ եւ գորգեղէն՝ 2010ի 13.8 թոնի փոխարէն: Արտադրութիւնը արտածուած է յատկապէս ամերիկեան եւ եւրոպական երկիրներ՝ 12.7 միլիոն դրամ արժողութեամբ, 2010ին անիկա 10.3 միլիոն դրամ արժողութեամբ էր:

Գորգագործութեամբ զբաղող հինգ ընկերութիւններէն ձեռագործ գորգերու արտադրութեամբ կը զբաղին հիմնականօրէն «Մէգերեան կարպետ» եւ «Թուֆենկեան թրանս կավկազուս» ընկերութիւնները:

«Արմէն-կարպետ»ը կ՛արտադրէ մեքենայագործ եւ ձեռագործ գորգեր, իսկ Իջեւանի «æրաշող» ընկերութիւնը մասնագիտացած է մեքենայական գորգերու արտադրութեամբ: Այս ընկերութիւններուն մէջ գորգերու արտադրութեամբ զբաղողները 76 անձ են: Գորգագործութիւնը նկատելով ոչ միայն արդիւնաբերական ճիւղ, այլ նաեւ հայկական մշակոյթի ու արուեստի մաս, 2009ին Հայաստանի տնտեսութեան նախարարութեան նախաձեռնութեամբ Ազգային ժողովը համապատասխան փոփոխութիւններ կատարած է «Աւելացուած արժէքի հարկի մասին», «Շահութահարկի մասին» եւ «Եկամտահարկի մասին» օրէնքներուն մէջ՝ Հայաստանի մէջ արտադրուած ձեռագործ գորգերուն հարկերը նուազեցնելով, իսկ ոմանք՝ չեղեալ նկատելով։

«Ժառանգութիւն» խմբակցութեան պատգամաւոր Լարիսա Ալաւերդեան թէեւ նշեց, որ պարզ աչքով անգամ կ՛երեւի, որ ժողովասրահին մէջ անհրաժեշտ թիւը չկայ, բայց ԱԺ փոխնախագահ Էդուարդ Շարմազանով հակադարձեց՝ ըսելով, թէ ժողովը հաշուիչ յանձնաժողով չէ:

Երբ որոշ օրինագիծերու քուէարկութեան ժամանակ ակնյայտ կ՛երեւէր, որ անհրաժեշտ թիւը չապահովուիր, կը պարզուէր, որ ոմանց կոճակները չեն աշխատիր, եւ «չքուէարկածները» կը քուէարկէին՝ ձեռք բարձրացնելով: Քուէ ապահովելու համար Նիկոյեան նոյնիսկ կ՛աւելցնէր լուսատախտակին վրայ նշուած թիւը:

«Ստացւում է այստեղ երկու գլխանի մարդիկ կան», նշեց Ալաւերդեան եւ աւելցուց, որ  նման պայմաններու մէջ նոյնիսկ վարքի յանձնաժողովի գոյութիւնը կը վարկաբեկուի։ Ան օրինակ տուաւ Արեգ Ղուկասեանը, որ իր աչքին առջեւ կը քուէարկէր նաեւ կողքինին փոխարէն:

Իր հերթին, Հեղինէ Բիշարեան, որ նոր եկած էր դահլիճ, նշեց, թէ խմբակցութենէն ներկայ մէկ պատգամաւորը իրաւունք չունի քննադատելու միւսները:

Արեգ Ղուկասեան՝ վիրաւորուած Ալաւերդեանի ըսածէն, նշեց. «Ես համարում եմ, որ մեր դահլիճում կան զրօ գլխանի մարդիկ, ովքեր, դահլիճում նստած, չեն քուէարկում»: Բորբոքուած Լարիսա Ալաւերդեան թէեւ կը բղաւէր՝ «ամօթ է, ամօթ է», բայց ոմանց վրայ ատիկա ազդեցութիւն չունեցաւ, որովհետեւ անոնք կը շարունակէին քուէարկել կողքիններուն փոխարէն:

Հակառակ անոր որ լրագրողներուն տեսախցիկները նկարած էին բոլոր օրինագիծերու քուէարկութեան ժամանակ ՀՀԿի որոշ պատգամաւորներու քուէարկութիւնը այլ պատգամաւորներու փոխարէն եւս, բայց եւ այնպէս նիստի աւարտին անոնք անմեղօրէն կը նայէին լրագրողներու աչքերուն։

Հերմինէ Նաղդալեան նշեց, թէ պարզապէս իր կոճակը չէր աշխատեր, իսկ նստած էր Դաւիթ Յարութիւնեանի կողքին, որովհետեւ «խօսալու բան ունէին», եւ ինքը պարզապէս ձեռքը երկարած էր իր կոճակին: «Բայց ես այսքան ժամանակ խորհրդարանում եմ եւ նման բան երբեք չեմ արել», նշեց ան:

ԵՐԵՒԱՆ, «Փանորամա».- Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսեան Փետրուար 9ին այցելած է «Երեւան» բժշկական կեդրոնին մէջ բուժուող Հայաստանի Գիտութիւններու ազգային ակադեմիոյ պատասխանատուներէն, վաստակաշատ փրոֆեսէօր Սերգէյ Սարինեանին ու առողջութիւն մաղթած անոր:

ՍԻՍԻԱՆ, «Նիուզ».- Հայաստանի ոստիկանութեան կազմակերպուած յանցագործութեան դէմ պայքարի գլխաւոր վարչութեան աշխատակիցները Փետրուար 9ին՝ կաշառք վերցնելու պահուն ձերբակալած են Գորիսի բանտի տնօրէնի տեղակալ Նարեկ Յարութիւնեանը:

Ոստիկանները զայն ձերբակալած են այն պահուն, երբ Յարութիւնեան դատապարտեալներէն մէկուն հօրմէն 4000 տոլար կաշառք վերցուցած էր՝ դատապարտեալը հիւանդանոց տեղափոխելու համար:

ԵՐԵՒԱՆ.– Հայաստանի մշակոյթի նախարար Յասմիկ Պօղոսեան հանդիպում ունեցած է Հայաստանի մէջ  Գերմանիոյ դեսպան Հանս-Եօհեն Շմիտթի հետ, որուն հետ զրոյցի ընթացքին ըսած է. «Տարուայ ընթացքում նախատեսւում է գերմանական գրականութեանը նուիրուած շաբաթ, որի ընթացքում տեղի կ՛ունենան գրողների եւ հրատարակիչների հանդիպումներ, գրքերի շնորհահանդէսներ»։

Նախարարը դեսպանին տեղեկացուցած է, որ «Երեւանը՝ գիրքի համաշխարհային մայրաքաղաք» ծրագիրը պիտի մեկնարկէ Պուենոս Այրեսի կողմէ համաշխարհային մայրաքաղաքի տիտղոսը Երեւանին փոխանցելով, եւ ողջ տարուան մշակութային կեանքը նուիրուած պիտի ըլլայ գիրքին, գիրքարուեստին ու գրականութեան մարդուն:

Պօղոսեան նշած է, որ այժմ աշխատանքներ կը տարուին Պերլինի մէջ հայ հնատիպ գիրքի ցուցահանդէս կազմակերպելու:

Կողմերը քննարկած են գրող, Նոպէլեան մրցանակի դափնեկիր Կունթըր Կրասի Հայաստան այցելութեան կարելիութիւնները, ինչպէս նաեւ Նոպէլեան մրցանակի այլ դափնեկիրի մը՝ գերմանացի գրող Հերման Եսսէի գրական ժառանգութեան անդրադառնալու հարցը, քանի որ 2012ին ԵՈՒՆԵՍՔՕն կը նշէ վերջինիս մահուան 50ամեակը:

«Երեւանը՝ գիրքի համաշխարհային մայրաքաղաք» ծրագիրի ծիրին մէջ միացեալ հանդիսութիւններու շարք պիտի իրականացուի նաեւ Գերմանիոյ Կէօթէի անուան ուսումնարանին հետ:

Երկու շաբաթ առաջ «Ասպարէզ» օրաթերթը Պետօ Տէմիրճեանի ստորագրութեամբ մի յօդուած հրատարակեց։ Յօդուածի հեղինակը մոլեռանդօրէն առաջ էր քաշում այն գաղափարը, ըստ որի՝ պէտք չէ փոխել մեր թրքական կամ օսմանեան արմատներ ունեցող մականունները, որոնք, ըստ հեղինակի՝ «խնկաբոյր ժառանգութիւն են՝ աւանդուած մեր նախնիներից»:

Պիտի խոստովանեմ, որ մեր ժողովրդի մականունների թեման մշտապէս զբաղեցրել է իմ միտքը։ Ամէն անգամ, տարօրինակ, անբարեհունչ ազգանունների հանդիպելիս, սարսուռ է անցել մարմնովս ու մտածել եմ. ասենք թէ մեր պապերը թրքերի նման են առաջնորդուել )էն էլ է՛ն հի՜ն, յետամնաց ժամանակներում( մականուններ ընտրելիս, ապա հիմա, երրորդ հազարամեակում էլ, որպէսզի մեզ աւանդապահ ասեն, պիտի պահե՞նք մեր պապերի ու նախապապերի անբարեհունչ, չասելու համար՝ երբեմն պժգալի մականունները։

Ես միամտօրէն կարծում էի, թէ Պետօ Տէմիրճեանը պիտի զօրավիգ լինի մեր թրքաբոյր մականունները հայաշունչ անուններով փոխարինելու գաղափարին։ Սակայն նա յամառօրէն պնդում է հարազատ մնալ «մեծ հօրմէ եկած» մականունին։

Ես սպասում էի, որ ոեւէ մէկը կ՛անդրադառնայ չափազանց կարեւոր այս թեմային։ Եւ, իսկապէս էլ, Փետրուար 3ին, «Ասպարէզ» օրաթերթի մէջ լոյս տեսաւ Սարգիս Մանուկեանի՝ «Թէ Ինչո՞ւ Պէտք Է Հայացնել Մեր Թրքաբոյր Մականունները» վերնագիրով յօդուածը:

Ապրի՛ս, բարեկամս, դատողութիւններդ եւ եզրայանգումներդ ճիշդ սրտովս են։

Ես պատմական անդրադարձ չեմ անելու, թէ ինչո՞ւ, ի՞նչ պարագաների տակ, մեր մեծ հայրերը մականուններն առել են իրենց մասնագիտական, գործի հետ առնչուող բառարմատներից, եւ կամ՝ մարմնական որեւէ արատ ունենալը նկատի առնելով։ Ահա օրինակներ. հէնց՝ Տէմիրճեան )երկաթագործեան(, Պարմաքսզեան )առանց մատի՝ անմատեան), Քէմիքսզեան )առանց ոսկորի, անոսկոր, ասել կ՛ուզի՝ նիհար, բարալիկ(…:

Կարեւորը, որ նկատել է տալիս Սարգիս Մանուկեանը, օտարների համար դիւրամատչելի, ընթեռնելի, դիւրին գրուելիք անուն-մականուն որդեգրելու անհրաժեշտութիւնն է։

Ես ուզում եմ աւելի առաջ գնալ ու յորդորել մեր երիտասարդներին՝ փոխել իրենց անբարեհունչ, ինչո՞ւ չէ նաեւ՝ ականջի համար անհաճոյ հնչող մականունները, գէթ՝ անձնագիր կամ քաղաքացիութիւն ստանալու ժամանակ:

Ուզում էք ձեր պապերին արժանի՞ լինել՝ վերցրէ՛ք ոչ թէ նրանց արհեստի անուան արմատը, մասնագիտութիւնը եւ, կը ներէք՝ ֆիզիքական արատը, որ դժբախտաբար շատ կայ մեր մականունների մէջ, այլ նրանց, կամ նրանց նախորդ սերնդի հարազատների անունները, եւ նրանց վրայ կառուցէք մականուն։ Մեր իրականութեան մէջ շատ կան նմանօրինակ մականուններ, ասենք՝ Մակարեան, Լեւոնեան, Պետրոսեան… որքա՛ն որ կ՛ուզես։ Նման մականուններ ե՛ւ հեշտ են գրւում, ե՛ւ հեշտ են արտասանւում մեզ ծանօթ մի քանի լեզուներով:

Միթէ հնարաւոր չէ՞, ասենք, վերը թուարկածս թրքաբոյր մականունները փոխարինել հայահունչ մականուններով։ Խնդրե՛մ.

Սկսենք հէնց Տէմիրճեանից։ Ինչո՞ւ չասենք՝ ԵՐԿԱԹԵԱՆ )Երկաթագործեանը երկար է(, Պարմաքսզեանը՝ ՄԱՏԵԱՆ )Անմատեանը նուաստացուցիչ է(, Քէմիքսզեանն էլ՝ ՈՍԿԵԱՆ )Անոսկորեան՝ ամօթ է եւ ծիծաղելի…(, Պէրպէրեանը՝ Սափրիչեան, Կէօզալեանը՝ Սիրունեան…:

Մի խօսքով՝ կարելի է նաեւ հաշուի չառնել ոչինչ եւ նոր, գեղեցիկ բառարմատի վրայ մականուն ստեղծել: Որպէսզի մերկապարանոց չդիտուի իմ՝ վերեւում շարադրուծ մտածումները, ես ընթերցողին կը ներկայացնեմ մեր մականունի ծագման պատմութիւնը։

Մեր մականունը )ազգանուն( եղել է ՍԷՕՅԼԷՄԷԶԵԱՆ։ Երիտասարդ տարիքում աշխատակցելով Փարիզի «Երկունք» ամսագրին եւ «Յառաջ» թերթին՝ հայրիկս մշտապէս իրեն վատ է զգացել ՍԷՕՅԼԷՄԷԶԵԱՆ մականունի թրքական բառարմատի պատճառով, որը նշանակում է՝ ՉԱՍՈՂ։ Հոգեկան այս ծանր բեռից ազատուելու համար, նա որոշում է լեզուական ստուգաբանութեան ենթարկել այդ բառը՝ ՍԷՕՅԼԷ-ՄԷԶ եւ ապա թարգմանաբար ստեղծել հայերէնով՝ ԱՆ-ԱՍ բառական համարժէքը, որն արդէն գոյութիւն ունէր «անասելի» բառին մէջ, ի հակադրութիւն «ասելի» բառին։ Որոշումը գործի է վերածում Յակոբը, եւ Փարիզի «Հայ գաղթականների պաշտօնատան» վկայականով՝ ՍԷՕՅԼԷՄԷԶԵԱՆ-ը դառնում է ԱՆԱՍԵԱՆ:

Հետագայում, հայրիկիս այս քայլը մեծապէս գնահատում է հանճարեղ հայագէտ, անձնանունների անօրինակ մասնագէտ Հրաչեայ Աճառեանը, որը իր դասախօսութիւններից մէկի ժամանակ հայկական ազգանունների ծագման մասին խօսելիս՝ ի շարս այլ օրինակների, բերում է հետեւեալը.

«Համալսարանում ունենք Անասեան անունով մի բանասէր։ Հարցրի նրան այդ ազգանուան ծագումը։ Նա պատմեց, թէ իր պապը եղել է սակաւախօս մարդ, ուստի զայն կոչել են՝ ՍԷՕՅԼԷՄԷԶԵԱՆ )թուրքերէն՝ «չխօսող»(։ Իր յաջորդները հայերէնի թարգմանելով այդ անունը՝ դարձրել են ԱՆԱՍԵԱՆ, այսինքն՝ «չասողեան»», )Հ. Աճառեան, «Լիակատար Քերականութիւն Հայոց Լեզուի», հ. Զ, Եր., 1971, էջ 770(։

«Մեծամտութեան հարց չէ, երբ հարց կու տանք, թէ 21րդ դարու հայ մարդը ինչո՞ւ պիտի շարունակէ պահել այդ թրքաբոյր մականունները», գրում է Սարգիս Մանուկեանը եւ շարունակում՝ «որոնք ընդհանրապէս այդքա՜ն դժուարահնչելի են, մանաւանդ՝ Արեւմուտքի մէջ…»։

Շատ ճիշդ է նկատել պարոն Սարգիսը. ոչինչ չես ասի։ Վստահ եմ, որ ինքը իր բարեհունչ անուն-մականունի շնորհիւ՝ բարդութիւնների առջեւ չի կանգնել պետական, գաղթականական գրասենեակների հետ գործ ունենալիս։

Ես փորձից գիտեմ, թէ ի՛նչ թիւրիմացութիւնների միջով են անցնում Հայաստանից արտագաղթածները, պետական մարմինների հետ գործ ունենալիս, իրենց անբարեհունչ, թող ներուի՝ անճոռնի մականունների պատճառով։

Հայաստանում ՏԷՕՔՄԷՃԵԱՆ մականունը ո՛վ գիտի, թէ ինչպէ՛ս են գրել, յետոյ՝ Աստուած գիտի, թէ ռուսերէնում ի՛նչ է դարձել, ամենավերջում էլ՝ անգլերէն։ Դէ այդ ազգանուան տէ՛ր, արի՛ ու այդ շիլաշփոթի տակից դուրս արի։ Փորձի՛ր Հայաստանի անձնագիր ստանալ։ Ի՞նչպէս, ինչո՞վ պիտի առաջնորդուի դեսպանատան կամ հիւպատոսութեան աշխատողը։

Սրանք հարցեր են, որոնք խճճուած են նաեւ պատկան մարմիններում աշխատող անբարեխիղճ, անգրագէտ աշխատողների պատճառով, որոնք ինչպէս լսում՝ այնպէս էլ գրանցում են անհրաժեշտ փաստաթղթերի մէջ։

Մեր հասարակութեան մէջ որքա՜ն մարդիկ կան, որոնք քաշւում, ամաչում են հասարակութեան մէջ՝ իրենց այլանդակ ազգանունների պատճառով, ինչ է՝ թէ «հարազատ պիտի մնալ մեր պապերի յօրինած մականուանը»։ Պահել աւանդոյթը՝ չի նշանակում գերի լինել աւանդոյթին։ Կեանքի ընթացքը կարելի՞ է աւանդոյթով պայմանաւորել։

Եւ վերջում, ամենաարտառոց արտայայտութիւնը, որ արել էր ինչ որ մէկը Սարգիս Մանուկեանի հետ զրուցելիս, թէ՝ «… Կրօնք կը փոխուի, բայց մականուն չի փոխուիր»։

Քեզ բարեկամաբար խորհուրդ մը ուզում եմ տալ պարոն Սարգիս։ Չեմ գիտեր, թէ ո՛վ ըսած է այդ. ներողութիւն պիտի չըսեմ, այդ տխմա՛ր «ընկերդ», որ այդքան դիւրութեամբ կրնայ «կրօնք փոխել», հեռացո՛ւր քեզմէ… չըլլայ որ քեզ ալ համոզէ «կրօնք փոխել»… բնաւ պէտք էլ չունէիր այդ մարդուն ըսածը լսելի դարձնելու հասարակութեան…։ Լաւ է, որ չիմանանք անոր ո՛վ ըլլալը։ Անոր նմանները չէի՞ն արդեօք, որ նպաստեցին թուրքերու կողմէ հայ ժողովուրդին համար շինուած մսաղացի արտադրութեան։

Կը մնայ յուսալ, որ այլ ընթերցողներ եւս անդրադառնան Սարգիս Մանուկեանի չափազանց կարեւոր յօդուածին:

Ռուսիոյ Անվտանգութեան խորհուրդի քարտուղար Նիքոլայ Փաթրուշեւ եւս տեղեկացուցած է, որ այս հանդիպման ընթացքին հնչած են նրբերանգներ, որոնք նախապէս երբեք չէին շեշտադրուած:

Այս գծով նորանոր համաձայնութիւններու կնքման նպատակով պիտի կազմուի աշխատանքային խումբ մը, որ պիտի աշխատի ամրապնդելու սոյն համագործակցութիւնը:

Որոշում կայացած է նաեւ խորացնելու համագործակցութիւնը յատկապէս սահմանապահ ոլորտին մէջ: «Հայաստան-Իրան-Թուրքիա սահմանահատուածի հայկական կողմում կ՛արդիականացուեն սահմանային ենթակառուցուածքները, ինչը կը նպաստի անվտանգութեան համակարգի բարձրացմանը», յայտարարած է Հայաստանի Անվտանգութեան խորհուրդի քարտուղար Արթուր Բաղդասարեան:

«Ընդհանուր առմամբ խօսեցանք տարածաշրջանին մէջ ստեղծուած իրավիճակին մասին եւ յատկապէս այն երկիրներուն, որոնք ազդեցութիւն ունին իրավիճակին վրայ, կամ երկիրներուն մէջ առկայ կացութիւններու, որոնք կրնան ազդել Ռուսիոյ ու Հայաստանի վրայ», նշած է Փաթրուշեւ:

ԵՐԵՒԱՆ, «Արմէնփրէս».- Հայաստանի Ազգային ժողովը Փետրուար 9ին՝ քառօրեայ նիստերու վերջին օրը, ընդունեց շարք մը օրէնքներ, որոնք կը վերաբերին Հանրակրթութեան, Մասնաւոր պահնորդական գործունէութեան, Վարչական իրաւախախտումներուն, Արտօնագրման եւ Պետական տուրքի մասին Հայաստանի օրէնքին մէջ փոփոխութիւններու եւ լրացումներու։ Որոշ փոփոխութեան ենթարկուեցաւ նաեւ «Կուսակցութիւններու մասին» օրէնքը:

Ընդունուեցաւ նաեւ «Արտակարգ դրութեան իրաւական համակարգի մասին» օրէնքը, որ կը նախատեսէ արտակարգ դրութեան պարագային բանակի օգտագործումը: Յիշեցնենք, որ Հայաստանի արդարադատութեան նախարար Հրայր Թովմասեան նախապէս նշած էր, թէ բանակին պիտի դիմուի այնպիսի արտակարգ դրութեան պարագային, երբ ոստիկանութեան եւ ազգային անվտանգութեան ուժերը չկարողանան հակակշիռի տակ առնել ստեղծուած իրավիճակը:

«Լենթրէյդ կլոպըլ» բրիտանական ընկերութեան յատուկ թանաքը փաստաթուղթին վրայէն կ՛անհետանայ անոր զետեղումէն 12 ժամ ետք:

Այս նպատակով կառավարութիւնը պիտի յատկացնէ 43,000 տոլար:

ԵՐԵՒԱՆ, «Փանորամա».- Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսեան Փետրուար 9ին ընդունած է Ռուսիոյ անվտանգութեան խորհուրդի քարտուղար Նիքոլայ Պատրուշեւի գլխաւորած պատուիրակութիւնը: «Ուրախ եմ, որ հայ-ռուսական դաշնակցային յարաբերութիւնները դինամիկօրէն են զարգանում: Մեր քաղաքական երկխօսութեան բարձր մակարդակը, ապրանքաշրջանառութեան մշտապէս աճող ծաւալները, ռազմաթեքնիքական եւ հումանիտար ոլորտներում սերտ համագործակցութիւնն ամրապնդում են Հայաստանի եւ Ռուսաստանի միջեւ բարեկամութիւնը», ըսած է նախագահ Սերժ Սարգսեան՝ վստահութիւն յայտնելով, որ այս այցելութիւնը առաւել եւս պիտի նպաստէ երկու երկիրներու յարաբերութիւններու յաւելեալ ամրապնդման:

Նիքոլայ Պատրուշեւ, իր հերթին, Հայաստան կատարած այցելութեան ծիրին մէջ ունեցած հանդիպումներն ու բանակցութիւնները նկատած է օգտակար եւ արդիւնաւէտ: «Հանդիպման ժամանակ մենք խօսած ենք մեր ռազմական, ռազմաճարտարագիտական համագործակցութեան մասին, ինչպէս նաեւ մարդասիրական ոլորտին մէջ, բնական աղէտներու հետեւանքներու վերացման ուղղութեամբ փոխգործակցութեան եւ շարք մը այլ հարցերու մասին», ըսած է ան եւ աւելցուցած. «Պարո՛ն նախագահ, Ձեր յաճախակի շփումները Ռուսիոյ ղեկավարութեան՝ նախագահ Տմիթրի Մետվետեւի ու վարչապետ Վլատիմիր Փութինի հետ, մնայուն կերպով դրական ազդակներ կը հաղորդեն եւ կ՛օժանդակեն հայ-ռուսական յարաբերութիւններու սերտացման՝ նպաստելով նաեւ տնտեսական երկկողմանի յարաբերութիւններու զարգացման: Կը կարծեմ, որ մեր խորհրդատուութիւնները, որոնք նոյնպէս պարբերական բնոյթ կը կրեն, կը նպաստեն մեր պետութիւններուն միջեւ յարաբերութիւններու ամրապնդման»։

Զրուցակիցները նաեւ անդրադարձած են տարածաշրջանային խնդիրներուն եւ մարտահրաւէրներուն, Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտութեան կարգաւորման բանակցային գործընթացի վերջին զարգացումներուն:

ԵՐԵՒԱՆ, «Նիուզ».– Երեւանի քաղաքապետ Տարօն Մարգարեան Փետրուար 9ին հանդիպում ունեցած է Հայաստանի մէջ Միացեալ Թագաւորութեան դեսպան Քեթրին Ճէյն Լիչի հետ: Տարօն Մարգարեան յաջողութիւն մաղթած է հայ-բրիտանական երկկողմանի յարաբերութիւններու ամրապնդման ու զարգացման աշխատանքներուն եւ նշած է, որ, թէեւ երկու երկիրներուն միջեւ յարաբերութիւնները բարձր մակարդակի են, բայց եւ այնպէս Երեւանի եւ բրիտանական քաղաքներուն միջեւ մինչ օրս գործընկերային կապեր չեն հաստատուած. «Համոզուած եմ, որ Ձեր եւ Մեծն Բրիտանիայում Հայաստանի Հանրապետութեան դեսպանի գործուն աջակցութեամբ այդ բացը շուտով կը լրացուի», ըսած է քաղաքապետը:

Դեսպան Լիչ շնորհակալութիւն յայտնած է ընդունելութեան համար եւ հետաքրքրուած է Երեւանի զարգացման ծրագիրներով՝ յատկապէս բնապահպանական եւ յուշարձաններու պահպանութեան ոլորտներուն վերաբերող: Քաղաքապետ Տարօն Մարգարեան համառօտ կերպով ներկայացուցած է Երեւանի զարգացման ռազմավարութիւնն ու ծրագրային առաջնահերթութիւնները. «Վստահ եմ, որ տեղական ինքնակառավարման ոլորտում Երեւանի եւ բրիտանական քաղաքների միջեւ փորձի փոխանակումը երկուստեք օգտակար կը լինի եւ կը նպաստի փոխադարձ կապերի ամրապնդմանը, զարգացմանն ու ընդլայնմանը», նշած է Տարօն Մարգարեան՝ աւելցնելով, որ քաղաքապետարանը պատրաստ է քննարկելու եւ կեանքի կոչելու փոխշահաւէտ ծրագիրներ:

Հայաստանի մէջ Միացեալ Թագաւորութեան դեսպանը իր հերթին պատրաստակամութիւն յայտնած է իր աւանդը բերելու Երեւանի եւ բրիտանական քաղաքներուն միջեւ կապերու հաստատման. «Ուրախ եմ, որ մեր տեսակէտները այս առումով կը համընկնին եւ համոզուած եմ, որ արդէն շուտով շօշափելի արդիւնք պիտի ունենանք», նշած է դեսպանը:

ԵՐԵՒԱՆ, «Արմէնփրէս».- Երեւանի քաղաքապետ Տարօն Մարգարեան եւ «Հայեաթ Ինթըրնեշընըլ» ընկերութեան Եւրոպայի ու Միջին Ասիոյ փոխնախագահ Կեպխարտ Ռայներ Փետրուար 9ին ունեցան հանդիպում մը, որուն ընթացքին քննարկեցին Երեւանի մէջ «Հայեաթթ ինթըրնեշընըլ»ի ներդրումային ծրագիրները: Քաղաքապետը ողջունած է ընկերութեան առաջին ծրագիրը՝ Երեւանի մէջ այս մակնիշով պանդոկի կառուցումը։ «Ցանկանում եմ իմ գոհունակութիւնը յայտնել ձեզ՝ հայաստանեան, մասնաւորապէս երեւանեան շուկայ մուտք գործելու կապակցութեամբ: Մեզ համար իրօք կարեւոր է համաշխարհային ճանաչում ունեցող ապրանքանիշի ներկայութիւնը Երեւանում, ինչն իր հերթին խթան կը հանդիսանայ զբօսաշրջութեան զարգացմանը մեր մայրաքաղաքում», նշած է Տարօն Մարգարեան:

Իր հերթին Կեպխարտ Ռայները պանդոկի կառուցումը կարեւոր նկատած է ռազմավարական իմաստով եւս, որովհետեւ անիկա պիտի ըլլայ ընկերութեան առաջին ներկայութիւնը տարածաշրջանին մէջ: «Շնորհակալ ենք, որ մեծապէս կ՛աջակցիք մեր նախագիծը կեանքի կոչելուն եւ շնորհակալութիւն կը յայտնենք ձեր շարունակական աջակցութեան համար՝ քաղաքային ենթակառուցուածքներու առնչուող հարցերով: Երեւանը զարգացման լուրջ հեռանկարներ ունի եւ մենք կ՛ուզենք շարունակել ներդրումային ծրագիրները», նշած է Կեպխարտ Ռայները՝ յայտնելով, որ երկկողմանի փափաք կայ Երեւանի մէջ  զբօսաշրջութեան ոլորտը զարգացնելու:

Քաղաքապետ Տարօն Մարգարեան ըսած է, թէ Երեւանի քաղաքապետարանը առաւելագոյն աջակցութիւնը պիտի ցուցաբերէ՝ նախանշուած ծրագիրները յաջողութեամբ իրականացնելու համար: «Մենք բաց եւ պատրաստ ենք համագործակցութեան», ընդգծած է Տարօն Մարգարեան:

«Հայեաթ Ինթըրնեշընըլ»ի հայաստանեան գործընկեր, գործարար Սամուէլ Սարգսեան հաւաստիացուցած է, որ իրենց գործակցութիւնը Երեւանի մէջ շարունակական ծրագիրներ կը նախատեսէ: «Բազմաթիւ մտայղացումներ ու ծրագրեր ունենք զբօսաշրջութեան բնագաւառում, որոնք  նախատեսում են նաեւ նոր ենթակառուցուածքների ստեղծում, եւ մեր նպատակակէտը մօտ է: Արդէն տարեվերջին առաջին հիւրանոցը կը բացուի եւ կը տեսնէք, թէ մեր քաղաքի հիւրերին ինչպիսի՛ յարմարաւէտութիւն ենք առաջարկում», նշած է գործարարը:

Ըստ անոր, նախագիծը քանի մը անգամ ներկայացուած է քննարկման ու քաղաքապետին եւ Երեւանի գլխաւոր ճարտարապետին կողմէ համաձայնութեան արժանացած է: Ան նշեց, որ նիւթականի հարցը լուծելէ ետք նախագիծը կեանքի պիտի կոչուի:

Նախարարը նշեց, որ կանաչ տարածքներու պահպանման ու նորերու ստեղծման գծով ե՛ւ իրենք, ե՛ւ Երեւանի քաղաքապետարանը աշխատանքներ կը տանին:

«Նախորդ տարի նախարարութիւնը մերժել է մի քանի օբյեկտների կառուցման նախագծեր, քանի որ տուեալ շինարարութիւնը պէտք է կառուցուէր կանաչ գօտու հաշուին», ըսաւ Վարդան Վարդանեան:

Այս բոլորով հանդերձ, մարդիկ մարտականօրէն տրամադրուած են:  Ըստ որոշ տեղեկութիւններու, նոյնիսկ իշխանական ուժերը բացայայտօրէն ձայն պիտի ապահովեն Սասուն Միքայէլեանի համար: Իսկ ժողովուրդը յոգնած է ու շատ հաւանական է, որ Հրազդանի քաղաքապետական ընտրութիւններուն՝ Փետրուար 12ին, ժողովրդական ընդվզում ըլլայ, եթէ գործող քաղաքապետ, Հայաստանի Հանրապետական կուսակցութեան անդամ Արամ Դանիէլեանը եւ մարզպետ Շահգալդեանը շարունակեն իրենց այս գործելաոճը:

ԵՐԵՒԱՆ, «Երկիր».- ՀՅԴ Բիւրոյի Հայ Դատի եւ քաղաքական հարցերու գրասենեակի ղեկավար Կիրօ Մանոյեան Փետրուար 8ին անդրադառնալով Եւրոպական Միութեան հետ Թուրքիոյ յարաբերութիւններու գծով նախարար Էկեմեն Պաղըշի կողմէ նախորդ շաբաթ Ցիւրիխի մէջ կատարուած յայտարարութեան՝ նշեց, թէ ոչ միայն Եւրոմիութեան հետ բանակցող նախարարի, այլեւ ընդհանրապէս բարձրաստիճան ոեւէ պաշտօնեայի համար անյարիր է նման փողոցային ոճով խօսակցութիւնը:

«Ասիկա կ՛արտայայտէ ոչ միայն Պաղըշի, այլեւ ընդհանրապէս Թուրքիոյ իշխանութիւններուն լկտիութիւնը, եւ լաւ բան չի խոստանար իրենց համար, որովհետեւ պարզ է, որ նման ոճի յայտարարութիւններով իրենք անընդհատ սխալներու մէջ կ՛իյնան», նշեց ան:

Կ. Մանոյեան սակայն յայտնեց, որ Զուիցերիոյ դատախազութիւնը դժուար թէ քրէական գործ յարուցէ Պաղըշի նկատմամբ, քանի որ երկու տարի առաջ Զուիցերիոյ ընդունած՝ Հայոց Ցեղասպանութեան ժխտումը քրէականօրէն պատժելի նկատող օրէնքը, չի տարածուիր դիւանագիտական անձեռնմխելիութիւն ունեցող անձերու վրայ:

«Վստահ եմ, որ այս պարագային նախարարը դիւանագիտական անձեռնմխելիութիւն ունի»,  ըսաւ Մանոյեան:

Նշենք, որ նախորդ շաբաթ Պաղըշ Զուիցերիոյ մէջ յայտարարած էր, թէ 1915ին տեղի ունեցած իրադարձութիւնները ցեղասպանութիւն չեն ու ծաղրական ոճով աւելցուցած՝  «Թող գան ու ձերբակալեն զիս»:

ԵՐԵՒԱՆ, «Արմէնփրէս».- Հայաստանի մէջ ՄԱԿի մնայուն համակարգող Տաֆինա Կերչեւա Փետրուար 9ին երախտիքի գիր յանձնեց հայ գործարար Էդուարդօ Էռնեկեանին: Իր ելոյթին մէջ Կերչեւա նշեց, որ Էռնեկեան Հայաստանի անկախութեան 20 տարիներուն ընթացքին իրականացուցած է շարք մը ներդրումային հսկայ ծրագիրներ, եւ այսպիսով երախտագիտութիւն  կը յայտնուի անոր՝ իբրեւ Հայաստանի կայունութեան ջատագովի:

«Յարգուած եւ յաջողած գործարարը մեծ ներդրում ունեցած է յատկապէս գիւղատնտեսութեան ոլորտին մէջ, ինչպէս նաեւ հետամուտ եղած է Հայաստանի մէջ  նոր աշխատատեղիներու բացումին: Անոր վերջին ձեռքբերումներէն է «Զուարթնոց» միջազգային օդակայանը, որ պիտի նպաստէ Հայաստանի տնտեսական զարգացման», ըսաւ Կերչեւա:

Գործարար Էռնեկեան իր հերթին նշեց, որ արտերկրի մէջ ծնած հայերուն համար դիւրին է տեսնել այն, ինչի կարիքը ունի Հայաստանը, բայց դժուար է որոշել, թէ ինչպէ՛ս պէտք է օգնել, որպէսզի Հայաստանը համալրէ զարգացած ժողովրդավարական երկիրներուն շարքը:

«Մենք կը գործադրենք բոլոր ջանքերը Հայաստանի գիւղական վայրերը զարգացնելու, բարձրագոյն որակի ծառայութիւն ապահովելու նպատակով: Այդ բոլորին թիրախն է երկրին մէջ սփռուած 900 նամակատնային բաժանմունքներուն մէջ 4000 աշխատողներու կողմէ մատուցուող ծառայութիւններուն որակին բարձրացումը», ըսաւ Էռնեկեան:

ՍՏԵՓԱՆԱԿԵՐՏ, «Նովոսթի-Արմէնիա».- Արցախցի ձեռնարկատէր Արարատ Բաղիրեան ափրիկեան ջայլամներ կը բուծանէ Ղարաբաղի Մարտունիի շրջանի Գիշի գիւղին մօտ գտնուող սեփական ագարակին մէջ։

Ձեռնարկատէրը սեփական միջոցներով ագարակ կառուցած է՝ 2011 Օգոստոսին Քենիայէն բերելով 50 ջայլամ: Անոր օժանդակած են նաեւ Արցախի կառավարական կառոյցները: Պետութիւնը Բաղիրեանին 25 միլիոն դրամի (մօտ 65 հազար տոլար) վարկ յատկացուցած է մինչեւ հինգ տարի վերադարձնելու պայմանով:

«Ընտրուել են երկու-երեք ամսական ճտեր, քանի որ դրանք յարմար են տեղափոխման համար եւ աւելի արագ են ընտելանում նոր պայմաններին: Թռչունները բաւականին լաւ ընտելացան ղարաբաղեան կլիմային», նշած է Բաղիրեան: Ան յայտնած է, որ ջայլամները կը սնուին ե՛ւ արտերկրէն բերուած կերով, ե՛ւ տեղական:

«Ներկայումս կառուցւում է կերի արտադրամաս: Ծրագրւում է նաեւ ծաւալել ջայլամի ձուի, մսի, կաշուի եւ փետուրների արտադրութիւն», ըսած է Բաղիրեան:

ԵՐԵՒԱՆ, «Արմէնփրէս».- Թուրք յառաջադէմ մտաւորական, փրոֆեսէօր Թաներ Աքչամ յօդուած հրապարակած է՝ հիասթափութիւն յայտնելով Պոլսոյ մէջ լոյս տեսնող «Ակօս» թերթի հայ խմբագրապետ Հրանդ Տինքի սպանութեան գործով դատավարութեան աւարտին առնչութեամբ: «Հրանդ Տինքի դատավարութեան արդիւնքներով բոլորս ցնցուած էինք: Եթէ գիտնայինք, թէ ո՛ւր են այն մարդիկը, որոնք կը թաքցնեն Հրանդ Տինքը սպաննողները, այսքան ցնցուած չէինք ըլլար: Սխալ են բոլոր անոնք, որոնք չեն հասկնար, որ Հրանդ Տինքի սպանութեան եւ 1915ի ցեղասպանութեան միջեւ մեծ կապ կայ», գրած է Թաներ Աքչամ «Տը Արմինիըն Ուիքլի» շաբաթաթերթին մէջ: Ան վստահ է, որ Հրանդ Տինքի սպանութիւնը վրէժխնդրութիւն է Թալէաթ փաշայի՝ Հայոց Ցեղասպանութիւնը կեանքի կոչողի սպանութեան:

Աքչամը իր յօդուածին մէջ նշած է, որ Տինքը սպաննեցին ո՛չ թէ անոր տան մօտ, այլ խմբագրութեան շէնքին առջեւ, փողոցը, օր ցերեկով, բոլորին աչքին առջեւ, որովհետեւ Հրանդի միջոցով անոնք ուզեցին վրէժ լուծել բոլոր հայերէն: Ան յիշեցուցած է, որ Պերլինի մէջ 15 Մարտ 1921ին փաշան սպաննուած է Սողոմոն Թեհլիրեանի կողմէ, զոր անմեղ նկատած ու ազատ արձակած են:

«Իննսուն տարի վարած հերքողական քաղաքականութիւնը կուրցուց բոլորիս աչքերը: Չենք կրնար տեսնել եւ գտնել 1915ի Ցեղասպանութեան եւ Տինքի սպանութեան միջեւ կապը: Կը ստիպեն մեզ զայն մոռնալ, սակայն անոնք երբե՛ք չեն մոռցած զայն: Մեզի միշտ ստիպած են լուռ ըլլալ, յատկապէս, երբ մեզմէ ոմանք փորձած են ըսել, որ Ցեղասպանութիւնը պէտք է ճանչցուի: Մեր վարչապետը, նախագահը եւ կառավարութեան այլ անդամներ մնայուն կերպով կը նշեն, որ հանրային գիտակցութիւնը վնասուած է: Ասկէ աւելի վատ կերպով ծաղրելու միջոց չես գտներ», նշած է թուրք մտաւորականը:

Ան հարց տուած է, թէ բարձրաստիճան ամենակարող այրերը միթէ չե՞ն կրնար գտնել Տինքի սպանութեան ետին կանգնողները: Նոյնիսկ հասարակութիւնը գաղափար ունի այդ մասին: Յօդուածին մէջ մէջբերուած է Տինքի խօսքերը. «Անոնք չեն ուզեր, որ ես այստեղ մնամ, ինչպէս չէին ուզեր, որ նախնիներս մնային: Եւ եթէ այդպէս է, միտք չկայ, որ այստեղ մնամ: Կը պատրաստուիմ անոնց հետեւելու՝ դուրս գալու ճանապարհին»:

«Սպանութենէն առաջ Հրանդը ինծի ըսաւ, որ կը փափաքի դիմել դատական նիստերու դահլիճ, ուր զայն կը հետապնդէին «ցեղասպանութիւն» բառը օգտագործելուն համար: Ըսաւ, որ կը պատրաստուի այնտեղ ըսել, որ Ցեղասպանութիւնը եղած է: Սակայն անոնք այդ հնարաւորութիւնը չտուին իրեն», կը գրէ Աքչամ: Ան կ՛ընդգծէ, որ պէտք է բանալ բոլորին աչքերը եւ լոյսին բերել իրողութիւնը: «Հրանդ Տինքը սպաննած են՝ Թալէաթ փաշայէն վրէժխնդիր ըլլալնուն համար: Հրանդը «1.5 միլիոն + 1»ն է: Մինչ 2015ը, երբեք չենք գիտնար այս սպանութեան ճշմարտութիւնը, եթէ չըսենք՝ այո՛, 1915ին կատարուածը ցեղասպանութիւն է եւ անիկա պէտք է ճանչցուի», նկատած է Աքչամ:

Վեր առնելով Հրանդ Տինքի փառապանձ յիշատակը՝ Աքչամ իր յօդուածը եզրափակած է, ըսելով. «Դուն մեզի ուղղութիւն տուիր, թէ ինչպէ՛ս փրկենք մեր երկիրը  մարդասպաններէն: Թող Հրանդ Տինքը ըլլայ մեր խորհրդանիշը, թող ան ըլլայ մեր Մարթին Լիւթըր Քինկը: Եթէ անոնք կը փափաքին կղպել Թալէաթ փաշայի շուրջ կատարուածին օղակը՝ եկէք մենք բարակ շրջանակ մը կազմենք Հրանդի շուրջ եւ թող «1.5 միլիոն +1» բանաձեւը ըլլայ բան մը, որ մեր հանրապետութիւնը կը բաժնէ անոնց հանրապետութենէն»:

Նախարարը նաեւ նշեց, որ զօրավարժութիւններուն մէկ մասը իրականացած են սահմանային առաջին գիծերուն վրայ, որպէսզի թշնամիին վտանգին ենթակայ ամէնէն զգայուն կէտերուն վրայ ծառայող զինուորներուն ուշադրութիւնը երբեք չտկարանայ, ու անոնք միշտ պատրաստ ըլլան ամէն տեսակի զարգացումներու:

«Մեր գերազանցութիւնը թշնամուց մեր մարտունակութեան ու կարգապահութեան մէջ է: Այդ առաւելութիւնների պահպանմանն էլ հէնց նպաստում են ռազմական պայմաններին ամենամօտ վարժանքներն ու զինավարժութիւնները», նշեց պաշտպանութեան նախարարը:

Անդրադառնալով հայ զինուորներու խաղաղապահական գործունէութեան՝ Սէյրան Օհանեան յիշեցուց, որ վերջիններուն թիւը եռապատկուած է Աֆղանիստանի մէջ, իսկ Քոսովոյի մէջ՝ յունական խաղաղապահներու կազմին մէջ ծառայողները լրիւ կազմով վերադարձած են Հայաստան: «Միջազգային խաղաղապահական գործունէութեանը մեր մասնակցութիւնն ամրապնդում է Հայաստանի՝ որպէս կայուն գործընկերոջ՝ կերպարը, հնարաւորութիւն տալիս փորձով փոխանակուել նաեւ այլ պետութիւնների հետ», ընդգծեց նախարարը:

ԵՐԵՒԱՆ, «Արմէնփրէս».- Երեւանի քաղաքապետ Տարօն Մարգարեան Փետրուար 8ին հանդիպում ունեցած է «Թումօ» ստեղծարար ճարտարագիտութիւններու կեդրոնի հիմնադիր Սամ Սիմոնեանի եւ կեդրոնի տնօրէն Մարի Լու Փափազեանի հետ։ Զրոյցին ընթացքին ողջունելով կեդրոնին կողմէ իրականացուող արտադպրոցական կրթական ծրագիրները՝ Տ. Մարգարեան յայտնած է, որ քաղաքապետարանը մնայուն կերպով կ՛աջակցի կեդրոնի գործունէութեան: Նկատի առնելով, որ քաղաքապետարանի քաղաքականութիւնը եւս կը նպատակադրէ կրթութեան մակարդակը բարձրացնել տեղեկատուական ճարտարագիտութիւններու կիրառման միջոցով, քաղաքապետը պատրաստակամութիւն յայտնած է համագործակցելու կրթութական ծրագիրներու իրականացման ծիրին մէջ։

Խօսելով «Թումօ» կեդրոնի գործունէութեան եւ առաքելութեան մասին՝ անոր հիմնադիրը՝ Սամ Սիմոնեան նշած է, որ անիկա իրենց ընտանիքի տասը տարիներու երազն էր, որ իրականութիւն դարձաւ մայրաքաղաքին մէջ:

«Երեխաներու սէրը մեր կեդրոնին հանդէպ կը քաջալերէ մեզ եւ մենք կ՛առաջարկենք քաղաքապետարանին՝ իրականացնել ուսումնական համատեղ ծրագիրներ», նշած է Սամ Սիմոնեան:

2011էն ի վեր կեդրոնը կու տայ անչափահասներու յատուկ գծանկարային,  համակարգչային խաղերու ստեղծման, կայքէջերու մշակման եւ թուային մետիայի ուսուցման անվճար դասընթացքներ։

Քաղաքապետը շնորհակալութիւն յայտնած է «Թումօ» կեդրոնի հիմնադիրներուն նաեւ անոր համար, որ անոնք աշխոյժ եւ հետեւողական կերպով մասնակցած են Երեւանի Աջափնեակ վարչական շրջանի մեծագոյն՝ Թումանեան այգիի բարեկարգման ու կանաչապատման։

«Այս թուերն ապացուցում են, որ նախարարութիւնն ունի կոշտ դիրքորոշում խախտումների վերաբերեալ, ու անգամ բարձրաստիճան սպայական կազմի ներկայացուցիչներ չեն կարող խուսափել պատժամիջոցներից», նշեց նախարարը՝ աւելցնելով, որ պատիժներ կրած են նաեւ այն հրամանատարները, որոնց յանցաւոր ըլլալը հաստատուած է այս կամ այն դէպքին առնչութեամբ:

«Բանակային կանոնադրութեան ամբողջ խստութեամբ այդ հրամանատարները կրել են իրենց պատիժները եւ նման կերպ օրինակ ծառայել միւս՝ ծառայութիւն իրականացնող հրամանատարների համար», ամփոփեց Սէյրան Օհանեան:

ԵՐԵՒԱՆ, «Արմէնփրէս».- Հայաստանի պաշտպանութեան նախարար Սէյրան Օհանեան Փետրուար 8ին լրագրողներու հետ հանդիպման ընթացքին  յայտարարեց, թէ Հայաստան կը դադարեցնէ Քոսովոյի տարածքին իր խաղաղապահ գործունէութիւնը:

Առանց մանրամասնելու առկայ խնդիրները՝ նախարար Օհանեան նշեց, որ Քոսովոյի մէջ խաղաղապահ առաքելութեան դադրեցումը առնչուած է վերջին շրջանին ծագած որոշ խնդիրներու:

Միջազգային խաղաղապահ ուժերու առաքելութիւններուն Հայաստան մասնակցելու սկսաւ 2004ին: Նոյն տարին Հայաստան Քոսովոյի մէջ միացաւ ՆԱԹՕի խաղաղապահ ուժերուն: Հայ զինուորականները կը ծառայէին Քոսովոյի բազմազգ «Արեւելք» բաժինին մէջ, որ տեղակայուած էր Քոսովոյի եւ Մակեդոնիոյ սահմանամերձ շրջանին մէջ՝ Ֆերիզաչ քաղաքի մերձակայքը:

ԵՐԵՒԱՆ.– Պաշտօնական այցելութեամբ Հայաստան գտնուող Ռուսիոյ Անվտանգութեան խորհուրդի քարտուղար Նիքոլայ Պատրուշեւ Փետրուար 8ին Երեւանի մէջ  Ռուսիոյ Սահմանապահ վարչութեան աշխատակիցներուն հետ հանդիպման ընթացքին յայտարարած է, թէ Հայաստանի եւ Ռուսիոյ մէջ իրավիճակը բնական է, որեւէ արտակարգ քայլերու կարիք չկայ, այլ պէտք է միայն վերահսկել եւ համապատասխան ճշդումներ ներառել առկայ համաձայնութիւններուն մէջ։

Ռուս պաշտօնեան տեղեկացուց, որ Երեւան ժամանած է տեղւոյն վրայ ծանօթանալու սահմանապահ զօրքերու վիճակին: Ան նաեւ փոխանցեց Ռուսիոյ նախագահ Տմիթրի Մետվետեւի դրական բարձր գնահատականները՝ ընդհանրապէս սահմանապահ ծառայութեան եւ ի մասնաւորի Հայաստանի մէջ Ռուսիոյ սահմանապահ ուժերու ծառայութեան վիճակին մասին:

«Ռուսիոյ եւ Հայաստանի միջեւ յարաբերութիւնները դաշնակցային են, երկու երկիրները իրարու կը սատարեն գրեթէ բոլոր ուղղութիւններով: Կարեւոր է, որ երկու երկիրներուն միջեւ միջգերատեսչական աշխատանքերը աւելի համակարգուած ըլլան, որպէսզի առկայ յարաբերութիւնները կարելի եղածին չափ արդիւնաւէտ ըլլան», նշեց ան:

Ըստ Ն. Պատրուշեւի, կը նախատեսուէր այցելութիւններ Գիւմրի, սակայն եղանակային պայմաններուն պատճառով այս անգամ կարելի չեղաւ իրականացնել զայն:

Հանդիպման ներկայ եղող Հայաստանի Ազգային անվտանգութեան խորհուրդի քարտուղար Արթուր Բաղդասարեան եւս շեշտեց ռուս-հայկական մարտավարական գործընկերութեան բարձր մակարդակին մասին՝ նշելով, որ երկու երկիրներուն միջեւ համագործակցութիւնը կ՛իրականացուի լայն շրջանակներու մէջ.  բարձր մակարադակով կ՛իրականացուին յատկապէս Հայաստանի սահմաններու միացեալ պահպանման աշխատանքները:

«Այսօր արդէն քննարկել ենք մի շարք հարցեր, փոխհամագործակցութեան հետ որեւէ խնդիր չկայ, միայն օրակարգային հարցեր են», նշեց Արթուր Բաղդասարեան եւ շնորհակալութիւն յայտնեց գործընկերոջ՝ երկու երկիրներուն միջեւ յարաբերութիւններուն մէջ հետեւողականութիւն դրսեւորելու համար եւ յոյս յայտնեց, որ հանդիպումներուն ընթացքին ձեռք բերուած բոլոր պայմանաւորուածութիւնները պիտի իրականացուին ըստ ժամանակացոյցին:

Կը նախատեսուի, որ այսօր կայանայ պատուիրակութիւններու ընդլայնուած կազմով հանդիպում, որուն իբրեւ արդիւնք պիտի ստորագրուի այցելութեան արդիւնքներուն վերաբերող արձանագրութիւն: Պատուիրակութեան հետ պիտի տեսակցի նաեւ Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսեան:

Կառավարութիւնը անհրաժեշտ կը նկատէ յիշեալ ծրագիրը, քանի որ Երեւանի մէջ գոյութիւն ունեցող իւրայատուկ եւ յատուկ կարեւորութիւն ներկայացնող կեդրոններու մեծամասնութիւնը նախագծուած եւ կառուցուած են մինչեւ 1988, եւ անոնց նախագծման ընթացքին նկատի առնուած երկրաշարժի ուժգնութիւնը շատ աւելի ցած է նախատեսուածէն։

Նշեալ ծրագիրին իրականացումը անհրաժեշտ նախադրեալներ պիտի ստեղծէ հանրապետութեան տարածքին շէնքերու եւ շինութիւններու վերականգնման եւ ուժեղացման նպատակով ծրագիրներու մշակման ու գործադրութեան համար, ինչ որ պիտի նպաստէ Երեւանի տարածքին երկրաշարժի վտանգէն ակնկալուած հետեւանքներու նուազեցման:

Ներկայիս Հայաստանի մէջ երկրաշարժի վտանգը հասած է իր առաւելագոյն մակարդակին։ Ասոր պատճառներէն է երկրաշարժի աշխոյժութեան նոր շրջանը, շէնքերու եւ շինութիւններու անկարողութիւնը՝ երկրաշարժին դիմանալու, իւրայատուկ եւ կարեւոր կեդրոններու շինութեան գծով անբաւարար ուշադրութիւնը, այս մասին բնակչութեան անտեղեակութիւնը, հասարակական-տնտեսական վատ վիճակը եւ այլն:

Կատարուած փոփոխութիւններուն իբրեւ արդիւնք՝ Հայաստանի քաղաքացիութիւն ստանալու համար դիմում ներկայացուցած հայերէն յետ այսու պիտի չպահանջուի Հայաստանի սահմանադրութիւնը գիտնալ։

Հայաստանի Հանրապետութեան քաղաքացիութիւն ստացած օտար քաղաքացիներու զաւակները յետ այսու Հայաստանի քաղաքացիներ կը նկատուին սահմանուած կարգով՝ Հայաստանի քաղաքացիի անձնագիր ստանալու համար ներկայացուած դիմումին հիման վրայ:

Այս նախագիծին առնչութեամբ ունեցած իր ելոյթին մէջ Ժառանգութիւն խմբակցութեան պատգամաւոր Անահիտ Բախշեան նկատել տուաւ, որ նախագիծին հեղինակը՝ պետաիրաւական հարցերով յանձնաժողովի նախագահ Դաւիթ Յարութիւնեանը, քուէարկած է ուրիշի մը փոխարէն:

Ան վկայակոչեց տեղի ունեցած քուէարկութիւններուն պատկերը եւ յայտարարեց, որ ներկայ 66 պատգամաւորները քուէարկած են 74ի փոխարէն: «Ո՞ւմ հաշուին էք լաւութիւն անում», հարց տուաւ Ժառանգութիւն խմբակցութեան պատգամաւորը եւ աւելցուց, որ այդպիսով պետութեան հեղինակութիւնը կը ստորադասուի կեղծ ընկերական շահերուն: Նշենք, որ այս քննարկումներէն ետք կազմակերպուած քուէարկութիւններուն ընթացքին եւս  լրագրողները նկատած էին, թէ պատգամաւորները ինչպէս կը շարունակեն սեղմել իրենց բացակայ գործընկերներուն կոճակները:

Պատասխանելով այն հարցումին, թէ հաւանակա՞ն է, որ գործարարները առաջադրուին մեծամասնականով, բայց չստանան կուսակցութեան աջակցութիւնը՝ վարչապետը նշեց, որ տակաւին կանուխ է այդ հարցին մասին խօսիլը, այնքան ատեն որ տակաւին յստակ չէ, թէ ո՛ր ընտրատեղամասին մէջ ո՛վ պիտի առաջադրուի:

«Որովհետեւ դա կարող է լինել ոչ միայն ՀՀԿի ցանկութիւնը, այլեւ մեր քաղաքացիների ընտրութիւնը, եւ օրէնքի շրջանակում թեկնածուները կարող են առաջադրուել: Դեռ վաղաժամ է քաղաքական գնահատականներ տալը», նշեց վարչապետը եւ կրկնեց, որ կուսակցութեան համամասնական ցանկին վրայ այլեւս յայտնի գործարարներ պիտի չըլլան:

Ձախին Էտմոնդ Խուդեան աջին Լեւոն Սարգիսեան

ԱՆՆԱ ԱԶԱՏԵԱՆ

ԵՐԵՒԱՆ, «Առաջին Լրատուական».- Երեքշաբթի, Փետրուարի 7ին, Հայաստանի Հանրապետութեան վերաքննիչ քրէական դատարանի դատաւոր Եւա Դարբինեանը հրապարակեց սփիւռքահայ ներդրող Էդմոնդ Խուդեանի կողմից ներկայացուած բողոքի քննութեան վերաբերեալ դատարանի որոշումը (Խուդեանի վերաբերեալ մեր վերջին լրատուութիւնը լոյս տեսած է Յունուար 27ին):

Չնայած բողոքի քննութան ամբողջ ընթացքում դատաւորի դրսեւորած վարքագծին, որից կարելի էր հետեւութիւն անել, որ Եւա Դարբինեանը միանշանակ բաւարարելու է բողոքը, դատաւորն այդ օր բոլորովին այլ որոշում կայացրեց՝ հակասելով ինքն իրեն: Վերաքննիչ քրէական դատարանի դատաւորը, ինչպէս եւ Կենտրոն եւ Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրաւասութեան Առաջին ատեանի դատարանի դատաւորը, մերժեց սփիւռքահայ ներդրողի ներկայացուցիչների բողոքը:

Ինչպէս յիշում ենք, ամերիկահայ գործարարին պատկանող ընկերութեան դէմ քրէական գործ էր յարուցուել անվճարունակութեան յատկանիշներ կանխամտածուած ստեղծելու դէպքի առթիւ, ըստ որի՝ կանխամտածուած սնանկութեան հետեւանքով պետութեանը պատճառուել է խոշոր չափի՝ 139.300.000 դրամի վնաս:

Գործով նախաքննութիւնը 9 ամիս է՝ շարունակւում է, սակայն ՀՀ կառավարութեանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտէի հարկային ծառայութեան քննչական վարչութեան քննիչ Տիգրան Յարութիւնեանն այդպէս էլ գործարար Էդմոնդ Խուդեանին տուժող չի ճանաչում: Նախաքննական մարմինը մինչ օրս հազար ու մի պատճառաբանութիւն է բերում, թէ անհրաժեշտ է կատարել բազմաթիւ քննչական գործողութիւններ, որից յետոյ հնարաւոր կը լինի վերջնական գնահատական տալ Էդուարդ Եսայեանի կողմից կատարուած արարքներին եւ Էդմոնդ Խուդեանի կողմից մատնանշուած փաստերին:

Թէեւ դատաւորը բողոքի քննութեան ընթացքում քննիչից պահանջեց ներկայացնել, թէ նախաքննութեան 8 ամիսների ընթացքում նախաքննական մարմինն ինչո՞վ է զբաղուել, քննիչ Տիգրան Յարութիւնեանը այդպէս էլ չկարողացաւ հիմնաւորել, միայն պնդում էր, թէ նախաքննութիւնն աւարտելուց յետոյ վարոյթն իրականացնող մարմինը որոշում կը կայացնի Խուդեանին տուժող ճանաչելու կա՛մ չճանաչելու մասին:

Այսօրուայ դատական նիստում, մերժելով դիմողի ներկայացուցիչ Նիկոլա Բաղդասարեանի բողոքը, դատաւորը նոյնիսկ հաշուի չառաւ Խուդեանի ներկայացուցչի խնդրանքը եւ չպարտադրեց նախաքննութեան մարմնին գոնէ որոշակի ժամկէտ նշել, որի ընթացքում իրենք Խուդեանին տուժող ճանաչելու կամ չճանաչելու մասին որոշում կը կայացնեն:

«Դատաւորը նախորդ դատական նիստի ժամանակ քննիչին հարցրեց, թէ այսքան ժամանակի ընթացքում եւ այս փաստերի առկայութեան դէպքում, որոնք ապացուցում են, որ Խուդեանի ստորագրութիւնները կեղծուած են, ինչո՞ւ նախաքննութեան մարմինն այդպէս էլ չի ուզում սփիւռքահային տուժող ճանաչել, սակայն նախաքննութեան մարմինը, ինչպէս միշտ, իրենն ասաց, դատաւորն էլ այսօր լրիւ այլ բան արեց», «Առաջին Լրատուական»ի հետ զրոյցում նշեց Խուդեանի ներկայացուցիչ Նիկոլա Բաղդասարեանը:

Հիմա, փաստօրէն, ստացուել է այնպէս, որ Խուդեանի ներկայացուցիչները կա՛մ պէտք է դիմեն Վճռաբեկ դատարան, կա՛մ սպասեն այն անընդհատ ձգձգուող օրուան, երբ քննիչը վերջապէս որոշում կը կայացնի:

Սակայն մինչ այդ սփիւռքահայ ներդրողի ներկայացուցիչները պատրաստւում են դիմել առաջին ատեանի դատարան՝ քննիչի անգործութեան դէմ, քանի որ քննիչ Տիգրան Յարութիւնեանը մինչ օրս ոչ մի գործողութիւն չի կատարել Էդմոնդ Խուդեանին տուժող ճանաչելու համար:

Յիշեցնենք, որ սփիւռքահայ ներդրողը Վերաքննիչ դատարանից պահանջում էր ամբողջութեամբ բեկանել Կենտրոն եւ Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրաւասութեան առաջին ատեանի դատարանի որոշումը, քանի որ այն կայացուել է քրէադատավարական օրէնքի էական խախտմամբ, եւ իրեն շուրջ 7 միլիոն ԱՄՆ դոլարի չափով պատճառուած վնասի համար ճանաչել տուժող, որից յետոյ արդէն կը կարողանայ տեղեակ լինել գործի ընթացքին եւ ներկայացնել նաեւ իր մօտ առկայ ապացոյցները:

Յիշեցնենք, որ ծրագիրը Հայաստանի մէջ սկսած է 2011 Նոյեմբերի աւարտին: Նախագիծով նախատեսուած է համերգները իրականացնել ողջ աշխարհի տարածքին՝ մինչեւ 2015 (1915ի Օսմանեան կայսրութեան Հայոց Ցեղասպանութեան 100ամեակը):

Հաղորդագրութեան համաձայն, Կոմիտասի անուան քառեակը համերգային ծրագիրով հանդէս եկած է «Մալէ Բրաչէ» տաճարին մէջ՝ Տուպրովնիկ քաղաքի քաղաքապետարանի հրաւէրով, Տուպրովնիկի մէջ իրականացուող Սուրբ Վլասիին նուիրուած տարեկան հոգեւոր փառատօնի օրերուն:

Նշենք, որ Կոմիտասի անուան պետական լարային քառեակը, որ հիմնադրուած է 1924ին, Հայաստանի ամէնէն նշանաւոր երաժշտական խումբերէն մէկն է:

ԵՐԵՒԱՆ, «Փանորամա».- Իրանական «ՄԵՀՐ» լրատուական գործակալութեան փոխանցած տեղեկութիւններուն համաձայն, թալիշներուն վերաբերեալ Երեւանի պետական համալսարանի իրանագիտութեան ամպիոնի վարիչին հեղինակած գիրքը Իրանի մէջ ստացած է «Տարուան գիրք» մրցանակը:

ԵՊՀ իրանագիտութեան ամպիոնի վարիչ, փրոֆ. Գառնիկ Ասատրեանի հեղինակած «Թալիշական ժողովրդական աւանդութիւններ եւ հեքիաթներ» գիրքին շնորհանդէսը տեղի ունեցած էր 2011 Նոյեմբերին Երեւանի մէջ  կայացած թալիշագիտական  միջազգային խորհրդաժողովին ընթացքին։

Այսպիսով, Երեւանի պետական համալսարանը ոչ միայն հայաստանեան, այլեւ տարածաշրջանի համալսարաններուն մէջ յառաջատարն է: Նշենք, որ Վրաստանի յառաջատար համալսարանը՝ Թիֆլիսի պետական համալսարանը, 2464րդ դիրքին վրայ էր, Ատրպէյճանի բարձրագոյն վարկանիշը ունեցող «Խազար» համալսարանը՝ 6233րդ, իսկ Պաքուի պետական համալսարանը՝ 8833րդ:

«Ուեպօմեթրիքս»ը աշխարհի ճանչցուած համալսարանները արժեւորող կազմակերպութիւններէն մէկն է: Դասակարգման աղիւսակը կազմելու ժամանակ նկատի կ՛առնուին հիմնական չորս չափանիշներ՝ պաշտօնական կայքի էջերուն քանակը՝ Google.com, Yahoo.com, Live.com (msn), Exalenq.com որոնման կայքերուն մէջ, այլ միջոցներէ դէպի համալսարանի պաշտօնական կայք կատարուած արտաքին յղումներու քանակը, կայքին մէջ առկայ փաստաթուղթերուն քանակն ու գիտական աշխատանքներու յղման նախագիծը:

Նշենք, որ «Ուեպօմեթրիքս»ը իր ուսումնասիրութեան արդիւնքները կը ներկայացնէ տարին երկու անգամ:

Վիքթոր Զուպքով ըսած է, որ Ռուսիա պատրաստ է Հայաստանի մէջ «Ռոսսելխոզպանք»ի ներկայացուցչութիւն բանալու եւ սկսելու գիւղատնտեսական վարկեր տրամադրել: Հետագային Երեւանի մէջ կրնան ստեղծուիլ նաեւ «Ռոսագրոլիզինգ» ընկերութեան դուստր ձեռնարկութիւնը:

Հայաստանի վարչապետ Տիգրան Սարգսեան, իր հերթին յայտարարած է, որ աշխատանքային միացեալ խումբը յառաջիկայ մէկ ամսուան ընթացքին  ձեռքբերուած բոլոր պայմանաւորուածութիւններուն վերաբերեալ վերջնական որոշումներ պիտի տայ:

Ռուսիոյ փոխվարչապետը նշած է, որ փոխգործակցութեան հաւանական բնագաւառներն են ջերմոցներու եւ անասնաբուծարաններու կառուցումն ու գիւղատնտեսական սարքերու մատակարարումը:

Գրոսմայստեր Գրիգոր-Սեւակ Մխիթարեանը գերազանց հանդէս եկաւ արագ շախմատի մրցաշարում, որն անցկացուեց Բրազիլիայի Իտու քաղաքում: Նա յաղթեց իր բոլոր մրցակիցներին եւ 7 միաւորով գրաւեց առաջին տեղը:

Բրազիլահայ մէկ այլ շախմատիստ Արմէն Բրուտեանը 6 միաւորով գրաւեց 7րդ տեղը՝ 8 այլ շախմատիստների հետ հաւաքելով միեւնոյն քանակի միաւորներ:

Մրցաշարին մասնակցում էին 204 շախմատիստներ:

«Մոսկովեան օփեն» շախմատի C մրցաշարում, Հայաստանի ներկայացուցիչ Սուրէն Պօղոսեանը 9 հնարաւորից վաստակելով 8 միաւոր՝  412 մասնակիցների մէջ նուաճեց առաջին մրցանակը:

Մոսկովեան մէկ այլ «Աէրոֆլոտ օփեն» շախմատի մրցաշարում գրոսմայստեր Վլադիմիր Յակոբեանը առաջին տուրում (փուլի-խմբ.) տարած յաղթանակից յետոյ, երկրորդ տուրում պարտութիւն կրեց, իսկ գրոսմայստեր Հրանդ Մելքումեանը, ընդհակառակը՝ առաջին տուրում պարտուելուց յետոյ, երկրորդ տուրում յաղթեց իր մրցակցին:

Ֆուտբոլային պատմութեան եւ վիճակագրութեան միջազգային ֆեդերացիան գերմանացի Մարկուս Մերկին Ճանաչել է 21րդ դարի լաւագոյն ֆուտբոլային մրցավար: Ֆեդերացիան նման քուէարկութիւն անցկացնում է դարասկզբից: Մարկուս Մերկն իր մրցավարութիւնը աւարտել է 2008 թուականին:

ՓԱՐԻԶ.- «Փոլիթիք Ինթերնասիոնալ» պարբերականի վերջին թիւին մէջ լոյս տեսած է ցեղասպանութեանց ժխտումը քրէականացնելու օրինագիծին վերաբերեալ՝ Ֆրանսայի նախագահ Նիքոլա Սարքոզիին հետ հարցազրոյց մը։

Պատասխանելով Հայոց Ցեղասպանութեան ժխտումը քրէականացնող օրինագիծի որդեգրումին դէմ Թուրքիոյ հակազդեցութեանց մասին հարցումի մը՝ Սարքոզի յայտնած է. «Թուրքիան մեծ տէրութիւն մըն է, որ ունի հզօր քաղաքականութիւն։ Արեւելքի եւ Արեւմուտքի միջեւ անոր վարած դիւանագիտութիւնը կրնայ անփոխարինելի դեր խաղալ՝ վերոնշեալ շրջաններուն մէջ խաղաղութեան հաստատման համար։ Թուրքիան ամբողջ աշխարհին մէջ, ներառեալ՝ Իսրայէլի, բանակցութեանց միջոցով ամէնէն աւելի կրնայ ազդել դէպքերու բնականոն ընթացքին վրայ եւ նպաստել տարածաշրջանի կայունացման։ Ինչ կը վերաբերի Հայոց Ցեղասպանութեան, որ 1915ին 1.5 միլիոն մարդու կեանք խլեց, այս պարագային մենք կանգնած ենք սկզբունքային հարցի մը առջեւ. արդեօք պետութեան շահերուն պատճառով յիշատակի պարտականութիւնը պէտք է ետեւի կա՞րգ մղուի։ Իմ համոզումս այն է, որ այդ հարցին մէջ զիջողականութիւնը վախկոտութիւն է, որուն գինը ի վերջոյ միշտ կը վճարուի։ Ես կը գիտակցիմ այս հարցի նրբութեան։ Նաեւ լաւ գիտեմ, որ Ֆրանսա դասեր չի տար։ Ասիկա բոլոր երկիրներուն պատիւն է՝ իրենց պատմութեան առջեւ կանգնիլ, եւ Ֆրանսան այս առումով շատ բան կատարած է։ Կարճ կտրուկ՝ ես կը յարգեմ թուրքերը, սակայն անոնք ալ պէտք է իրենց գործընկերները յարգեն»։

Միւս կողմէ, ըստ թրքական լրատուամիջոցներու, Ֆրանսայի իշխող Միութիւն յանուն ժողովրդական շարժումի կուսակցութեան խմբակցութեան նախագահ Ժան Քլոտ Կոտեն յայտարարած է, թէ մեծ է հաւանականութիւնը, որ Հայոց Ցեղասպանութեան ժխտումը քրէականացնող օրինագիծը հակասահմանադրական նկատուի Սահմանադրական խորհուրդին կողմէ: «Բացի ատկէ, խորհուրդը կրնայ 2001ին որդեգրուած Հայոց Ցեղասպանութիւնը ճանչնալու օրէնքը, ինչպէս նաեւ հրեաներու ցեղասպանութեան ժխտումը քրէականացնող օրէնքը չեղեալ յայտարարել», ըսած է Կոտեն։

Յօդուածը հրատարակուած է թերթին այս տարուան Յունուար-Փետրուար թիւին մէջ։ Պաշ նախ պաշտպանած է թուրք ազգայնամոլ «գորշ գայլերը»՝ «իւլքիւճիւ»ները։

«Ինչո՞ւ իւլքիւճիւներուն նկատմամբ այս թշնամանքը. այս մարդիկը Թուրքիա կոչուած պետութեան նիւթական ու բարոյական արժէքները պաշտպանել ջանացող հայրենակիցներ են. ի՞նչ պատճառաւ կարելի է անոնց դէմ գալ այսքան անխղճօրէն», գրած է Պաշ, ապա անցած է Հրանդ Տինքի սպանութեան։

«Ծանօթ հարց է։ Օկիւն Սամասթ անուն քաջարի ու կայտառ երիտասարդ մը ամենածանր պատիժին ենթարկուեցաւ, որովհետեւ ան զարկաւ Հրանդ կոչուած «հերիֆ»ը, որ թուրքին արիւնը կեղտոտ է ըսած էր։ Սամասթը գէ՞շ ըրաւ այսինքն։ Եթէ ինծի հարցուի, ապա՝ այս ժողովուրդին նախատինքներ տեղացնող մէկը արժանի է մեռնելու», գրած է Պաշ եւ ապա շարունակած. «Եթէ պետութիւնը չի կատարեր այն, ինչ պէտք է կատարէ, եթէ աչք կը գոցէ «թուրքին արիւնը կեղտոտ է» ըսող օտարականին, եթէ հայերու հաճոյ թուելու համար ուղղակի ոտնակոխ կ՛ընէ ազգայնապաշտութիւնը, ապա ո՛չ մէկը թող վշտանայ. շարժման կ՛անցնի ժողովուրդը եւ այլեւս անիմաստ կը դառնայ այդ մարդը դատարան յանձնելը։ Ուրիշ կէտ մըն ալ, զոր անիմաստ կը գտնեմ, այն է, թէ թրքական ծագում ունեցող մեր հայրենակիցները «Բոլորս հայ ենք» երգելով՝ գրգռութիւն կ՛ընեն։ Եաու, բարեկա՛մ, մենք մինչեւ այսօր միլիոններով նահատակ տուինք։ Բնաւ տեսա՞ք, որ փողոց իջնեն ու պոռան, որ բոլորս մեհմետճի ենք, բոլորս թուրք ենք։ Եթէ տակաւին պիտի շարունակէք «Բոլորս հայ ենք» ըսելով գրգռութիւն ընել, ապա Հայաստանը հո՛ն է, հրամմեցէ՛ք, գացէ՛ք։ Հոս Թուրքիա է։ Ձեր չափը գիտցէք»։

«Ռատիքալ» թերթը Չորեքշաբթի, Փետրուար 8ին այս ատելավառ լուրին արձագանգ հանդիսանալէ ետք, շօշափեց «Կալաթասարայ» համալսարանի հաղորդակցութեանց բաժինի դասախօս փրոֆ. Եասեմին Ինճէօղլուի կարծիքը, ըստ որուն՝ ատելութիւն հրահրելու յանցագործութիւնը պէտք է անջատուի բոլոր այլ յանցագործութիւններէն։

«Վերի յօդուածին մէջ հեղինակը անձամբ ատելութիւն կը ստեղծէ եւ գործուած յանցագործութիւն մը կը ժողովրդականացնէ՝ զայն օրինաւոր կը դարձնէ. ուրեմն եթէ նայինք այս տեսանկիւնէն, ապա ասիկա անպայման կը պատժուէր, եթէ երկրին մէջ գոյութիւն ունենար ատելութիւնը հրահրելու յանցագործութեան դէմ օրէնք մը։ Եթէ այսպիսի օրէնք մը ըլլայ, անիկա արգելք պիտի ըլլայ ատելութիւն սերմանելուն ու յանցագործութիւնները քաջալերելուն», ըսաւ Ինճէօղլու։

Ըստ Յարութիւնեանի, ընկերութեան կողմէ 2011ին ընդհանուր առմամբ պետական պիւտճէին վճարուած է 4 միլիառ 212 միլիոն 125 հազար դրամ՝ իբրեւ տուրք եւ պարտադիր այլ վճարումներ։

«Պէյս Մեթըլզ»ին կը յաջորդեն «Ղարաբաղ Թելեքոմ» եւ «Արցախէներկօ» ընկերութիւնները:

Խօսելով Արցախի մէջ հարկային դաշտի վարչարարութեան մասին՝ Յարութիւնեան նշեց, որ պետական մակարդակի վրայ կը շարունակուի ճիգն ու քաղաքականութիւնը՝ այս մարզին մէջ բարենպաստ պայմաններ ստեղծելու նպատակով: «Մեզ համար սկզբունքային հարց է, որպէսզի Արցախում ՀՊ ծառայութեան գործունէութիւնը ոչ թէ խանգարի տնտեսվարող սուբյեկտների աշխատանքին, այլեւ, բացառելով ստուերը՝ նպաստի դրանց զարգացմանը», ըսաւ Ա. Յարութիւնեան:

«Հաւաքագրուած գումարից հարկային եկամուտների եւ պետական տուրքի մասով պետական պիւտճէ է մուտքագրուել 1 միլիառ 158 միլիոն դրամ՝ 1 միլիառ 131 միլիոն դրամ պլանային առաջադրանքի դիմաց կամ պլանաւորուած ցուցանիշը գերազանցելով 2.5 տոկոսով, իսկ նախորդ տարուայ նոյն ցուցանիշը՝ 8 տոկոսով», ըսաւ Ա. Յարութիւնեան, ըստ որուն՝ հասարակական ապահովութեան պարտադիր վճարումներուն գծով տուեալ ժամանակաշրջանին հաւաքուած է շուրջ 313.3 միլիոն դրամ՝ նախատեսուածը գերազանցելով 4.3 միլիոն դրամով կամ 1.4 տոկոսով, իսկ նախորդ տարուան նոյն ժամանակահատուածին ցուցանիշը՝ շուրջ 30.5 միլիոն դրամով կամ 10.8 տոկոսով։

Բաւարար գնահատելով նախորդ ամսուան ընթացքին կատարուած աշխատանքը՝ Յարութիւնեան նշեց, որ յաջորդ ամիսներուն աշխատանքը նոյն արդիւնաւէտութեամբ պիտի շարունակուի:

ՍՏԵՓԱՆԱԿԵՐՏ.– «Նուր ուսումնական ռազմավարութիւն» կրթական ծրագիրով Արցախի առաջինէն չորրորդ դասարաններու աշակերտները ուսումնական ծրագիրները պիտի կատարեն համակարգիչով: Իւրաքանչիւր աշակերտ պիտի ունենայ իր անձնական համակարգիչը, որ կրթական ծրագիրին համաձայն մշակուած է Մեսեչուսեցի ճարտարագիտութիւններու ուսումնարանին մէջ:

Ծրագիրը Արցախի մէջ  կ՛իրականացուի արժանթինահայ  բարերար Էդուարդօ Էռնեկեանի միջոցներով, Հայկական Բարեգործական Ընդհանուր Միութեան եւ Արցախի կառավարութեան աջակցութեամբ:

Փետրուար 7ին մայրաքաղաքի թիւ 3 դպրոցին մէջ՝ տարրական դասարաններու երկրորդ դասապահը յատկացուած էր նոր համակարգիչներուն։

ԵՐԵՒԱՆ, «Նիուզ».- Նախկին քաղաքական բանտարկեալ, Հայ Ազգային Կոնգրեսի (ՀԱԿ) նախկին անդամ Սուրէն Սիրունեանի Փետրուար 7ին կայացած ասուլիսի ընթացքին յայտնեց, թէ ինք Եւրոպական դատարանէն յետս կոչած է իր դիմումը, որմով կը բողոքէ ՀԱԿի ներկայ դիրքորոշման: Ան նաեւ նշեց, որ այս մէկը ընելու համար իշխանութիւններուն կողմէ որեւէ ճնշումի չէ ենթարկուած, եւ ատիկա ամբողջովին կապուած է ՀԱԿի ներկայ դիրքորոշման:

Սիրունեան նաեւ ընդգծեց, որ շուրջ 15-17 նախկին քաղաքական բանտարկեալներ եւս մտադիր են յետս կոչել Եւրոպական դատարան ներկայացուցած իրենց դիմումները եւ դուրս գալ ՀԱԿի կազմէն: «Հայցը ներկայացուել է աւելի քան մէկ տարի առաջ եւ մինչ այսօր շատ բան է փոխուել ինչպէս երկրում, այնպէս էլ ՀԱԿի գործողութիւններում: Երբ Լեւոն Տէր Պետրոսեանն առաջադրում էր իր թեկնածութիւնն ընտրութիւններում, նա յայտարարեց, որ պատրաստ է ժողովրդի ձեռքում գործիք լինել, իսկ հիմա մենք ենք նրա ձեռքին յայտնուել գործիքի դերում եւ օգտագործուել նեղ անձնական շահերի համար», ըսաւ Սիրունեան։

Սիրունեան իր խօսքին մէջ նաեւ նշեց, թէ չի պատրաստուիր որեւէ կուսակցութեան անդամագրուելու կամ առաջադրուելու յառաջիկայ ընտրութիւններուն։ Ան իր խօսքին մէջ շեշտեց, որ այլեւս պիտի չպաշտպանէ Լեւոն Տէր Պետրոսեանը:

ԵՐԵՒԱՆ, «Նիուզ».- Ազգային ժողովի հասարակութեան եւ տեղեկատուութեան միջոցներու հետ կապերու վարչութեան պետ Հրայր Զօրեանի հետ Փետրուար 7ին կայացած զրոյցին ընթացքին, ան յայտնեց, թէ Օրինաց Երկիր խմբակցութեան պատգամաւոր Գագիկ Բաղդասարեան դիմում ներկայացուցած է՝ պատգամաւորական  լիազօրութիւնները զերծ կացուցուելու համար:

Նշենք, որ Օրինաց երկիր խմբակցութեան պատգամաւոր Գագիկ Բաղդասարեանը հեռացուած է կուսակցութենէն:

ՕԵԿի հրապարակած յայտարարութեան մէջ կը նշուի, թէ Օրինաց երկիր կուսակցութեան  քաղաքական խորհուրդը ԱԺ պատգամաւոր Գագիկ Բաղդասարեանը երկու տարի առաջ կուսակցութեան համամասնական ցանկով առաջադրած է իբրեւ պատգամաւոր: Սակայն ան երբեք չէ տարած կուսակցական կազմակերպչական որեւէ աշխատանք: Կուսակցութիւնը՝ նկատի առնելով նախընտրական այս շրջանին վերջինիս թերացումը եւ հիմք ընդունելով այն փաստը, որ ԱԺի մէջ օրէնքներու նախագիծերու քուէարկութիւններուն ժամանակ ԱԺ պատգամաւոր Գագիկ Բաղդասարեանին քուէարկութիւնները չեն համընկնած Օրինաց երկիր խմբակցութեան հետ՝ «Օրինաց երկիր» կուսակցութեան քաղաքական խորհուրդը որոշած է ԱԺ պատգամաւոր Գագիկ Բաղդասարեանը հեռացնել կուսակցութենէն։

Նշենք, որ Գ. Բաղդասարեան կը պնդէ, որ ինքը իր նախաձեռնու-թեամբ դուրս եկած է կուսակցութենէն։

ՍՏԵՓԱՆԱԿԵՐՏ, «Փանորամա».-  Լեռնային Ղարաբաղի նախագահ Բակօ Սահակեան Ստեփանակերտի մշակոյթի եւ երիտասարդութեան պալատին մէջ Փետրուար 7ին մասնակցած է պուլկարացի յայտնի լրագրող Ցուետանա Փասքալեւայի «Ղարաբաղի վէրքերը» շարժապատկերի տեսասկաւառակի շնորհահանդէսին:

Նախագահը բարձր գնահատած է Փասքալեւայի նուիրումն ու երկար տարիներու աշխատանքը՝ ուղղուած արցախեան ազգային-ազատագրական պայքարի ճշմարտացի լուսաբանման, մեր շահերու եւ արդարութեան պաշտպանութեան: Բակօ Սահակեանի համաձայն, ատոր վառ օրինակն է «Ղարաբաղի վէրքերը» շարժապատկերներու շարքը, որ կը հանդիսանայ Արցախեան ազատամարտի վաւերագրութեան լաւագոյն էջերէն մէկը եւ կ՛իրականացնէ կարեւոր առաքելութիւն՝ մեր արդար ձայնը հասցնելով միջազգային հանրութեան, օգնելով ճիշդ ու բազմակողմանի պատկերացում կազմել ղարաբաղեան հիմնախնդիրին մասին:

Կուսակցութեան կողմէ նիստին ներկայացած միակ պատգամաւորը Նայիրա Զոհրապեանն էր, որ յայտարարեց, թէ ԱԺ նախագահ Սամուէլ Նիկոյեան նախօրէին կամայականօրէն ինքզինք զրկած է նախատեսուած ելոյթէն, ապա տարբեր հանրապետական գործիչներ ճիշդ չեն արտայայտուած «կանխիկ գործառնութիւններու սահմանափակման մասին» օրէնքի նախագիծին մասին ԲՀԿի դիրքորոշման մասին:

Նայիրա Զոհրապեան յիշեցուց, որ տարբեր քննարկումներու ընթացքին Բարգաւաճ Հայաստան կուսակցութիւնը յստակ կերպով յայտարարած է, որ օրինագիծը վաղաժամ կը նկատէ։ Այնուհետեւ Նայիրա Զոհրապեանի խօսափողը անջատուած է, որուն ի պատասխան՝ Զոհրապեան լքած է նիստերու դահլիճը: Ապա Հանրապետական կուսակցութեան խմբակցութեան ղեկավար Գալուստ Սահակեան 20 վայրկեանի ընդմիջման թոյլտուութիւն առած է: Ընդմիջման անհրաժեշտութեան մասին լրագրողներու հարցին ի պատասխան՝ Գալուստ Սահակեան պատճառաբանեց քուէարկութիւն կայացնելու թիւի անբաւարարութիւն:

Զոհրապեան, իր հերթին յայտարարեց, որ ԲՀԿն ամբողջ օրը պոյքոթի պիտի ենթարկէ ԱԺ աշխատանքը:

Պատասխանելով լրագրողներուն այն հարցումին, որ կուսակցութիւնը արդեօք պատկերացում ունի՞ այն մասին, որ նման քայլի մը հետեւանքները ի՛նչ կրնան ըլլալ՝ Զոհրապեան ըսաւ. «Մենք պատասխանատու ենք մեր քաղաքական որոշումների համար եւ մեր ընտրողների առաջ»: Նայիրա Զոհրապեան նաեւ ըսաւ, որ օրինագիծը կը մշակուէր հինգ տարիէ ի վեր, եւ իրեն համար զարմանալի է, թէ ինչու հիմա զայն կը ներկայացնեն քննարկման:

Անոր կարծիքով, օրէնքին ընդունման պարագային՝ անիկա պիտի բերէ դրամատնային յաճախորդներու կտրուկ աճ եւ պիտի դառնայ «լրացուցիչ շորթման միջոց», որուն դէմ է ԲՀԿն:

Յիշեցնենք, որ ԲՀԿ խմբակցութեան պատգամաւորները Փետրուար 6ին չեն մասնակցած «Կանխիկ գործառնութիւնների սահմանափակման մասին» օրինագծի քուէարկութեան, այդպիսով տապալելով օրինագիծը: Միախառն կառավարութեան գործընկերոջ այս քայլը զայրացուցած էր հանրապետական պատգամաւորները: Սամուէլ Նիկոյեան, Էդուարդ Շարմազանով, Արեգ Ղուկասեան եւ Գագիկ Մինասեան իրենց ելոյթներուն ընթացքին  յայտարարած էին, որ օրինագիծին դէմ քուէարկելը կը նշանակէ կողմ ըլլալ կաշառակերութեան, իսկ քուէարկութեան չմասնակցիլը ընդհանրապէս անհասկնալի կեցուածք է:

ԵՐԵՒԱՆ, «Արմէնիանաու».- Հայաստանի կրթութեան եւ գիտութեան նախարար Արմէն Աշոտեան Դիմատետրով (Ֆէյսպուք) հանդէս եկած է հայ հեթանոսական աստուածուհի Անահիտի պրոնզաձոյլ արձանի բեկորները Բրիտանիայէն Հայաստան վերադարձնելու նախաձեռնութեամբ, զոր ողջունած են բազմաթիւ անձեր:

«Մեծն Բրիտանիան Հայաստանում միանգամից երկու դեսպան է նշանակել: Առաջարկում եմ, որպէսզի բոլորս միանանք, մի ընդհանուր գրութեամբ համապատասխան ստորագրութիւններով դիմենք Հայաստանում Բրիտանիոյ դեսպանատուն՝ պահանջելով իրենցից Հայաստանին վերադարձնել Բրիտանական թանգարանում պահուող Անահիտ աստուածուհու հանրայայտ արձանի բեկորները՝ գլուխն ու ձեռքերը: Մշակութային արժէքների՝ Բրիտանիայից հայրենիք վերադարձման փորձ արդէն կայ, մասնաւորապէս, Եգիպտոսն է յաջողել մի քանի հարցում: Ի՞նչ կ՛ասէք», իր ընկերներուն դիմած է նախարարը:

Պտղաբերութեան, նաեւ ռազմի աստուածուհի Անահիտին վերագրուող պրոնզաձոյլ գլուխը, ինչպէս նաեւ ձեռքը, ըստ Բրիտանական թանգարանի կայքէջի տեղեկատուութեան, դաշտը փորելու ժամանակ գտած է գիւղացի մը, մօտաւորապէս 1872ին, հարաւարեւելեան Թուրքիոյ մէջ՝ Սատաղ:

«Պրոնզաձոյլ գլուխը Կոստանդնուպոլսով (ներկայիս Ստամբուլ) եւ Իտալիայով հասել է միջնորդ Ալեսանդրոյ Կաստելանիին, որն էլ, ի վերջոյ, վաճառել է այն Բրիտանական թանգարանին: Ձեռքը մի քանի տարի անց է ներկայացուել թանգարանին: Չնայած այն խօսակցութիւններին, որ յայտնաբերուել է ողջ արձանը, մարմինը երբեք երեւան չի բերուել», ըսուած է կայքէջին մէջ: Արձանի գլխուն կրկնօրինակը կը գտնուի Հայաստանի պատմութեան թանգարանին մէջ:

Աշոտեան կ՛առաջարկէ այս նպատակով յայտարարութիւն պատրաստել՝ ուղղուած Բրիտանիոյ մշակոյթի նախարարին, դեսպաններուն եւ Բրիտանական թանգարանի տնօրէնութեան եւ ստորագրահաւաք սկսիլ համալսարաններուն մէջ, Դիմատետրին մէջ եւ այլ տեղեր: Նախարարը նաեւ կը տեղեկացնէ, որ շարք մը ուսանողական եւ հասարակական կազմակերպութիւններ արդէն դիմած են իրեն, եւ ճիշդ պիտի ըլլայ, որ անո՛նք սկսին ստորագրահաւաքը:

«Ցաւօք, հայրենի իշխանութիւնները մեր երկրի համար յոյժ կարեւոր խնդիրները լուծելու փոխարէն զբաղուած են սեփական ընտանիքների համար հարստութիւն դիզելով: Անխոհեմ քաղաքականութիւնը խորացնում է մեր երկրի համար պատուհասի վերածուող խնդիրները: Դրանցից մէկը Հայաստան-Նախիջեւան սահմանի ամայի վիճակն է», կը նշէ «Չենք լռելու»ն եւ կը ներկայացնէ երբեմնի հայկական գիւղերու բացառիկ պատկերներ:

1924ին Շարուրը եւ Նախիջեւանը բռնի կերպով կցուեցան Խորհրդային Ատրպէյճանին: Հետագայ տարիներուն Հայաստանի կոմունիստական վարչակազմին կողմէ սկսաւ Հայաստանի՝ Նախիջեւանի յարակից տարածքներու հայաթափումը:

Դատարկուած տարածքները կը բնակեցուէին ատրպէյճանցիներով կամ կը տրուէին անոնց իբրեւ արօտավայր: Զանազան պատճառներով եւ նոյնիսկ ուժային միջոցներու կիրառումով՝ 50ականներուն ամայութեան մատնուեցան աւելի քան 20 գիւղեր: Ներկայիս ունինք ամբողջովին ամայի եւ դատարկ սահման:

«Ամենազարմանալին այն է, որ անկախութեան ընթացքում որեւէ կերպ չվերանայուեց կենսականօրէն այս սուր խնդիրը՝ շարունակելով մատնուել լռութեան…», կը նշէ «Չենք լռելու»ն: