ԵՐԵՒԱՆ.- «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի գործադիր տնօրէն Արա Վարդանեանի գլխաւորած պատուիրակութիւնը 24 Մայիսին հանդիսաւորապէս բացումը կատարեց Լեռնային Ղարաբաղի Մարտունիի շրջանի Գիշի գիւղի նորակառոյց դպրոցին:

Հանդիսութեան ներկայ էին Լեռնային Ղարաբաղի նախագահ Բակօ Սահակեան, կրթութեան եւ գիտութեան նախարար Վլադիկ Խաչատրեան, շրջանի վարչակազմի ներկայացուցիչներ եւ այլ հիւրեր:

Դպրոցի կառուցման նիւթական ծախսերը հոգացած են «Վարդանեաններու ընտանիք» բարեսիրական կազմակերպութիւնը եւ Լեռնային Ղարաբաղի կառավարութիւնը:

Երկյարկանի դպրոցը ունի ինքնատիպ ճարտարապետական կառոյց, անիկա կրնայ ընդունիլ աւելի քան 300 աշակերտ: Ներկայ դրութեամբ դպրոց կը յաճախեն 140 աշակերտներ: Նորակառոյց դպրոցը օժտուած է ժամանակակից պայմաններով՝ ներառեալ գրադարան, հանդիսութիւններու սրահ, մարզական բաժին, ճաշարան եւ հինգ տարրալուծարաններ: Անիկա ունի նաեւ խաղերու յատուկ հրապարակ եւ ֆութպոլի դաշտ: Դպրոցի ամբողջական կահաւորումը իրականացած է Պրազիլի տեղական մարմինին կողմէ՝ պրազիլահայ համայնքին ջանքերով: Տօնական տրամադրութիւնը դպրոցին մէջ պիտի շարունակուի նաեւ 25 Մայիսին՝ դպրոցի վերջին զանգով։ Դպրոցի փոխտնօրէն Ադելաիդա Օհանջանեանի համաձայն, այս տարուան 26 շրջանաւարտներէն 20ը կ՛ուզեն բարձրագոյն կրթութիւն ստանալ:

Հանդիսաւոր արարողութիւնը շարունակուեցաւ նաեւ Մարտունիի մէջ, ուր հոգեւոր հայրերու օրհնութեամբ բացումը կատարուեցաւ քաղաքի ըմպելի ջուրի ցանցին։ «Հայաստան» հիմնադրամի պատուոյ անդամ, «Տաշիր կրուփ» ընկերութեան նախագահ Սամուէլ Կարապետեանի նուիրատուութեամբ կառուցուեցաւ 1971 թուականին կառուցուած ջրամատակարարման համակարգի առաջին գօտին: Կառուցուած են նաեւ նոր ջրատարներ, ներքին ցանցեր եւ զտարան։ Այս բոլորին իբրեւ արդիւնք քաղաքի բնակչութեան շուրջ երկու երրորդը ներկայ դրութեամբ պիտի ունենայ կանոնաւոր ջրամատակարարում: Աշխատանքներու երկրորդ եւ երրորդ հանգրուաններու աւարտին քաղաքը ամբողջութեամբ պիտի ունենայ բարելաւուած ջրամատակարարման համակարգ:

«Մնացէք ձեր հողում, իսկ «Հայաստան» հիմնադրամը կը սատարի ձեզ ինչով կարող է», Մարտունիի բնակիչներուն յայտնեց հիմնադրամի գործադիր տնօրէն Արա Վարդանեան:

«Սփիւռքի մեր եղբայրների ու քոյրերի ազգապահպան ձեռնարկումներն արժանի են գերագոյն  գնահատանքի եւ աստուածային օրհնութեան», իր խօսքին մէջ յայտնեց Մարտունի տարածաշրջանի թեմի առաջնորդ Սահակ քահանայ Շաքարեանը: Արարողութիւնը եզրափակուեցաւ մշակոյթի ակումբին մէջ կազմակերպուած գեղեցիկ համերգային ծրագիրով:

Հանդիսութիւնը սկսած է Վաղուհասի Սուրբ Մարիամ Աստուածածին եկեղեցւոյ հոգեւոր հովիւ Յովհաննէս քհնյ. Յովհաննիսեանի եւ պատուիրակութեան կազմին մէջ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածինը ներկայացնող Ռուբէն աբեղայ Զարգարեանի օրհնութեամբ:

«Հայ ժողովուրդը գոյատեւել է իր դպրութեան շնորհիւ: Դպրոցը սրբութիւն է, որի միջոցով պէտք է շարունակենք մեր գոյատեւման հերոսական երթը: Այս հիասքանչ նորակառոյցն իր ժամանակակից պայմաններով մեծ նուէր է համայնքին», իր խօսքին մէջ ըսած է Լեռնային Ղարաբաղի կրթութեան նախարար Վլադիկ Խաչատրեանը:

Հիմնադրամի գործադիր տնօրէն Արա Վարդանեան յոյս յայտնած է, որ այդ գեղեցիկ դպրոցին մէջ ուսում ստանան մեր ազգի ապագայ գիտնականներն ու մտաւորականները: Դպրոցը կառուցուած է «Ալեքս Գրիգ» ընկերութեան՝  ի դէմս գործարար Սամուէլ Ալեքսանեանի, եւ ԼՂՀ կառավարութեան նիւթական միացեալ ներդրումով: Ան կը գրաւէ շուրջ 2140 քառակուսի մեթր տարածք։ Կենդրոնական ջերուցումն ու մնայուն ջրակամատակարարումը, ինչպէս նաեւ ամբողջական կահաւորումը կարելիութիւն կու տան լիարժէք կերպով օգտագործելու դպրոցը: Ներկայ դրութեամբ ան ունի 140 սան, ներառեալ՝ հարեւան Խնկաւանի դպրոցականները: Կրթօճախը կրնայ ընդունել մինչեւ 240 աշակերտ:

Դպրոցի բացման հանդիսութեան յաջորդած է Ստեփանակերտ քաղաքի ըմպելի ջուրի ներքին ցանցի 10րդ եւ 11րդ գօտիներու բացումը:  Ցանցը վերակառուցուած է Ռուսիոյ հայ համայնքի օժանդակութեամբ եւ ջուր կը տրամադրէ քաղաքի կեդրոնական մասին, Արմէնաւան եւ Ստեփգես թաղամասերուն: Դաւիթ Բէկ փողոցի վրայ տեղադրուած աղբիւրը յետ այսու պիտի գործէ իբրեւ հիմնադրամին կողմէ քաղաքի այս հատուածին մէջ վերստին գործող ջրամատակարարման խորհրդանիշ:

Հարցախոյզին արդիւնքներու համաձայն, Հայաստանի բնակչութեան 10.3 տոկոսը առարկայականօրէն լաւ կ՛ապրի եւ գոհ է իր վիճակէն: 49 տոկոսը իր ընտանիքի նիւթական վիճակը բնականէն ցած կը նկատէ, բայց կը համակերպի պայմաններուն եւ բաւարարուած կը զգայ։

Բնակչութեան 37.4 տոկոսը բնականէն  ցած կը նկատէ իր ընտանիքին նիւթական վիճակը եւ դժգոհ է իր կեանքէն, իսկ բնակչութեան 3.3 տոկոսը իր ընտանիքի նիւթական վիճակը բնականէն բարձր կը նկատէ, բայց նոյնպէս դժգոհ է իր կեանքէն:

Հայաստանի բնակչութեան 59.3 տոկոսը բաւարարուած է իր կեանքով՝ ներառեալ 49 տոկոսը կազմող՝ իրենց նիւթական վիճակը ցած նկատողները, իսկ 40.7 տոկոսը գոհ չէ իր կեանքէն, ներառեալ 3.3 տոկոսը կազմող նիւթական իմաստով բաւական լաւ նկատուողները։

Կեանքի որակի ընդհանուր մակարդակի գնահատականը 2011ին 47.6 տոկոս է, 2010ի 44.6 տոկոսի փոխարէն: Բարձրագոյն մակարդակի վրայ կեանքի որակի գնահատականը 37.5 տոկոս է, նուազագոյն՝ 57.6 տոկոս:

Հարցախոյզին մէջ նշուած են կեանքի որակը վատթարացնող հիմնական գործօնները: Ըստ անոր, անբաւարար են աշխատանքի գոհացուցիչ վարձատրութիւնները, բնակարանային պայմանները, ընտանիքի եկամուտները, սննդամթերքի, կենցաղային առարկաներու գիները բարձր են եւ այլն։

ԵՐԵՒԱՆ, «Նիուզ».- Եւրոպայի Երիտասարդ ընկերվարականներու կազմակերպութեան (ECOSY) նախաձեռնութեամբ Շուէտի մայրաքաղաք Ստոքհոլմի մէջ 18-20 Մայիսին տեղի ունեցաւ սեմինար՝ «Պայքար աջ-ծայրայեղականութեան դէմ եւ գաղթականութեան ու համարկման խնդիրները» նիւթով:

ՀՅԴ Բիւրոյի Երիտասարդական գրասենեակին փոխանցած տեղեկութիւններուն համաձայն, սեմինարը կը հիւրընկալէր ընկերավար-ժողովրդավարական կուսակցութեան (SAP) երիտասարդական կազմակերպութիւնը (SSU):

ՀՅԴ Երիտասարդականը կը ներկայացնէր ՀՅԴ «Նիկոլ Աղբալեան» ուսանողական միութեան անդամ եւ ՀՅԴ Բիւրոյի Երիտասարդական գրասենեակի աշխատակից Անահիտ Յարութիւնեանը:

Սեմինարին մասնակցած են պատուիրակներ եւրոպական երկրներէն, ինչպէս Չեխիայէն, Գերմանիայէն, Աւստրիայէն, Շուէտէն, Դանիայէն, Նորվեկիայէն եւ այլն: Նշենք, որ Սեւծովեան տարածաշրջանի պետութիւններէն սեմինարին կը մասնակցէր միայն Հայաստանը:

Դանիոյ, Նորվեկիոյ եւ Աւստրիոյ ներկայացուցիչները անդրադարձած են եւրոպական երկրներուն, յատկապէս սքատինաւեան երկրներուն մէջ օրէ օր զարգացող աջ-ծայրայեղական շարժումներուն եւ իշխանութեան մէջ անոնց ունեցած դիրքին, սպառնացած վտանգին, որ խորքին մէջ մեծապէս կը վնասէ երկիրներու փոքրամասնութիւններուն:

Սեմինարի ընթացքին քննարկուած են ընկերվար-ժողովրդավարական կուսակցութիւններուն դերը եւ կարեւորութիւնը աջակողմեան ծայրայեղական եւ նոր-նացիական շարժումներուն դէմ պայքարելու գործընթացին մէջ:

ՀՅԴ Երիտասարդականի պատուիրակը ներկայացնելով ՀՅԴ Երիտասարդականի տեսակէտը այս խնդրի վերաբերեալ՝ դատապարտած է որեւէ արարք, որ ուղղուած է փոքրամասնութիւններուն նկատմամբ եւ կը միտի բռնութիւն եւ ճնշում բանեցնել։ Ան դիտել տուած է, որ ժողովրդավարական պետութիւնը պարտաւոր է պաշտպանելու իր քաղաքացիներուն իրաւունքները, միաժամանակ ուշադրութիւն դարձնելով փոքրամասնութիւններու ազատ համարկումը հասարակութեան մէջ:

Քննարկումներու իբրեւ արդիւնք մասնակիցները առաջարկներ ներկայացուցած են, թէ ինչպէս ընկերվար-ժողովրդավարական կուսակցութիւններու երիտասարդական կազմակերպութիւնները միասնաբար պէտք է պայքարին ծայրայեղական շարժումներուն դէմ՝ յանուն մարդու իրաւունքներու պաշտպանութեան եւ համերաշխութեան հաստատման:

Քննարկումներուն մասնակցելէ բացի, ՀՅԴ Երիտասարդականի ներկայացուցիչը հանդիպումներ ունեցած է տարբեր երկիրներու պատուիրակներուն հետ՝ քննարկելով երկուստեք համագործակցութեան եզրերը:

ԵՐԵՒԱՆ, «Առաւօտ».- «Բարգաւաճ Հայաստան» խմբակցութիւնը Ազգային ժողովին մէջ պիտի ունենայ մնայուն յանձնաժողովներու նախագահական պաշտօններ. այս հարցը ճշդուած է Ազգային ժողովի կանոնակարգ-օրէնքով, որուն համաձայն, խորհրդարանական պաշտօնները բաշխելու ատեն նկատի կ՛առնուի խմբակցութեան անդամներուն թիւը:

Բարգաւաճ Հայաստան կուսակցութիւնը հրաժարեցաւ համաձայնական կառավարութիւն կազմելէ, այսինքն՝ ան մաս պիտի չկազմէ կառավարութեան, հետեւաբար, դարձեալ ըստ Ազգային ժողովի կանոնակարգ-օրէնքին, կը նկատուի ընդդիմադիր:

Ստորեւ ԲՀԿի ընդդիմադիր դաշտ մտնելուն մասին կը խօսին տարբեր քաղաքական ուժեր։

ԲՀԿի՝ համաձայնական կառավարութեան մաս չկազմելու մասին կատարուած յայտարարութենէն առաջ Ժառանգութիւն կուսակցութենէն Ստեփան Սաֆարեան տակաւին կ՛ենթադրէր, որ ԲՀԿն Հայաստանի Հանրապետական կուսակցութեան հետ համախոհութիւն կը գոյացնէ: Յայտարարութեան մասին տեղեկանալէ ետք իսկ ան մնաց նոյն կեցուածքին վրայ։ «Միեւնոյն է՝ ԲՀԿն մտնի քոալիսիա, թէ՝ ոչ, իր դիրքը քաղաքական դաշտում փոխելու հնարաւորութիւն չունի», ըսած է ան:

Ըստ Սաֆարեանի, ընդդիմադիր դաշտ փոխադրուելու հանգամանքը տարբեր արկածախնդրութիւններու դուռ կը բանայ ԲՀԿի համար: Ըստ անոր, ԲՀԿը փորձութիւններու դէմ յանդիման պիտի կանգնի, անոնք կրնան ըլլալ թէ՛ ներկուսակցական զարգացումներու, եւ թէ ընտրազանգուածի առումով։

«Այն ընտրազանգուածը, որն ընտրեց ԲՀԿին, ԲՀԿինը չէր, եւ դա չի պահպանուի: Սա ՀՀԿին ընդդիմադիր ընտրազանգուածն էր, որը չի մնալու ԲՀԿին», նշած է Սաֆարեան:

ՀՅԴ Գերագոյն Մարմինի ներկայացուցիչ Արմէն Ռուստամեանի համաձայն, այսպիսով քաղաքական նոր իրավիճակ կը ստեղծուի, եւ ա՛յդ է կարեւորը:

«Ազգային ժողովում մեծանում են ընդդիմութեան հնարաւորութիւնները՝ իշխանութիւններին հակակշռելու եւ զսպելու առումով: Մնացածը, թէ ինչպէս կը գործի ԲՀԿն, ոճի եւ մարտավարութեան խնդիր է, ու կ՛երեւայ հետագայում», ըսած է Ռուստամեան:

Ան դիտել տուած էր, որ եթէ ԲՀԿն մաս կազմէր համաձայնական կառավարութեան, նախագահական ընտրութիւններուն պիտի պաշտպանէր միասնական թեկնածուն, մինչդեռ այս պարագային նախագահական ընտրութիւններուն ընթացքին առկայ կ՛ըլլան մրցակցային եւ այլընտրանքային տարբերակներ:

«Սա, բնականաբար, ձեռնտու չէ ՀՀԿին, որովհետեւ եթէ հանդէս գային միասնական թեկնածուով, պիտի յայտարարէին, թէ ընտրողների 80 տոկոս ձայներն արդէն ունեն: Այս դէպքում՝ առանց ԲՀԿի եւ միայն ՕԵԿի հետ, 50 տոկոս ձայն հազիւ են ունենում, իսկ եթէ հաշուի առնենք նաեւ մեծամասնականը, վիճակը լրիւ փոխւում է», յայտնած է Արմէն Ռուստամեան:

Խորհրդարանին մէջ ՀՅԴն ԲՀԿի հետ պիտի համագործակցի, իսկ համագործակցութեան այլ տարբերակներուն գծով յառաջիկային քննարկումներ պիտի կատարուին։ ԲՀԿի հնգամեայ գործընկերը՝ ՀՀԿն, բնականաբար, ներկայիս համագործակցութեան մասին չի խօսիր: Առանց ԲՀԿի յառաջիկային կատարելիքներուն մասին եւս չ՛ուզեր խօսիլ։ «Առաւօտ»ի հետ զրոյցին ընթացքին Գալուստ Սահակեան ըսած է, որ իրենք վաղուց որոշած են իրենց ընելիքները։ Պատասխանելով այն հարցումին, որ հաւանակա՞ն է, որ ԲՀԿի նկատմամբ վարչական ճնշումներ գործադրուին՝ ՀՀԿի փոխնախագահը ըսած է. «Մոռացէք. ՀՀԿն ճնշումներ չի գործադրել ոչ մի քաղաքական ուժի նկատմամբ»:

Այս առիթով Հայաստանի Գրողներու միութեան նախագահ Լեւոն Անանեան կարեւոր նկատեց այն հանգամանքը, որ տասը տարի առաջ հիմնադրուած եւ արդէն աւանդական դարձած մայիսեան այս հաւաքները տարուէ տարի կ՛ընդարձակուին եւ աւելի համապարփակ կը դառնան իրենց աշխարհագրութեամբ, ծրագիրով, քննարկուող հարցերով: «Մենք ունենք շատ տաղանդաւոր սերունդ, գրական միջավայր, ովքեր բոլորն էլ ունեն իւրայատուկ ձեռագիր: Ժամանակն է վերականգնել նախկին գրական կապերը, համագործակցութիւնը», յայտնած է Անանեան։ Հայ արդի գրողներու ստեղծագործութիւնները մեծ թափով կը թարգմանուին ռուսերէնի, վրացերէնի, ինչ որ գնահատելի երեւոյթ է։

Հայաստանի մէջ Ռուսական համագործակցութեան ներկայացուցչութեան ղեկավար Վիքթոր Քրիւափուսքով առաջարկեց, որ նման  համաժողովներ կայանան տարին երկու անգամ՝ գարնան, երբ կը ցանուին գրական սերմերը, եւ աշնան, որպէսզի բերքը հաւաքուի:  «Մուսան երբեք պէտք չէ լռէ, որպէսզի լռեն թնդանօթները», յիշեցուց ան։ Նման հանդիպումները առիթ կու տան համախմբելու դրացի երկիրներու գրական միտքը եւ համագործակցութեան լայն հեռանկարներ մշակելու:

Վրաստանի Գրողներու միութեան նախագահ Մաղուալա Կոնաշուիլին եւս ողջունեց համաժողովի բոլոր մասնակիցները՝ նշելով, որ իրենց համար մեծ հաճոյք է տարբեր առիթներով Հայաստան գալ, քանի որ Հայաստանը օրհնեալ երկիր է:

Ան կարեւոր նկատեց այն հանգամանքը, որ համագործակցութիւնը ճիշդ հիմերու վրայ դրուի եւ այդպէս զարգանայ։

Խօսելով ատրպէյճանական լրատուամիջոցներուն կողմէ տարածուած այն լուրերուն մասին, թէ իրենց պատուիրակութիւնը Երեւանին մէջ այցելած է Ծիծեռնակաբերդ, իսկ աւելի ուշ միեւնոյն լուրի հերքումին՝ Ազգային ժողովի նախագահը ըսաւ. «Նրանք առանձին ընթրեցին, անգամ միւս պատուիրակութիւններից, որպէսզի նման հնարաւոր իրավիճակներից զերծ մնան: Իրենց մօտ, ի տարբերութիւն մեզ, շատ վատ է հասարակական ու պետական մօտեցումը բոլոր նրանց նկատմամբ, ովքեր կը փորձեն հայերի հետ ունենալ շատ ջերմ յարաբերութիւններ՝ հասարակական կարծիքը նրանց շատ ուժեղ կը պատժի»։

Իր ու ատրպէյճանցի պատուիրակներուն հետ յարաբերութիւններուն մասին խօսելով՝ Ս. Նիկոյեան նշեց, որ Երեւան եկած է ատրպէյճանցի պատգամաւոր մը, որ ծնունդով Սիսիանի Ուռուտ գիւղէն է, եւ երբ եօթը տարի առաջ նմանատիպ ժողովի մասնակցելու նպատակով ան ժամանած  էր Հայաստան, այն ատեն պատգամաւոր Սամուէլ Նիկոյեանը անոր ուղեկցած է այդ գիւղը: Ըստ Նիկոյեանի, ինք ականատես եղած էր պատգամաւորին մարդկային ապրումներուն, ու անկէ ետք իրենք մտերիմ յարաբերութիւններ ունեցած են, եւ այսօր ալ բաւական ջերմ կերպով իրարու բարեւած են։ «Ես կարծում եմ Հայաստանում որեւէ մէկը դա բացասաբար չի ընդունի, մինչդեռ այլ խնդիր է, թէ ինչպէ՞ս դրան կը վերաբերեն Ատրպէյճանում», աւելցուց ան:

Ի տարբերութիւն ատրպէյճանցիներուն, Թուրքիոյ պատուիրակները չեն խուսափած հայ պատգամաւորներուն հետ կապ հաստատելէ, նոյնիսկ անոնք մասնակից եղած են ընթրիքին. «Շատ լաւ էլ մասնակցել են, շատ լաւ, աշխատանքային մթնոլորտ է»:

Ս. Նիկոյեան նշեց, որ միջազգային տարբեր վեհաժողովներու ընթացքին իրարու հետ աշխատող պատգամաւորներ իրարու հետ լաւ, աշխատանքային յարաբերութիւններ կ՛ունենան՝ նշելով, որ նման կապեր կան նաեւ ատրպէյճացիներուն հետ: «Բայց որ սահմանները փակ են՝ ի հարկէ վատ է. դա նշանակում է, որ այս կազմակերպութիւնը չի կարողանում իր առջեւ դրուած բոլոր խնդիրները լուծել», ընդգծած է Ազգային ժողովի նախագահը։

ԵՐԵՒԱՆ, «Արմէնփրէս».- Թուրքիոյ նախագահ Ապտուուլլահ Կիւլ ամերիկեան «Սթենֆըրտ» համալսարանին մէջ ուսանողներու առջեւ ունեցած ելոյթի մը ընթացքին, անդրադարձած է նաեւ Հայաստան կատարած իր այցելութեան: Կիւլ ըսած է, որ լաւ առաջնորդը պէտք է կարենայ երբեմն նաեւ վտանգաւոր նկատուող քայլերու դիմել, եւ իբրեւ օրինակ՝ նշած է Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսեանի հրաւէրով Երեւան մեկնելու փաստը: «Վերջին 20 տարիներուն Հայաստանի հետ դիւանագիտական յարաբերութիւններ գրեթէ չենք ունեցած: Ընդհանուր պատմութեան շուրջ միմեանց հետ հակասութիւններ ունեցող երկու դրացի ժողովուրդներու ղեկավարներուն համար, այդ հրաւէրի նշանակութիւնը շատ մեծ էր: Ներքին քաղաքականութեան համար այդ մէկը վտանգաւոր քայլ էր ու կրնար խնդրայարոյց ըլլալ նաեւ արտաքին քաղաքականութեան մէջ: Երեւան կատարած թուրք նախագահին այցը նպատակ ունէր գոնէ որոշ չափով կարգաւորել երկու ժողովուրդներու յարաբերութիւնները: Ես դեռ յոյս ունիմ: Մեր փոխայցելութիւնները հայ-թրքական յարաբերութիւններու բնականոնացման ուղղուած խորհրդանիշ դարձած են: Եթէ նոյնիսկ վտանգաւոր էր, անիկա ճիշդ քայլ էր», ըսած է Կիւլ:

ԵՐԵՒԱՆ, «Արմէնփրէս».- Թուրքիոյ նախագահ Ապտուուլլահ Կիւլ ամերիկեան «Սթենֆըրտ» համալսարանին մէջ ուսանողներու առջեւ ունեցած ելոյթի մը ընթացքին, անդրադարձած է նաեւ Հայաստան կատարած իր այցելութեան: Կիւլ ըսած է, որ լաւ առաջնորդը պէտք է կարենայ երբեմն նաեւ վտանգաւոր նկատուող քայլերու դիմել, եւ իբրեւ օրինակ՝ նշած է Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսեանի հրաւէրով Երեւան մեկնելու փաստը: «Վերջին 20 տարիներուն Հայաստանի հետ դիւանագիտական յարաբերութիւններ գրեթէ չենք ունեցած: Ընդհանուր պատմութեան շուրջ միմեանց հետ հակասութիւններ ունեցող երկու դրացի ժողովուրդներու ղեկավարներուն համար, այդ հրաւէրի նշանակութիւնը շատ մեծ էր: Ներքին քաղաքականութեան համար այդ մէկը վտանգաւոր քայլ էր ու կրնար խնդրայարոյց ըլլալ նաեւ արտաքին քաղաքականութեան մէջ: Երեւան կատարած թուրք նախագահին այցը նպատակ ունէր գոնէ որոշ չափով կարգաւորել երկու ժողովուրդներու յարաբերութիւնները: Ես դեռ յոյս ունիմ: Մեր փոխայցելութիւնները հայ-թրքական յարաբերութիւններու բնականոնացման ուղղուած խորհրդանիշ դարձած են: Եթէ նոյնիսկ վտանգաւոր էր, անիկա ճիշդ քայլ էր», ըսած է Կիւլ:

ԵՐԵՒԱՆ, «Արմէնփրէս».- Մարդկային իրաւանց պաշտպան Միջազգային Ներում կազմակերպութիւնը Հինգշաբթի, Մայիս 24ին խստօրէն քննադատած է Ատրպէյճանի մէջ շարունակուող մարդկային իրաւունքներու խախտումները եւ զանոնք չդատապարտելու «Եւրոտեսիլ 2012» մրցումի կազմակերպիչներուն դիրքորոշումը՝ աւելցնելով, թէ այս կրաւորական կեցուածքը ճամբայ կը բանայ Ատրպէյճանի մէջ մարդկային իրաւանց վիճակի վատթարացման առջեւ:

Կազմակերպութիւնը քննադատած է յատկապէս վերջին քանի մը օրերու ընթացքին խաղաղ ցոյցերը դաժանաբար ցրելու Ատրպէյճանի ապահովական մարմիններու քայլերը:

Կազմակերպութիւնը նաեւ մտահոգ է տեղացի մարդկային իրաւանց պաշտպան գործիչներուն վիճակով, որովհետեւ անոնք կրնան աւելի խիստ վերաբերմունքի ենթարկուիլ իշխանութեանց կողմէ, «Եւրոտեսիլ 2012»էն ետք: Պետական թերթերը արդէն սկսած են հետանդելու «Երգէ ժողովրդավարութեան համար» քարոզարշաւի պատասխանատուները:

«Ազգային փոքրամասնութիւն ըլլալու վտանգները. Մարդու իրաւունքները եւ Չախալեանը՝ ընդդէմ Վրաստանի» («The Perils of Being a National Minority: Human Rights and Chakhalyan v. Georgia») վերնագիրը կրող զեկուցումին մէջ Վրաստանի ներքին եւ արտաքին քաղաքական զարգացումներուն համայնապատկերին վրայ, ինչպէս նաեւ վրացահայութեան եւ ջաւախքահայութեան նկատմամբ վրացական իշխանութիւններուն քաղաքականութեան ծիրին մէջ կը ներկայացուի ջաւախքահայ քաղաքական գործիչին ձերբակալութեան եւ դատավարութեան, ինչպէս նաեւ յետդատական գործընթացներուն պատմութիւնը:

Զեկուցումին առանձին բաժինը նուիրուած է Չախալեանին եւ անոր ընտանիքի անդամներուն իրաւունքներուն հիմնական խախտումներուն, որոնք տեղի ունեցած են նախքան դատավարութիւնը եւ  դատավարութեան ընթացքին, եւ որոնք կոպիտ կերպով կ՛ոտնահարեն անոր արդար դատաքննութիւնն ու ունեցած այլ իրաւունքները:

Նշենք, որ Վահագն Չախալեան ձերբակալուած է վրացական իշխանութիւններուն կողմէ 2008ի Յուլիսի 21ին: 2009ի Ապրիլի 7ին բացայայտ խախտումներով տեղի ունեցած դատավարութեան իբրեւ հետեւանք դատապարտուած է 10 տարուան բանտարկութեան։ Վահագն Չախալեանի գործը ներկայիս կը քննարկուի Մարդու իրաւունքներու եւրոպական դատարանին կողմէ:

Վերոյիշեալ զեկուցումի հեղինակ դոկտոր Ֆերնան տը Վարենը իրաւագիտական բարձր վկայականներու տիրացած է՝ տարբեր երկիրներէ։ Իբրեւ ազգային փոքրամասնութիւններու լեզուական իրաւունքի փորձագէտ՝ 2004ին արժանացել է Լինկուափաքս մրցանակին (Սպանիա)՝ իբրեւ գնահատական լեզուական բազմազանութեան եւ բազմալեզու կրթութեան բնագաւառին մէջ անոր կատարած աշխատանքին:

Տը Վարենը նաեւ կը համագործակցի բազմաթիւ միջազգային կազմակերպութիւններու հետ, որոնց կարգին՝ Փոքրամասնութիւններու իրաւունքներու գծով ՄԱԿի աշխատանքային խումբը, ԵՈՒՆԵՍՔՕն ու ԵԱՀԿն:

Սինան Օղան

ԵՐԵՒԱՆ, «Արմէնփրէս».- Ատրպէյճանի արտաքին գործոց նախարարութիւնը Հինգշաբթի, Մայիս 24ին իր տխրահռչակ «սեւ ցուցակ»ին վրայ դրած է Մայիս 22ին Լեռնային Ղարաբաղի հանրապետութիւն այցելած Ֆրանսայի Ծերակոյտի երեք անդամները: Այս տեղեկութիւնը հաղորդած ատրպէյճանական «Թրենտ» լրատու գործակալութիւնը կ՛աւելցնէ, թէ Ատրպէյճանի արտաքին գործոց նախարարութեան պաշտօնական բանբեր Էլման Ապտուլլաեւ հաղորդած է, թէ Ֆրանսայի մօտ Ատրպէյճանի դեսպանատունը այս կապակցութեամբ բողոքագիր մը յղած է այդ երկիրի արտաքին գործոց նախարարութեան. բողոքագիրին մէջ նշուած է, թէ Պաքուի իշխանութիւնները «անյարմար» կը նկատեն ֆրանսացի պատգամաւորներու կողմէ նման այցելութիւններ:

Միւս կողմէ, Թուրքիոյ Ազգայնական շարժում կուսակցութենէն երեսփոխան եւ Թուրքիոյ ռազմավարական հետազօտութիւններու կեդրոնի ղեկավար Սինան Օղան քննադատած է ֆրանսացի ծերակուտականներու Արցախ այցը եւ նշած է, որ այսպիսով Ֆրանսա կը պաշտպանէ հայկական կողմը: «Ֆրանսան եւ միւս երկիրները կողմնակալութիւն կը  ցուցաբերեն, երբ շահ ունին», ըսած է ան:

Ֆիլիփ Մարինին, որ Ծերակոյտին մէջ պատասխանատու պաշտօններ ստանձնած է 1992 թուականէն ի վեր, Լեռնային Ղարաբաղի Ազգային ժողովի ամպիոնէն յայտարարեց, որ «բարի կամքի միջազգային հանրութեան բոլոր դերակատարները պէտք է ճանչնան այն իրականութիւնը, որ Հարաւային Կովկասի մէջ, մասնաւորաբար՝ Լեռնային Ղարաբաղի, խաղաղութիւնը եւ սեփական ճակատագիրին տնօրինելու հանգամանքը անվիճարկելի արժէքներ են»:

Ան ընդգծեց, թէ հակառակ անոր որ Լեռնային Ղարաբաղը տակաւին չէ ճանչցուած, այդուհանդերձ միջազգային հանրութիւնը չի ժխտեր այդ երկրին գոյութիւնը:

Ան Լեռնային Ղարաբաղը կոչեց «Կովկասեան փոքրիկ Զուիցերիա»:

Ի պատասխան «Ազատութիւն» ձայնասփիւռի կայանի այն հարցումին, թէ մտավախութիւն չունին այն հաւանականութենէն, որ այս այցելութենէն ետք Ատրպէյճանի «սեւ ցանկ»ին մէջ տեղ գտնեն՝ Մարինին կատակով պատասխանեց. «Ես կ՛ափսոսամ ատոր համար, որովհետեւ երբեք Ատրպէյճան չեմ այցելած»:

Ծերակուտականները վստահեցուցին, որ այս այցելութենէն ետք «հիացմունքի եւ հպարտութեան զգացումով» կը վերադառնան Ֆրանսա:

Ֆրանսացի ծերակուտականները ընդունած էր նաեւ Լեռնային Ղարաբաղի նախագահ Բակօ Սահակեանը:

Նախատեսուած է, որ յառաջիկայ օրերուն ֆրանսացի ծերակուտականները հանդիպումներ ունենան Լեռնային Ղարաբաղի հոգեւոր առաջնորդին, երիտասարդութեան ներկայացուցիչներու հետ:

Հաղորդագրութեան մէջ նշուած է. «Յանցագործութիւնը ուղղուած էր սեռային փոքրամասնութիւն կազմող խումբի դէմ:  Հայաստանի Սահմանադրութիւնը կ՛արգիլէ բռնութեան հրահրումն ու իրագործումը:  Որեւէ փոքրամասնութեան դէմ գործադրուած բռնութիւնը, ըլլայ անիկա ազգային, կրօնական, ցեղային թէ սեռային, աններելի է:  Ատելութեան դրսեւորումները երբեւէ պէտք չէ արդարացուին պետական պաշտօնեաներուն կողմէ, ոչ ալ գովաբանուին:  Անկախ այս կամ այն փոքրամասնութեան պատկանելու իրենց հանգամանքէն, բոլոր քաղաքացիներն ու օտար հիւրերը Հայաստանի մէջ հաւասարապէս պաշտպանուած են Հայաստանի սահմանադրութեամբ եւ օրէնքով, ուստի անոնց դէմ գործադրուած որեւէ բռնութիւն պէտք է արագ եւ վճռական կերպով  դատապարտուի, իսկ օրինազանցները պէտք է պատժուին: Մենք կոչ կ՛ուղղենք Հայաստանի պաշտօնեաներուն՝ զերօ հանդուրժողականութեան քաղաքականութիւն կիրառելու ատելութենէ մղուած ի գործ դրուած բոլոր յանցագործութիւններուն եւ Հայաստանի մէջ փոքրամասնութիւններուն դէմ ուղղուած բռնութիւններուն նկատմամբ, ինչպէս նաեւ օրէնքով սահմանուած բոլոր քաղաքացիներու պաշտպանութիւնը ապահովելու իրենց պարտականութիւնը լիուլի կատարելու»։

Նախապէս նշուած էր, որ պայթումէն ետք DIY ակումբը յարձակումներու ենթակայ եղած էր։ Ակումբը պայթեցնելու հարցով քրէական գործ բացուած էր, պայթեցնողները ձերբակալուած, սակայն ազատ արձակուած էին։ Իսկ միւս յարձակումներու գծով քրէական գործ չէր յարուցուած։

«Մայիսի 6ի Ազգային ժողովի ընտրութիւններում պետականօրէն կազմակերուած ընտրակեղծարարութեան հետեւանքով Սերժ Սարգսեանի ռեժիմը իւրացրել է իշխանութիւնը, ու, թէեւ, համաձայն պաշտօնական արդիւնքների, տիրապետում է մանտաների բացարձակ մեծամասնութեանը, այնուամենայնիւ, գիտակցում է սեփական ոչ-լեգիտիմութիւնը եւ փորձում է ժողովրդի իրական աջակցութեան պակասը փոխհատուցել այլ ուժերի, մասնաւորապէս, «Բարգաւաճ Հայաստան»ի հետ քոալիսիա կազմելով», ըսած է Զուրաբեանը:

Ան ընդգծած է, որ «Բարգաւաճ Հայաստան»ի որոշումը ցոյց կու տայ, որ ընտրութիւններու նախօրէին ճեղքուած իշխանութեան պատը արդէն քանդուած է։

«Երկրում քաղաքական զարգացումները վկայում են, որ Սերժ Սարգսեանի Հանրապետական կուսակցութեան քաղաքական մենաշնորհի քայքայմանն ուղղուած՝ Հայ Ազգային Կոնգրեսի դեռ 2011 թուականի Հոկտեմբերի յայտարարուած ռազմավարութիւնը, այդ թւում՝ ընտրութիւնների օրինականութունը վերահսկող Միասնական շտաբի ստեղծումը, ճշգրտօրէն հաշուարկած քայլեր էին, որոնք նպաստում են ռեժիմի քաղաքական մեկուսացմանը», ըսած է համակարգողը:

ԵՐԵՒԱՆ.- Մինչեւ Բարգաւաճ Հայաստան կուսակցութեան յայտարարութիւնը՝ համախոհական կառավարութեան մաս չկազմելու մասին, համամասնական ցանկէն հրաժարական ներկայացուցած ԲՀԿի անդամ նախարարներուն դիմումները տրամաբանական կը նկատուէին: Սակայն, այդ յայտարարութենէն ետք զանոնք պաշտօնապէս Կեդրոնական ընտրական յանձնաժողովին այդ հրաժարականները փոխանցելու հարցը կրնայ վերատեսութեան ենթարկուիլ:

Կեդրոնական ընտրական յանձնաժողովին հրաժարական-դիմում ներկայացուցած էին ԲՀԿի 30 անդամներ, որոնց կարգին քաղաքաշինութեան, առողջապահութեան, աշխատանքի եւ ընկերային հարցերու նախարարներ Վարդան Վարդանեանը, Յարութիւն Քուշկեանը եւ Արթուր Գրիգորեանը: Կար այն տեսակէտը, որ հակառակ համախոհական կառավարութեան չմասնակցելնուն, նախարարները կրնան շարունակել պաշտօնավարել եւ հետեւաբար, տակաւին պատգամաւորական աթոռէն հրաժարակն տալու խնդիրը կը մնար ի զօրու:

Սակայն, աւելի ուշ ԲՀԿի պատգամաւոր Նայիրա Զոհրաբեան վստահեցուց, որ հրաժարական ներկայացուցած ԲՀԿական նախարարները իրենց պաշտօններուն վրայ պիտի չմնան: Այս դրութեամբ անոնք կորսնցուցած պիտի ըլլան թէ իրենց նախարարական եւ թէ պատգամաւորական աթոռները:

ԵՐԵՒԱՆ.- Մինչեւ Բարգաւաճ Հայաստան կուսակցութեան յայտարարութիւնը՝ համախոհական կառավարութեան մաս չկազմելու մասին, համամասնական ցանկէն հրաժարական ներկայացուցած ԲՀԿի անդամ նախարարներուն դիմումները տրամաբանական կը նկատուէին: Սակայն, այդ յայտարարութենէն ետք զանոնք պաշտօնապէս Կեդրոնական ընտրական յանձնաժողովին այդ հրաժարականները փոխանցելու հարցը կրնայ վերատեսութեան ենթարկուիլ:

Կեդրոնական ընտրական յանձնաժողովին հրաժարական-դիմում ներկայացուցած էին ԲՀԿի 30 անդամներ, որոնց կարգին քաղաքաշինութեան, առողջապահութեան, աշխատանքի եւ ընկերային հարցերու նախարարներ Վարդան Վարդանեանը, Յարութիւն Քուշկեանը եւ Արթուր Գրիգորեանը: Կար այն տեսակէտը, որ հակառակ համախոհական կառավարութեան չմասնակցելնուն, նախարարները կրնան շարունակել պաշտօնավարել եւ հետեւաբար, տակաւին պատգամաւորական աթոռէն հրաժարակն տալու խնդիրը կը մնար ի զօրու:

Սակայն, աւելի ուշ ԲՀԿի պատգամաւոր Նայիրա Զոհրաբեան վստահեցուց, որ հրաժարական ներկայացուցած ԲՀԿական նախարարները իրենց պաշտօններուն վրայ պիտի չմնան: Այս դրութեամբ անոնք կորսնցուցած պիտի ըլլան թէ իրենց նախարարական եւ թէ պատգամաւորական աթոռները:

ՀՀԿ մամլոյ խօսնակ Էդուարդ Շարմազանովի տեղեկութիւններուն համաձան՝ ինքնաբացարկ ներկայացուցած հանրապետականները, յատկապէս՝ Գործադիր մարմինի ներկայացուցիչներ են: «Գործող որեւէ պատգամաւոր ինքնաբացարկի դիմում չի ներկայացրել», յայտնեց Էդուարդ Շարմազանով:

Միւս կողմէ՝ Բարգաւաճ Հայաստան կուսակցութեան (ԲՀԿ) 28 անդամներ եւս ինքնաբացարկի դիմում ներկայացուցին ԿԸՅին. անոնց շարքին է Քաղաքագէտներու միութեան նախագահ Հմայեակ Յովհաննիսեան: Իսկ Վարդան Օսկանեան տակաւին կը պահէ իր պատգամաւորական լիազօրութիւնը:

Նշենք, որ համամասնական ցուցակներէն թեկնածուներու ինքնաբացարկները պէտք է ԿԸՅ ներկայացուին մինչեւ Մայիս 25:

ԵՐԵՒԱՆ, «Արմէնփրէս».-  Հայոց Ցեղասպանութեան թանգարան-հիմնարկին մէջ 23 Մայիսին կայացան յիշատակի եւ ոգեկոչման ձեռնարկներ՝ նուիրուած Ամերիկեան Կարմիր Խաչի հիմնադիր եւ մարդասէր Քլարա Պարթոնին: Տեղի ունեցաւ նաեւ 1896 թուականին Քլարա Պարթոնի պատրաստած գիրքի վերածուած զեկուցումին՝ «Ամերիկեան Կարմիր խաչի նպաստամատոյց առաքելութիւնը Փոքր Ասիոյ մէջ» նիւթով անգլերէն եւ հայերէն գիրքերու շնորհանդէսը: Զեկուցումը հայերէնի թարգմանուած եւ հրատարակուած է Հայաստանի մէջ Միացեալ Նահանգներու դեսպանութեան աջակցութեամբ:

«Այստեղ ամփոփուած է պատմութիւն, ամփոփուած է զգուշօրէն, դիւանագիտօրէն: Սա մարդասիրութեան մի վկայարան է, ամերիկեան հումանիտար պատմութեան թերեւս առաջին լուրջ խոշոր էջը», նշեց Հայոց Ցեղասպանութեան թանգարան հիմնարկի տնօրէն Հայկ Դեմոյեանը:  Անոր համաձայն, հայ-ամերիկեան պատմական առնչութիւնները բացառիկ են, քանի որ խարսխուած են մարդասիրական պատմութեան ամուր, վստահելի եւ անհերքելի հիմքերուն վրայ:

Հայաստանի մէջ Միացեալ Նահանգներու դեսպան Ճոն Հեֆըրն այս առիթը նկատեց «պարզ, սակայն կարեւոր»: Ան կարեւոր նկատեց հայ եւ ամերիկեան ժողովուրդներուն միջեւ վաղուց ձեւաւորուած բարեկամական կապերը եւ անոնց ամրապնդման մէջ Քլարա Պարթոնի ունեցած դերակատարութիւնը։ «Պարթոնը հիասքանչ, օրինակելի կերպար է ծառայութեան ու կարիքաւորներու օժանդակութեան: Ան լաւագոյն ապացոյցն է այն երեւոյթին, որ գործի նուիրեալ մարդը ինչեր կրնայ ընել», նշեց դեսպանը: Դեսպանը յատուկ կերպով անդրադարձաւ այն երեւոյթին, որ Պարթոն 19րդ դարու աւարտին ապրած ու գործած ամերիկացի կին առաջնորդ էր, մինչ այդ հանգրուանին Միացեալ Նահանգներու մէջ կիները նոյնիսկ քուէարկելու իրաւունք չունէին:

Հայաստանի արտաքին գործոց նախարարի տեղակալ Աշոտ Յովակիմեան նկատել տուաւ, որ հայ-ամերիկեան յարաբերութիւնները ներկայիս բարձր մակարդակի վրայ են եւ նորանոր ոլորտներ կ՛ընդգրկեն: Այդ յարաբերութիւնները, Յովակիմեանի համաձայն, մարդկային կապերու հիման վրայ դրսեւորուած եւ զարգացած են։ Թանգարանին մէջ բացուեցաւ նաեւ ժամանակաւոր ցուցադրութիւն՝ նուիրուած Քլարա Պարթոնին: Մասնակիցներուն բաժնուեցաւ Ք. Պարթոնի 190ամեակի առթիւ պատրաստուած յիշատակի բացիկներ:

Այնուհետեւ տեղի ունեցաւ Հայոց Ցեղասպանութեան յուշահամալիրի Յուշապատի մէջ Քլարա Պարթոնի գերեզմանէն բերուած հողի ամփոփման եւ յուշատախտակի տեղադրման հանդիսաւոր արարողութիւն:

Միացեալ Նահանգներու Կարմիր խաչի հիմնադիր եւ նախագահ Քլարա Պարթոն ծնած է 1821ին Մասաչուսեթս նահանգի Օքսֆորտ քաղաքին մէջ: Միացեալ Նահանգներու քաղաքացիական պատերազմին ընթացքին իր ծաւալած մարդասիրական գործունէութեան համար ան ճանչցուած է «Մարտադաշտի հրեշտակ» անունով։

Օսմանեան կայսրութեան մէջ հայերուն նկատմամբ 1895-1896 թուականներուն գործադրուած զանգուածային կոտորածներուն մասին տեղեկանալով՝ Քլարա Պարթոն 1896ին կը մեկնի Պոլիս եւ շուրջ մէկ տարի կը ղեկավարէ ջարդերէն տուժածներուն եւ անօթեւաններուն նիւթական օգնութիւն տրամադրելու աշխատանքները։

Անոր ջանքերուն շնորհիւ ջարդերէն փրկուած հայերուն կ՛ապահովուի կացարան, սնունդ, դեղորայք եւ հագուստ: Օսմանեան կառավարութեան յարուցած բազմաթիւ խոչընդոտներուն պատճառով Քլարա Պարթոն կը ստիպուի Միացեալ Նահանգներ վերադառնալ։

1896ին իր գործընկերներուն հետ Քլարա Պարթոն կը հրատարակէ զեկուցում մը՝ Օսմանեան կայսրութեան մէջ իրենց ծաւալած մարդասիրական գործունէութեան մասին։

ԵՐԵՒԱՆ.- «Կովկաս» հիմնարկի տնօրէն, քաղաքագէտ Ալեքսանդր Իսկանդարեան լրագրողներուն հետ ունեցած զրոյցին ընթացքին յայտնած է, որ Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութիւնն է այն կուսակցութիւնը, որ կրնայ իր գոյութիւնը պահել համաձայնական կառավարութենէն դուրս։ «Եւ ՀՅԴի՝ նախորդ ընտրութիւնների համեմատ ցածր ցուցանիշներ ցոյց տալը քոալիսիայից նրանց դուրս գալու հետ կապուած չէր», հաստատեց ան՝ պատասխանելով այն հարցումին, թէ արդեօք ՀՅԴի ցած ցուցանիշները առնչուա՞ծ էին համաձայնական կառավարութենէն անոր հեռացման, իսկ ԲՀԿի բարձր ցուցանիշները՝ նման կառավարութեան մէջ մնալուն եւ հոնկէ ընդդիմադիր հռետորութեամբ հանդէս գալու հանգամանքին:

Ըստ անոր, ի տարբերութիւն Բարգաւաճ Հայաստան կուսակցութեան՝ Դաշնակցութիւնը գաղափարական կուսակցութիւն է: «Եթէ գաղափար էլ չհամարենք, ապա նրանք ունեն մենթալ-քոմփլեքս՝ այն մարդիկ, ովքեր աջակցում են ՀՅԴին, նրանք չեն, որ աջակցում են Վահան Յովհաննիսեան անձին, կամ Հրայր Կարապետեանին, կամ մէկ ուրիշին: Դրանք մարդիկ են, ովքեր աջակցում են այն գաղափարների համալիրին, այն մենթալիտետին, այն իմիճին, որ ունի ՀՅԴն», ըսած է քաղաքագէտը:

Ըստ անոր, այս իմաստով ՀՅԴն Հայաստանի մէջ միակ իսկական կուսակցութիւնն է: Իսկ ԲՀԿն, մեծ հաշիւներ ունեցող, մէկ անձի կուսակցութիւն է, իսկ անձը գաղափարախօսութիւն չէ: «Միւս կողմից, իմ կարծիքով, ՀՅԴն յենուել էր իր աւանդական ընտրազանգուածի վրայ: Իսկ նրանց աւանդական ընտրազանգուածն ակնյայտօրէն «զաւթուած էր» այլ կուսակցութիւնների կողմից: Աւանդական ընտրազանգուածը պահպանելու համար հարկաւոր էր վարել բաւական ագրեսիւ նախընտրական քարոզարշաւ, դրա համար պէտք էր ունենալ պիւտճէ, դրա համար պէտք էր դուրս գալ աւանդական իմիճից, որն արդէն 100 տարի է՝ պահպանւում է, ինչը նրանք չցանկացան կամ չկարողացան անել», դիտել տուած է Իսկանդարեան:

ՀՅԴի համաձայնական կառավարութեան մաս կազմելու հաւանականութեան գծով քաղաքագէտը ըսած է, որ այդ մէկը իրապաշտ չէ։ Ան թէեւ նշած է,  որ տեսականօրէն նման կառավարութեան մաս կրնայ կազմել որեւէ կողմ կամ ուժ, որովհետեւ մինչեւ ընտրութիւններ իւրաքանչիւր կուսակցութեան նպատակը կ՛ըլլայ կարելի եղածին չափ շատ քուէներ ստանալ, իսկ ընտրութիւններէն ետք՝ իր տեղը գրաւել քաղաքական կեանքին մէջ։

ԵՐԵՒԱՆ, «Արմէնփրէս».-  Միջազգային վիճակագրութեան համաձայն, ժամանակակից սողանքներու յառաջացման 80 տոկոսը առնչուած է մարդոց գործունէութեան:

Արտակարգ իրավիճակներու նախարարութեան հասարակութեան հետ կապերու վարչութեան համաձայն,  Հայաստանի Հանրապետութեան մէջ բացայայտուած է 2 հեկտար եւ աւելի մակերեսով 2504 սողանքային տեղամաս, որ հանրապետութեան ընդհանուր մակերեսին 4.1 առ հարիւրն է:

Ինքնաշարժի ճամբաներու ցանցի 7400 քիլոմեթրէն 240ը վնասaուած է 280 սողանքով, իսկ երկաթուղիի ցանցի ընդհանուր 870 քիլոմեթրէն 4.8ը վնասուած է 10 սողանքով:

Հայաստանի քաղաքաշինութեան նախարարութեան հասարակութեան հետ կապերու գրասենեակէն տեղեկացուցին, որ 1 Յունուար 2012ի դրութեամբ հանրապետութեան տարածքի սողանքային գօտիներուն մէջ գտնուող շրջաններուն մէջ կայ 1440 բնակելի տուներ, որոնցմէ 211ը՝ առաջին եւ երկրորդ աստիճանի վնասուած են։  3րդ աստիճանի 526 բնակելի տուն կայ, իսկ 4րդ եւ 5րդ աստիճանի՝ 703:

Հայաստանի մարզերէն ամէնէն աւելի սողանքային գօտի ունի Վայոց ձորը, իսկ այդ գօտիներուն մէջ ամէնէն աւելի մեծ թիւով բնակելի տուներ կան Տաւուշի մարզին մէջ՝ 91  բնակելի տուն:

Քաղաքաշինութեան նախարարութեան համաձայն, Հայաստանի Հանրապետութեան տարեկան պետական պիւտճէներէն յատկացուած մօտ 800 միլիոն դրամով 2002-2011 թուականներուն ընթացքին սողանքային գօտիներուն մէջ գտնուող բնակելի տուներու ապահովման ծրագիրերու շրջանակին մէջ լուծուած են 168 բնակարաններու խնդիրները, որոնցմէ Կոտայքի մարզին մէջ՝ 63, Սիւնիքի՝ 8, Տաւուշի՝ 30, Վայոց Ձորի՝ 14, Գեղարքունիքի՝ 52 եւ Լոռիի՝ 1:

Կանխիկ արտարժոյթի շուկային մէջ տոլարի առքի փոխարժէքը 23 Մայիսին բարձրացած է մինչեւ 402.5 դրամ, վաճառքի նուազագոյն փոխարժէքը 404 դրամ է:

ԵՐԵՒԱՆ, «Արմէնփրէս», «Ռատիօլուր».- 23 Մայիսին Հայաստանի Ազգային ժողովին մէջ ընթացք առաւ Սեւծովեան տնտեսական համագործակցութեան խորհրդարանական վեհաժողովի 39րդ լիագումար նիստը, որուն կը մասնակցէին 10 երկիրներէ շուրջ 70 պատուիրակներ, որոնց կարգին՝ Թուրքիոյ եւ Ատրպէյճանի խորհրդարանականները: Յատկանշական է, որ վեհաժողովի աւարտին նախագահութիւնը Հայաստանէն անցաւ Ատրպէյճանին:

Սեւծովեան տնտեսական համագործակցութեան խորհրդարանական վեհաժողովի նիստը արդէն երրորդ անգամն ըլլալով կը գումարուի Երեւանի մէջ: Այս անգամ կառոյցի 12 անդամ պետութիւններէն նիստին չէին մասնակցած Յունաստանի եւ Սերպիոյ պատուիրակները: Երեւանեան նիստի օրակարգին վրայ ներառուած հարցերուն կարգին էին՝ կառոյցի անդամ երկիրներուն մէջ հարկային համակարգի կատարելագործման, խաղողագործութեան եւ գինեգործութեան զարգացման հեռանկարներուն, կազմակերպուած յանցագործութեան դէմ պայքարի ոլորտին մէջ համաձայնագիրներու ձեւաւորման, մշակոյթին, կրթութեան, ընկերային խնդիրներու առնչուող եւ այլ հարցեր:

Իբրեւ խորհրդարանական վեհաժողովի նախագահ բացման խօսքը արտասանելով՝ Հայաստանի Ազգային ժողովի նախագահ Սամուէլ Նիկոյեանը անդրադարձաւ այս կառոյցին մէջ Հայաստանի ունեցած դերակատարութեան՝ իբրեւ 6ամսեայ նախագահ։

Ան կարեւոր նկատեց Սեւծովեան տնտեսական համագործակցութեան ծիրին մէջ տարածաշրջանային համագործակցութիւնը:

Սամուէլ Նիկոյեանը ընդգծեց վեհաժողովի օրէնսդիր գործունէութեան կարեւորութիւնը՝ ի նպաստ խորհրդարանական երկխօսութեան ամրապնդման եւ բազմակողմ տնտեսական համագործակցութեան զարգացման:

Սեւծովեան տնտեսական համագործակցութեան խորհրդարանական վեհաժողովի 39րդ լիագումար նիստի մասնակիցներուն Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսեանի ուղերձը ներկայացուց նախագահի աշխատակազմի ղեկավար Վիգէն Սարգսեանը:

«Հայաստանը մեծ նշանակութիւն է տալիս միջազգային կառոյցների՝ յատկապէս ՍԾՏՀ կազմակերպութեան գործունէութեանը եւ վերջինիս խորհրդարանական ձեւաչափի հետագայ զարգացմանը՝ որպէս տարածաշրջանային համագործակցութեան առանցքային մարմին: Դրա վառ ապացոյցն է նաեւ այն, որ Հայաստանը պատրաստակամութիւն յայտնեց այս նիստը հիւրընկալել անգամ գործող խորհրդարանի վերջին օրերին՝ չկապելով ՍԾՏՀ ԽՎ բնականոն գործունէութիւնը ներպետական քաղաքական օրացոյցի հետ», ըսուած է ուղերձին մէջ:

Իր ուղերձին մէջ նախագահը կարեւոր նկատած է խորհրդարանական դիւանագիտութեան դերը միջպետական յարաբերութիւններու զարգացման իմաստով, ինչպէս նաեւ ժողովրդավարական սկզբունքներու արմատաւորման, մարդու իրաւունքներու պաշտպանութեան եւ օրէնքի գերակայութեան ապահովման ծիրին մէջ: Ըստ նախագահ Սերժ Սարգսեանի, միջխորհրդարանական երկխօսութեան հաստատումը էական նշանակութիւն ունի նման արժէքներու տարածման եւ փոխվստահութեան մթնոլորտի ձեւաւորման համար: Այս բոլորը, իրենց կարգին, կ՛օժանդակեն, որպէսզի լիարժէք տարածաշրջանային համագործակցութեան հաստատման շնորհիւ կարելի ըլլայ հասնիլ մնայուն խաղաղութեան ու կայունութեան արմատաւորման:

«Հայաստանը համոզուած է, որ միայն տարածաշրջանային համագործակցութեան ընդլայնմամբ, փակ սահմանների ապաշրջափակմամբ, բազմոլորտ փոխգործակցութեան խթանմամբ է հնարաւոր հասնել փոխվստահութեան, ինչն էլ հիմք կը հանդիսանայ խաղաղ եւ փոխզիջումային ճանապարհով բոլոր վիճելի խնդիրների լուծման համար»:

Նախագահ Սերժ Սարգսեան նշած է, որ Հայաստանի Հանրապետութիւնը պիտի շարունակէ քայլերու ձեռնարկել՝ կազմակերպութեան շրջագիծին մէջ համագործակցութիւնը խորացնելու ուղղութեամբ եւ կ՛ողջունէ տարածաշրջանին մէջ փոխվստահութեան մթնոլորտի ձեւաւորման նպատակով ի գործ դրուած որեւէ նախաձեռնութիւն:

Թէեւ նախատեսուած էր, որ Սեւծովեան տնտեսական համագործակցութեան խորհրդարանական վեհաժողովի 39րդ լիագումար նիստը աւարտէր 24 Մայիսին, սակայն խորհրդարանականները 23 Մայիսին արդէն աւարտեցին իրենց աշխատանքները։

Ժողովի աւարտէն ետք տեղի ունեցած է մամլոյ ասուլիս մը, որուն ընթացքին վեհաժողովի փոխնախագահ Արեգ Ղուկասեանը նշած է, որ նիստին ընթացքին քննարկուած են օրակարգային բոլոր հարցերը, Ռուսիոյ ներկայացուցիչ Եւկենի Քապիշինը միաձայնութեամբ ընտրուած է խորհրդարանի գլխաւոր քարտուղարի տեղակալ, որոշուած է ՍԾՏՀ խորհրդարանական վեհաժողովին ընթացքին  դիտորդի կարգավիճակ տալ խորհրդարանական երկու կազմակերպութիւններու՝ Ուղղափառութեան միջխորհրդարանական վեհաժողովին եւ «Իսլամական քոնֆերանս» կազմակերպութեան անդամ պետութիւններու խորհրդարանական միութեան:

Արեգ Ղուկասեանի համաձայն, հաստատուած է վեհաժողովի յանձնաժողովներուն կողմէ քննարկուած կանոնակարգային հարցերուն մեծ մասը: Որոշուած է Բիւրոյի եւ Կոմիտէի նիստերուն ընթացքին չընդունուած հարցերը նորէն զետեղել աշխատանքային խումբի օրակարգին վրայ: Կանոնակարգին համաձայն, վեհաժողովին նախագահութիւնը Հայաստանէն փոխանցուած է Ատրպէյճանի։

Թուրքիոյ պատուիրակութեան ղեկավար Իսմայիլ Սաֆին շնորհակալութիւն յայտնած է հայկական կողմին՝ վեհաժողովի աշխատանքները լաւապէս կազմակերպելուն եւ բարձր մակարդակի ընդունելութեան համար:

Ասուլիսին մասնակից ազգային պատուիրակութիւններուն ղեկավարները պատասխանած են լրագրողներուն հարցումներուն։

Յաջորդ՝ 40րդ լիագումար նիստը պիտի գումարուի Պաքուի մէջ Նոյեմբերի 20-22:

ԵՐԵՒԱՆ, «Թերթ».- Պոլսոյ Այտընի համալսարանի ատրպէյճանական արմատներով փրոֆ. Քամիլ Ուելի Ներիմանօղլու, «Թուրքիէ» օրաթերթին տուած հարցազրոյցի մը ընթացքին նշած է, թէ հայ-թրքական սահմանը պէտք է անպայման բանալ. «Թրքական ապրանքները, առանց անոր իսկ, լեցուցած են հայկական շուկաները, եւ այդ պայմաններուն մէջ սահմանը փակ պահելը որեւէ իմաստ չունի», ըսած է ան:

Տարիներէ ի վեր Թուրքիա բնակող փրոֆեսէօրը աշխատութիւններ ունի նաեւ Հայոց Ցեղասպանութեան մասին: Իսկ հայ-թրքական յարաբերութիւններուն կապակցութեամբ, ան յաճախ պնդած է, թէ Թուրքիա պէտք է բանայ հայ-թրքական սահմանը: Ըստ անոր՝ սահմանի փակ մնալուն հանգամանքը չ՛արգիլեր Հայաստանի քաղաքացիներուն՝ Վրաստանի կամ Իրանի սահմանով մուտք գործել Թուրքիա: Ատոր վկայութիւնն են նաեւ Թուրքիոյ մէջ ապօրինաբար բնակող եւ աշխատող շուրջ 100,000 հայերը:

«Սահմանին բացումը կրնայ այլ դրական կողմեր ունենալ: Այդ պարագային, հայ ժողովուրդը մեզի վատ աչքով չի նայիր եւ կը հասկնայ, թէ անցեալին տեղի ունեցած իրադարձութիւնները պէտք է անցեալին մէջ ձգել», կը կարծէ Ներիմանօղլու:

«Թուրքիէ» օրաթերթին տուած հարցազրոյցին ընթացքին ան խիստ քննադատութեան ենթարկած է Ատրպէյճանի իշխող վարչախումբը:

«Ատրպէյճանի եւ Թուրքիոյ յարաբերութիւնները պէտք է դիտարկել երկու հարթութեան վրայ: Մէկը՝ ժողովուրդներուն յարաբերութիւնները, որոնք ունին պատմական արմատներ եւ ոեւէ մէկը չի կրնար խաթարել զանոնք: Միւսը՝ պետական մակարդակը, որուն մէջ որոշ արատներ կան: Այժմ Ատրպէյճանի իշխանութիւնները իրենց ժողովուրդին հանդէպ կը վարեն անարդար, կաշառակերութեան մէջ թաթխուած քաղաքականութիւն մը, իսկ Թուրքիոյ հետ յարաբերութիւններու պարագային՝ կ՛ընդունին հակասական որոշումներ», ըսած է Ներիմանօղլու:

Ալիեւի իշխանութեան անդրադառնալով՝ փրոֆ.ը նշած է, թէ Ատրպէյճանի կառավարութեան հիմնական նպատակը իշխանութիւնը ձեռքէ չձգել է, եւ այդ պատճառով, ընդդիմութեան հանդէպ ճնշումները օրէ օր կ՛աւելնան:

«Ընդդիմութեան առաջնորդներուն արգիլուած է դուրս գալ երկրէն. անոնցմէ ոմանք նոյնիսկ տնային կալանքի տակ են: Նման պետութիւն մը որքա՞ն կրնայ ոտքի վրայ մնալ: Ժողովրդական շարժում մը կրնայ սկիզբ առնել իւրաքանչիւր պահ: Քարիւղէն եկած գումարները չեն օգտագործուիր ի շահ ժողովուրդին: Կը նշուի, թէ՝ «պատերազմի կը պատրաստուինք, կը զինուինք, բանակը կը հզօրացնենք…». այս բոլորը անհիմն խօսքեր են եւ ուղղուած են ընդդիմութիւնը լռեցնելու ու իշխող գլանի (տոհմ-Խմբ.) գերակայութիւնը ամրապնդելու», յայտարարած է Ներիմանօղլու:

Ան նաեւ կը կարծէ, թէ Ատրպէյճանի կառավարութիւնը Թուրքիոյ հետ իր ունեցած յարաբերութիւններուն մէջ նոյնպէս ազնիւ չէ. օրինակ՝ Ատրպէյճանի կառավարութիւնը մինչեւ այսօր իր ստորագրութիւնը չէ դրած «ՆԱՊՈՒՔՕ» նախագիծին:

Ներիմանօղլու նաեւ պնդած է, որ վաղ թէ ուշ, Ատրպէյճանն ու Թուրքիան պիտի ձեւաւորեն դաշնութիւն մը, պիտի ունենան միասնական լեզու եւ այբուբեն, եւ ոչ մէկ կառավարութիւն պիտի կարենայ դիմադրել անոր:

ՊԱՔՈՒ, «Էյ.Փի.Էյ.».- Ատրպէյճանի արտաքին գործոց նախարարութիւնը Չորեքշաբթի, Մայիս 23ին պահանջած է Ֆրանսայի մօտ Ատրպէյճանի դեսպանատունէն, որ յստակացնէ այն տեղեկութիւնները, թէ Ֆրանսայի Ծերակոյտի անդամներ վերջերս այցելած են «Ատրպէյճանի բռնագրաւեալ տարածքները»՝ հանդիպումներ ունենալով «անջատողական» իշխանութեանց ներկայացուցիչներուն հետ:

Ատրպէյճանի արտաքին գործոց նախարարութեան բանբեր Էլման Ապտուլլաեւ աւելցուց, թէ Պաքու «յարմար պատասխան պիտի տայ», եթէ հաստատուի հայկական լրատուամիջոցներու կողմէ հաղորդուած այն տեղեկութիւնները, թէ ֆրանսացի ծերակուտականները Արցախ այցելած են:

Ան համալսարանականներուն խորհուրդ տուաւ անտարբեր չըլլալ այս մասնագիտութեան նկատմամբ եւ անպայման դիմել՝ նկատի ունենալով ապագայի հեռանկարները: «Կովկասագիտութիւնը չափազանց հեռանկարային մասնագիտութիւններից է: Խորհուրդ կը տայի դիմորդներին հաշուի առնել այս հանգամանքը եւ դիմել այս բաժին‘ յետագայ առաջխաղացման առումով», նշած է Էդիկ Մինասեան:

Ան դիտել տուած է, որ ընդունելութեան համար հայոց պատմութիւն, հայոց լեզու եւ օտար լեզուներու քննութիւն պէտք է տալ: Ուսման վճարումը պիտի ըլլայ տարեկան 300 հազար դրամ, նոյնը, ինչ որ է պատմութեան բաժանմունքին մէջ:

Բաժանմունքի նախագահը տեղեկացուց, որ նաեւ, յատուկ ուշադրութիւն կ՛ընծայուի վրացերէնին, ատրպէյճաներէնի, նաեւ Վրաստանի ու Ատրպէյճանի պատմութեան:

ԵՐԵՒԱՆ, «Ազատութիւն».- Հանրապետութիւն կուսակցութեան ղեկավար Արամ Սարգսեան անդրադառնալով ՀԱԿը լքելու իրենց դրդապատճառներուն՝ ըսած է, թէ Հայ Ազգային Կոնգրեսին մէջ մնացած են միայն ռուսամէտ ուժերը։

Նախորդ շաբաթ Հանրապետութիւն կուսակցութիւնը դուրս եկաւ ՀԱԿէն՝ յայտարարելով, որ ներքաղաքական խնդիրներու լուծման, ինչպէս նաեւ արտաքին քաղաքական հարցերուն մէջ Կոնգրեսին հետ ունին ռազմավարական եւ մարտավարական սկզբունքային տարաձայնութիւններ:

«Ազատութիւն» ձայնասփիւռի կայանին հետ ունեցած զրոյցին ընթացքին անդրադառնալով այդ տարաձայնութիւններուն՝ Արամ Սարգսեան նշած է, որ այդ մասին ինք նախապէս եւ հրապարակաւ խօսած է. «Թէ՛ հայ-ռուսական յարաբերութիւնների եւ 49 տարով պաշտպանութեան պայմանագիր կնքելու, թէ՛ քոալիսիային ամբողջութեամբ որպէս պատասխանատու ճանաչելու, թէ՛ թաքթիքական անունով՝ ես տեսել եմ, գործընթացները պիտի արուի մինչեւ ընտրութիւններ: Կայ այսօր Հայ Ազգային Կոնգրես, որը գնում է Ազգային ժողով, գնում է իր եօթը պատգամաւորներով այնտեղ աշխատանք անելու: Կայ Հանրապետութիւն կուսակցութիւն, որը ասել է, որ ինքը գերադասում է մնալ փողոցում հասարակութեան հետ, ու երբ այդ հասարակութիւնը փողոց դուրս կը գայ, մենք կը լինենք այդ հասարակութեան շարքերում, եթէ այդպիսի պատիւ ընձեռուի՝ կարող ենք նաեւ առաջնորդել»:

Անդրադառնալով այն տեսակէտին, որ Հայ Ազգային Կոնգրեսէն կ՛անջատուին արեւմտամէտ դիրքորոշում ունեցող ուժերը՝ Արամ Սարգսեան ըսած է. «Դժուար չէ տեսնել, որ ՀԱԿում մնացել են միայն ռուսամէտ ուժերը: Ես ինձ համարում եմ Հայաստանի քաղաքացի: Ես իմ երկրի ապագան տեսնում եմ արեւմտեան չափանիշներով: Ես չեմ տեսնում, որ մենք սովորելու բան ունենք Ռուսաստանից: Ճիշդ է, քիչ յառաջադէմ է, քան Նազարբաեւի կամ Ալիեւի ընտրած տարբերակները, բայց մեր համար դա յառաջադէմ չէ: Ես չեմ բացառում նաեւ, որ Հայաստանում կիրառւում է նոյն տարբերակը: Ես տեսնում եմ «Բարգաւաճ Հայաստան»ի թիկունքում Ռոպերթ Քոչարեանին»:

Լեւոն Տէր Պետրոսեանի ղեկավարած քաղաքական դաշինքէն դուրս գալու՝ Հանրապետութիւն կուսակցութեան որոշումին պատճառներէն մէկը նաեւ ՀԱԿ-ԲՀԿ համագործակցութիւնն էր, որուն դէմ արտայայտուած է  Արամ Սարգսեանը եւ այդ մասին արտայայտուած նաեւ Հայ Ազգային Կոնգրեսին կողմէ Էրեբունիի մէջ կայացած հաւաքին ատեն։ Նշենք, որ ՀԱԿի համակարգող Լեւոն Զուրաբեանը վերջերս «Լրագիր»ին տուած հարցազրոյցին ընթացքին յայտնած էր, որ ԲՀԿ-ՀԱԿ համագործակցութիւնը քննադատելու մէջ որեւէ տրամաբանութիւն չկայ: Աւելի՛ն, ան դիտել տուած էր, որ բոլոր անոնք, որոնք կը փորձեն ՀԱԿէն  փախչիլ պիտի անհետանան քաղաքական ասպարէզէն:

Արամ Սարգսեան, հակադարձելով Զուրաբեանի այս տեսակէտին՝ յայտնած է, որ այդ նոյն պայծառատեսները ՀԱԿի Մայիսի 8ի հանրահաւաքին նաեւ չէին բացառեր, որ Գագիկ Ծառուկեան միանայ իրենց, ինչ որ երբեք ալ տեղի չունեցաւ։

Պատասխանելով այն հարցումին, որ արդեօք կարելի՞ է արձանագրել, որ Տէր Պետրոսեանը սխալ հաշիւներ ըրած էր ԲՀԿին կարեւոր դերակատարութիւն տալով քաղաքական այս կացութեան մէջ՝ Սարգսեան ըսած է. «Ես երբեք ինձ թոյլ չեմ տայ առաջին նախագահի տեսակէտները սխալ կամ ճիշդ որակել: Առաւել եւս, որ ինքը շատ քորեքթ է եւ ասել է, որ ժամանակը ցոյց կը տայ: Ես կիսում եմ իր այդ տեսակէտը. ժամանակը ցոյց կը տայ, թէ ով էր ճիշդ, ով՝ սխալ այս մօտեցման առումով: Իմ կարծիքով, միայն այն հանգամանքը, որ  Հանրապետութիւն կուսակցութիւնը դուրս եկաւ ՀԱԿից, արդէն կորուստ է, չարժեր դա փոխարինել սրանով»:

Արամ Սարգսեան նշած է, թէ ինք ունի այն տպաւորութիւնը, որ ՀԱԿի մէջ՝  «բոլորն էլ սպասում էին իրենց դուրս գալուն»:

«Եթէ յիշէք, թէ մանտան դնելու առումով ինչպիսի տեսակէտներ են յայտնել… անհամբեր սպասում էին, թէ ես երբ պիտի վայր դնեմ մանտան, իսկ այդ մարդիկ նախագահի մամուլի խօսնակ են աշխատել եւ իրենց խօսքի գինը գիտեն եւ ուղղակի իրենց ցանկութիւնները ի ցոյց էին դրել: Ես համոզուած եմ, որ իրենք ուզում էին, որ այդպէս լինէր: Ի հարկէ, իրենց շատ աւելի ձեռնտու կը լինէր, որ ես վախենայի, դուրս չգայի, բայց ես այդ կերպը չեմ: Եթէ քայլերը փլանաւորւում են առանց քեզ, դու ուղղակի ֆասադ ես, ուղղակի գործօն ես, որ պիտի իրենց հետ լինես, իսկ եթէ իրենց հետ չեղար, ուրեմն դաւաճան ես ու ծախուած, ես նման բաների չեմ մասնակցում», դիտել տուած է Սարգսեան:

Արամ Սարգսեան ըսած է, թէ երբ կառավարութիւն կազմուի, եւ քաղաքական վերադասաւորումները աւարտին, այն ատեն Հանրապետութիւն կուսակցութիւնը ներքաղաքական բանակցութիւններու պիտի սկսի քաղաքական այն ուժերուն հետ, որոնք կը կիսեն իր տեսակէտները: «Հանրապետութիւն»ը կը ծրագրէ նաեւ մարզային հանդիպումներ կայացնել աշնան, չի բացառեր, որ հանրահաւաք մը կայացուի նաեւ Երեւանի մէջ։

Պատասխանելով այն հարցումին, որ արդեօք կը պատրաստուի՞ նախագահական ընտրութիւններուն՝ Սարգսեանը պատասխանեց. «Մենք միանշանակ որեւէ քաղաքական փրոցես բաց չենք թողնելու. այս պահին ես չեմ տեսնում իմ առաջադրելու նպատակայարմարութիւնը: Ես չեմ գտնում, որ ես պիտի առաջադրուեմ 2013 թուականի նախագահական ընտրութիւններում: Ես դա կ՛անեմ միայն մի դէպքում. երբ ինքս զգամ նման պահանջարկ, երբ ես ինքս զգամ, որ հասարակութեան, քաղաքական դաշտի համախմբման հնարաւորութիւն ընձեռնւում է նաեւ իմ անձով՝ որպէս թեկնածու ի յայտ գալը: Այդ դէպքում, ի հարկէ, իմ վրայ պատասխանատուութիւն կը վերցնեմ եւ իմ թեկնածութիւնը կ՛առաջադրեմ»:

«Ազատութիւն» ձայնասփիւռի կայանին հետ ունեցած զրոյցին ընթացքին Ռուստամեան յայտարարած է, որ Հանրապետական կուսակցութեան ղեկավարը ՀՅԴին համագործակցութեան որեւէ առաջարկ չէ ներկայացուցած:

«Յետընտրական տրամաբանութեան մէջ ինչ-որ համագործակցութիւնների ձեւաչափեր, տարբեր տեսակի խնդիրներ քննարկել՝ ոչ այդպիսի քննարկումներ տեղի չեն ունեցել, որովհետեւ մենք մեր տեսակէտները յստակ յայտնել ենք: Հէնց ընտրութիւններից յետոյ մենք ասեցինք, որ քոալիսիա ձեւաւորուելու խնդիր չկայ, մեր ծրագիրը ամբողջական իշխանափոխութեան օրակարգի վրայ: Այդպիսի հարց մեր հետ չի քննարկուել», ըսած է Ռուստամեան:

Պատասխանելով այն հարցումին, թէ ինչո՞ւ ՀՀԿն կը ջանայ համաձայնական կառավարութիւն կազմել այլ ուժերու, մասնաւորաբար «Բարգաւաճ Հայաստան»ի հետ, երբ խորհրդարանական ընտրութիւններէն ետք ինք մեծամասնութիւն է եւ կրնայ ինքնուրոյն կառավարութիւն կազմել՝ Ռուստամեան յայտնած է,  թէ պատճառն այն է, որ Հանրապետականը խորհրդարանական ընտրութիւններէն ետք իր օրիանականութեան գծով բարդոյթներ ունի:

«Թերարժէքութեան քոմփլեքս կայ: Այդ իրավիճակը փոխելու, լեգիտիմութեան աստիճանը բարձրացնելու իմաստով միշտ գնում են այդպիսի քայլերի: Այս իրավիճակը շտկելու հետ կապուած են կատարւում այս քայլերը, եւ որպէսզի դա չվերաճի նոր նախընտրական լարուածութեան արդէն նախագահական ընտրութիւնների շեմին: Սա կամաց-կամաց կուտակուող բացասական էներկիան, որ հասարակութեան մէջ այս ֆրուստրացիայից յետոյ յառաջանալու է, կանխելու ձեւերից մէկն է, որ ՀՀԿն փորձում է այս պահին իրականացնել: Այստեղ ամենաշահեկան լուծումը քոալիսիա ձեւաւորուելու առումով Հանրապետականի համար է: Բացի դրանից շատ յստակ է, որ այս կառավարութիւնը ժամանակաւոր է, որովհետեւ նախագահական ընտրութիւններից յետոյ նոր կառավարութիւն պիտի ձեւաւորուի: Սա իսկապէս անցումային մի լուծում է, անցումային կառավարութեան ձեւաւորում է, որը պէտք է լուծի այս քաղաքական ճգնաժամին մօտեցող վիճակը», ըսած է Ռուստամեան:

ԵՐԵՒԱՆ, «Երկիր».- Լրագրողներու հետ ունեցած հանդիպումին ընթացքին ամերիկաբնակ դերասանուհի Մարի Ռոզ Ապուսէֆեան յայտնած է. «Հայրենի հանդիսատեսը արուեստը ընկալելու բոլորովին տարբեր կրթութիւն ունի։ Ինծի համար Հայաստանի հանդիսատեսը առանձնայատուկ տեղ ունի»։

21 Մայիսին Ստանիսլաւսկիի անուան ռուսական տրամաթիքական թատերասրահին մէջ դերասանուհին ներկայացուցած է «Տիգրան Մեծ» մենաթատրոնը: Ըստ դերասանուհիին, մենաթատրոնը ընդհանրապէս դժուար կ՛ընկալուի Հայաստանէն դուրս, քանի որ Սփիւռքի մէջ մարդիկ ծանօթ են կա՛մ թատրոնի, եւ կամ ասմունքի։ «Միշտ ալ սիրած եմ հայրենի հանդիսատեսը, քանի որ ան արուեստը ընկալելու կարողութիւն ունի: Հանդիսատեսի դրական վերաբերմունքը կը զգայի առաջին շնչառութենէն իսկ»:

Մենաներկայացումը հիմնուած է Պերճ Զեյթունցեանի «Աստծոյ տասներկու օրը» թատերգութեան, հայոց պատմութեան եւ Մարի Ռոզի անձնական խոհերուն վրայ. դերասանուհին այս ներկայացումով բեմ կը բարձրացնէ 14 կերպարներ:

ԵՐԵՒԱՆ, «Ազատութիւն».- Հանրապետական եւ Բարգաւաճ Հայաստան կուսակցութիւնները սկզբունքային համաձայնութիւն գոյացուցած են նոր համաձայնական կառավարութեան կազմութեան շուրջ, իսկ ներկայիս կը խօսուի մանրամասնութիւններուն մասին։ Այս մասին 22 Մայիսին «Ազատութիւն» ձայնասփիւռի կայանին հետ զրոյցին ընթացքին յայտարարեց Հայաստանի քաղաքագէտներու միութեան նախագահ, ԲՀԿի համամասնական ցանկի 9րդ դիրքը գրաւող Հմայեակ Յովհաննիսեանը:

Յովհաննիսեան, որ ԲՀԿի անդամ չէ, նշեց, թէ ինքզինք կը նկատէ «ԲՀԿ քաղաքական թիմի անդամ»:

«Այսօր, ըստ էութեան, խօսքը գնում է այն մասին, որպէսզի ճշգրտուեն պայմանները, եւ այստեղ է, որ այն մեկնաբանութիւնների տարբերութիւնը, որը արտաբերում են Հանրապետական կուսակցութեան ղեկավարները, ԲՀԿի ներկայացուցիչները, վերաբերւում է դետալներին, եւ, ըստ էութեան խօսքը, կարող է գնալ համաձայնագրի մասին… պարտադիր չէ, որ անուանակոչուի քոալիսիա, կարող է լինել եւ համաձայնագիր», նշեց Յովհաննիսեանը:

Անոր համաձայն, ներկայիս ՀՀԿն ու ԲՀԿն կը փորձեն համակարգել մօտեցումները յառաջիկայ հանգրուանի ամէնէն կարեւոր նիւթին՝ վարչապետի թեկնածութեան առնչութեամբ։

«ԲՀԿն, ի հարկէ, ցանկանում է, որպէսզի վարչապետի պաշտօնը տրուի ԲՀԿին, եւ դրանով իսկ ՀՀԿն անուղղակի ձեւով ընդունի, որ ընտրութիւնների պաշտօնական արդիւնքները չեն արտայայտում քաղաքական ուժերի ժողովրդի կողմից աջակցութեան իրական պատկերը, ուստի ՀՀԿն, դա գիտակցելով, այդ հարցում ընդառաջ է գնում ԲՀԿի պահանջին», դիտել տուաւ Յովհաննիսեան:

Յովհաննիսեանի համաձայն, եթէ ՀՀԿն չհամաձայնի վարչապետի աթոռի հարցով զիջում կատարել ԲՀԿին, հաւանական է, որ կառավարութեան մէջ ԲՀԿական նախարարներուն թիւը բարձրանայ, քանի որ ընտրութիւններուն արդիւնքով Ազգային ժողովին մէջ պէտք է աւելնայ ԲՀԿի ներկայութիւնը՝ 26էն հասնելով 37 պատգամաւորի:

Հայաստանի քաղաքագէտների միութեան նախագահը փոխանցեց, թէ ՀՀԿականները կ՛ուզեն իրենց հետ գործակցիլ, որպէսզի յառաջիկայ տարուան նախագահական ընտրութիւններուն ԲՀԿն Սերժ Սարգսեանին աջակցի։ Պատասխանելով այն հարցումին, որ խորհրդարանին մէջ առանձինն մեծամասնութիւն կազմող ՀՀԿն ինչո՞ւ կ՛ուզէ ԲՀԿի աջակցութիւնը ունենալ նախագահական ընտրութիւններուն՝ Յովհաննիսեան ըսաւ. «ՀՀԿն երեւի թէ համոզուած չէ, որ ընտրութիւնների պաշտօնական արդիւնքները արտացոլում են իրական հանրային տրամադրութիւնները, եւ գուցէ համոզուած է ճիշդ հակառակում: Այդ դէպքում այդ անլիարժէքութեան բարդոյթը, որը բխում է այդ գիտակցումից, ստիպում է ՀՀԿին գնալ այդպիսի համագործակցութեան: Բացի դրանից ՀՀԿն գիտակցում է, որ նախագահական ընտրութիւնները հեշտ չեն կարող լինել, եթէ հաշուի առնեն, որ գոյութիւն ունի դժգոհութիւն՝ հասարակութեան մէջ խորհրդարանական ընտրութիւնների արդիւնքներից»:

Յիշեցնենք, որ ընտրութիւններէն ետք՝ 11 Մայիսին ընտրութիւններու հանրային վերահսկողութեան միջկուսակցական միասնական մարմինը, որուն մաս կը կազմէին ընդդիմադիր Հայ Ազգային Կոնգրեսը, ՀՅ Դաշնակցութիւնը եւ ԲՀԿն, հանդէս եկաւ յայտարարութեամբ, որուն մէջ նշուեցաւ, որ 6 Մայիսին կայացած ընտրութիւններով կազմուած խորհրդարանը «չի արտացոլում ժողովրդի կողմից քաղաքական ուժերի աջակցութեան իրական պատկերը»:

Անդրադառնալով այս յայտարարութեան՝ Յովհաննիսեան ըսած է, թէ անիկա փաստօրէն վերջինն է նախորդ խորհրդարանական ընտրութիւններու վերաբերեալ՝ աւելցնելով, որ անկէ ետք իրենք ոչ մէկ յայտարարութիւն կատարած են։ Ուստի, ըստ Յովհաննիսեանի, ՀՀԿի հետ համաձայնութիւն կնքելով՝ ԲՀԿն կ՛ուզէ դուրս գալ այս մարմինէն եւ յայտարարութեան տակէն վերցնել ԲՀԿի անդամ Վարդան Օսկանեանի ստորագրութիւնը:

«Այդ յայտարարութիւնից ինչ-որ ձեւով սահմանազատուելու խնդիրը կայ: Լաւագոյն ձեւը այն է, որ այն ԲՀԿական գործիչները, ովքեր միասնական շտաբի աշխատանքներին մասնակցել են, դուրս դրուեն թիմային աշխատանքից այս փուլում», դիտել տուաւ Յովհաննիսեան՝ աւելցնելով, որ չ՛ուզեր նախատեսութիւններ կատարել այն մասին, թէ Վարդան Օսկանեան ԲՀԿէն պիտի հեռանա՞յ, կամ ոչ։

Հմայեակ Յովհաննիսեանը նաեւ աւելցուց, թէ դեռ վերջնական որոշում չի կայացած իր պատգամաւորական աթոռը պահելու կամ անկէ հրաժարելու գծով։

Յովհաննիսեան, որ ԲՀԿի անդամ չէ, նշեց, թէ ինքզինք կը նկատէ «ԲՀԿ քաղաքական թիմի անդամ»:

«Այսօր, ըստ էութեան, խօսքը գնում է այն մասին, որպէսզի ճշգրտուեն պայմանները, եւ այստեղ է, որ այն մեկնաբանութիւնների տարբերութիւնը, որը արտաբերում են Հանրապետական կուսակցութեան ղեկավարները, ԲՀԿի ներկայացուցիչները, վերաբերւում է դետալներին, եւ, ըստ էութեան խօսքը, կարող է գնալ համաձայնագրի մասին… պարտադիր չէ, որ անուանակոչուի քոալիսիա, կարող է լինել եւ համաձայնագիր», նշեց Յովհաննիսեանը:

Անոր համաձայն, ներկայիս ՀՀԿն ու ԲՀԿն կը փորձեն համակարգել մօտեցումները յառաջիկայ հանգրուանի ամէնէն կարեւոր նիւթին՝ վարչապետի թեկնածութեան առնչութեամբ։

«ԲՀԿն, ի հարկէ, ցանկանում է, որպէսզի վարչապետի պաշտօնը տրուի ԲՀԿին, եւ դրանով իսկ ՀՀԿն անուղղակի ձեւով ընդունի, որ ընտրութիւնների պաշտօնական արդիւնքները չեն արտայայտում քաղաքական ուժերի ժողովրդի կողմից աջակցութեան իրական պատկերը, ուստի ՀՀԿն, դա գիտակցելով, այդ հարցում ընդառաջ է գնում ԲՀԿի պահանջին», դիտել տուաւ Յովհաննիսեան:

Յովհաննիսեանի համաձայն, եթէ ՀՀԿն չհամաձայնի վարչապետի աթոռի հարցով զիջում կատարել ԲՀԿին, հաւանական է, որ կառավարութեան մէջ ԲՀԿական նախարարներուն թիւը բարձրանայ, քանի որ ընտրութիւններուն արդիւնքով Ազգային ժողովին մէջ պէտք է աւելնայ ԲՀԿի ներկայութիւնը՝ 26էն հասնելով 37 պատգամաւորի:

Հայաստանի քաղաքագէտների միութեան նախագահը փոխանցեց, թէ ՀՀԿականները կ՛ուզեն իրենց հետ գործակցիլ, որպէսզի յառաջիկայ տարուան նախագահական ընտրութիւններուն ԲՀԿն Սերժ Սարգսեանին աջակցի։ Պատասխանելով այն հարցումին, որ խորհրդարանին մէջ առանձինն մեծամասնութիւն կազմող ՀՀԿն ինչո՞ւ կ՛ուզէ ԲՀԿի աջակցութիւնը ունենալ նախագահական ընտրութիւններուն՝ Յովհաննիսեան ըսաւ. «ՀՀԿն երեւի թէ համոզուած չէ, որ ընտրութիւնների պաշտօնական արդիւնքները արտացոլում են իրական հանրային տրամադրութիւնները, եւ գուցէ համոզուած է ճիշդ հակառակում: Այդ դէպքում այդ անլիարժէքութեան բարդոյթը, որը բխում է այդ գիտակցումից, ստիպում է ՀՀԿին գնալ այդպիսի համագործակցութեան: Բացի դրանից ՀՀԿն գիտակցում է, որ նախագահական ընտրութիւնները հեշտ չեն կարող լինել, եթէ հաշուի առնեն, որ գոյութիւն ունի դժգոհութիւն՝ հասարակութեան մէջ խորհրդարանական ընտրութիւնների արդիւնքներից»:

Յիշեցնենք, որ ընտրութիւններէն ետք՝ 11 Մայիսին ընտրութիւններու հանրային վերահսկողութեան միջկուսակցական միասնական մարմինը, որուն մաս կը կազմէին ընդդիմադիր Հայ Ազգային Կոնգրեսը, ՀՅ Դաշնակցութիւնը եւ ԲՀԿն, հանդէս եկաւ յայտարարութեամբ, որուն մէջ նշուեցաւ, որ 6 Մայիսին կայացած ընտրութիւններով կազմուած խորհրդարանը «չի արտացոլում ժողովրդի կողմից քաղաքական ուժերի աջակցութեան իրական պատկերը»:

Անդրադառնալով այս յայտարարութեան՝ Յովհաննիսեան ըսած է, թէ անիկա փաստօրէն վերջինն է նախորդ խորհրդարանական ընտրութիւններու վերաբերեալ՝ աւելցնելով, որ անկէ ետք իրենք ոչ մէկ յայտարարութիւն կատարած են։ Ուստի, ըստ Յովհաննիսեանի, ՀՀԿի հետ համաձայնութիւն կնքելով՝ ԲՀԿն կ՛ուզէ դուրս գալ այս մարմինէն եւ յայտարարութեան տակէն վերցնել ԲՀԿի անդամ Վարդան Օսկանեանի ստորագրութիւնը:

«Այդ յայտարարութիւնից ինչ-որ ձեւով սահմանազատուելու խնդիրը կայ: Լաւագոյն ձեւը այն է, որ այն ԲՀԿական գործիչները, ովքեր միասնական շտաբի աշխատանքներին մասնակցել են, դուրս դրուեն թիմային աշխատանքից այս փուլում», դիտել տուաւ Յովհաննիսեան՝ աւելցնելով, որ չ՛ուզեր նախատեսութիւններ կատարել այն մասին, թէ Վարդան Օսկանեան ԲՀԿէն պիտի հեռանա՞յ, կամ ոչ։

Հմայեակ Յովհաննիսեանը նաեւ աւելցուց, թէ դեռ վերջնական որոշում չի կայացած իր պատգամաւորական աթոռը պահելու կամ անկէ հրաժարելու գծով։

ԵՐԵՒԱՆ, «Ազատութիւն».- Հանրապետական եւ Բարգաւաճ Հայաստան կուսակցութիւնները սկզբունքային համաձայնութիւն գոյացուցած են նոր համաձայնական կառավարութեան կազմութեան շուրջ, իսկ ներկայիս կը խօսուի մանրամասնութիւններուն մասին։ Այս մասին 22 Մայիսին «Ազատութիւն» ձայնասփիւռի կայանին հետ զրոյցին ընթացքին յայտարարեց Հայաստանի քաղաքագէտներու միութեան նախագահ, ԲՀԿի համամասնական ցանկի 9րդ դիրքը գրաւող Հմայեակ Յովհաննիսեանը:

Յովհաննիսեան, որ ԲՀԿի անդամ չէ, նշեց, թէ ինքզինք կը նկատէ «ԲՀԿ քաղաքական թիմի անդամ»:

«Այսօր, ըստ էութեան, խօսքը գնում է այն մասին, որպէսզի ճշգրտուեն պայմանները, եւ այստեղ է, որ այն մեկնաբանութիւնների տարբերութիւնը, որը արտաբերում են Հանրապետական կուսակցութեան ղեկավարները, ԲՀԿի ներկայացուցիչները, վերաբերւում է դետալներին, եւ, ըստ էութեան խօսքը, կարող է գնալ համաձայնագրի մասին… պարտադիր չէ, որ անուանակոչուի քոալիսիա, կարող է լինել եւ համաձայնագիր», նշեց Յովհաննիսեանը:

Անոր համաձայն, ներկայիս ՀՀԿն ու ԲՀԿն կը փորձեն համակարգել մօտեցումները յառաջիկայ հանգրուանի ամէնէն կարեւոր նիւթին՝ վարչապետի թեկնածութեան առնչութեամբ։

«ԲՀԿն, ի հարկէ, ցանկանում է, որպէսզի վարչապետի պաշտօնը տրուի ԲՀԿին, եւ դրանով իսկ ՀՀԿն անուղղակի ձեւով ընդունի, որ ընտրութիւնների պաշտօնական արդիւնքները չեն արտայայտում քաղաքական ուժերի ժողովրդի կողմից աջակցութեան իրական պատկերը, ուստի ՀՀԿն, դա գիտակցելով, այդ հարցում ընդառաջ է գնում ԲՀԿի պահանջին», դիտել տուաւ Յովհաննիսեան:

Յովհաննիսեանի համաձայն, եթէ ՀՀԿն չհամաձայնի վարչապետի աթոռի հարցով զիջում կատարել ԲՀԿին, հաւանական է, որ կառավարութեան մէջ ԲՀԿական նախարարներուն թիւը բարձրանայ, քանի որ ընտրութիւններուն արդիւնքով Ազգային ժողովին մէջ պէտք է աւելնայ ԲՀԿի ներկայութիւնը՝ 26էն հասնելով 37 պատգամաւորի:

Հայաստանի քաղաքագէտների միութեան նախագահը փոխանցեց, թէ ՀՀԿականները կ՛ուզեն իրենց հետ գործակցիլ, որպէսզի յառաջիկայ տարուան նախագահական ընտրութիւններուն ԲՀԿն Սերժ Սարգսեանին աջակցի։ Պատասխանելով այն հարցումին, որ խորհրդարանին մէջ առանձինն մեծամասնութիւն կազմող ՀՀԿն ինչո՞ւ կ՛ուզէ ԲՀԿի աջակցութիւնը ունենալ նախագահական ընտրութիւններուն՝ Յովհաննիսեան ըսաւ. «ՀՀԿն երեւի թէ համոզուած չէ, որ ընտրութիւնների պաշտօնական արդիւնքները արտացոլում են իրական հանրային տրամադրութիւնները, եւ գուցէ համոզուած է ճիշդ հակառակում: Այդ դէպքում այդ անլիարժէքութեան բարդոյթը, որը բխում է այդ գիտակցումից, ստիպում է ՀՀԿին գնալ այդպիսի համագործակցութեան: Բացի դրանից ՀՀԿն գիտակցում է, որ նախագահական ընտրութիւնները հեշտ չեն կարող լինել, եթէ հաշուի առնեն, որ գոյութիւն ունի դժգոհութիւն՝ հասարակութեան մէջ խորհրդարանական ընտրութիւնների արդիւնքներից»:

Յիշեցնենք, որ ընտրութիւններէն ետք՝ 11 Մայիսին ընտրութիւններու հանրային վերահսկողութեան միջկուսակցական միասնական մարմինը, որուն մաս կը կազմէին ընդդիմադիր Հայ Ազգային Կոնգրեսը, ՀՅ Դաշնակցութիւնը եւ ԲՀԿն, հանդէս եկաւ յայտարարութեամբ, որուն մէջ նշուեցաւ, որ 6 Մայիսին կայացած ընտրութիւններով կազմուած խորհրդարանը «չի արտացոլում ժողովրդի կողմից քաղաքական ուժերի աջակցութեան իրական պատկերը»:

Անդրադառնալով այս յայտարարութեան՝ Յովհաննիսեան ըսած է, թէ անիկա փաստօրէն վերջինն է նախորդ խորհրդարանական ընտրութիւններու վերաբերեալ՝ աւելցնելով, որ անկէ ետք իրենք ոչ մէկ յայտարարութիւն կատարած են։ Ուստի, ըստ Յովհաննիսեանի, ՀՀԿի հետ համաձայնութիւն կնքելով՝ ԲՀԿն կ՛ուզէ դուրս գալ այս մարմինէն եւ յայտարարութեան տակէն վերցնել ԲՀԿի անդամ Վարդան Օսկանեանի ստորագրութիւնը:

«Այդ յայտարարութիւնից ինչ-որ ձեւով սահմանազատուելու խնդիրը կայ: Լաւագոյն ձեւը այն է, որ այն ԲՀԿական գործիչները, ովքեր միասնական շտաբի աշխատանքներին մասնակցել են, դուրս դրուեն թիմային աշխատանքից այս փուլում», դիտել տուաւ Յովհաննիսեան՝ աւելցնելով, որ չ՛ուզեր նախատեսութիւններ կատարել այն մասին, թէ Վարդան Օսկանեան ԲՀԿէն պիտի հեռանա՞յ, կամ ոչ։

Հմայեակ Յովհաննիսեանը նաեւ աւելցուց, թէ դեռ վերջնական որոշում չի կայացած իր պատգամաւորական աթոռը պահելու կամ անկէ հրաժարելու գծով։

«Հետեւում եմ Շիքակոյում ՆԱԹՕի գագաթաժողովի շուրջ իրադարձութիւններին: Մեծ հաշուով՝ լաւ կը լինէր, որ Հայաստանի նախագահն այնտեղ լինէր: Բազմակողմ նման հնարաւորութիւններ շատ չեն լինում, եւ դա փայլուն առիթ է Հայաստանին յուզող խնդիրները այլ երկրների ղեկավարների հետ քննարկելու: Սակայն, ի հարկէ, միշտ չէ, որ նախագահները բոլոր գագաթաժողովներին կարող են գնալ», նշած է Օսկանեան։ Ան աւելցուցած է. «Ես խնդիր չէի տեսնի, եթէ նախագահի՝ գագաթաժողովին չմասնակցելու մեկնաբանութիւնը չլինէր այն, ինչ է՝ ՆԱԹՕի հռչակագրի նախագծում ներառուած է Հարաւային Կովկասում եւ Մոլտովայում հակամարտութիւնների լուծման վերաբերեալ ընդհանրական ձեւակերպում, որը չի համապատասխանում ԵԱՀԿ շրջանակներում հիմնախնդրի կարգաւորման վերաբերեալ վերջին տարիներին ընդունուած յայտարարութիւններին եւ որոշումներին: Նախ, այս մեկնաբանութիւնը պարտուողական դիրքորոշում է: Ճիշդ այն է, ինչ Ատրպէյճանը կ՛ուզէր, որ Հայաստանը այդպէս հասկանար: Երկրորդ, սա ինքնմեկուսացման ամենակարճ ճանապարհն է»:

Ըստ Օսկանեանի, Լեռնային Ղարաբաղի հարցի կարգաւորումը ՆԱԹՕին չէ վերապահուած, ուստի անոր կողմէ որեւէ ձեւակերպում իբրեւ հիմք պիտի չընդունուի։ «Եթէ նման ձեւակերպում յայտնուէր ԵԱՀԿ փաստաթղթերում, մի գուցէ Հայաստանի արձագանգը հասկանալի լինէր:

«Չորրորդ, յամենայն դէպս, ՆԱԹՕի հռչակագրում չի ասւում, որ Ղարաբաղի հարցը պէտք է կարգաւորուի Ատրպէյճանի տարածքային ամբողջականութեան շրջանակում: Այն ընդամէնը արձանագրում է երկրների այսօրուայ տէ ժիւրէ իրավիճակը:

«Հինգերորդ, եթէ այս տրամաբանութեամբ դատենք, ապա Հայաստանի նախագահը պէտք չէ մեկնի Իրան, Վրաստան եւ շատ այլ երկրներ:

«Ամփոփելով՝ կրկնեմ, որ ամէն ինչ նորմալ կ՛ընկալուէր, եթէ չլինէր նախագահի՝ Շիքակօ չմեկնելու պաշտօնական բացատրութիւնը»:

Ծրագիրը կը հովանաւորէր Հիմնադրամի Բրիտանիոյ տեղական մարմինը՝ բարերար Կարապետ Նազարեանի կտակած 1 միլիոն տոլարով: Այս առիթով Կապան կը գտնուէին նաեւ Հիմնադրամի Բրիտանիոյ տեղական մարմինի ատենապետ Արմինէ Կարապետ, փոխատենապետ Վէռնոն Յովսէփեան եւ բրիտանահայ շուրջ տասեակ մը հիւրեր:

Բաժանմունքի 860 քիլոմեթր տարածքին վրայ կառուոցուած երկյարկանի շէնքը անբողջութեամբ նորոգուած է: Նուիրուած է է կահոյք, բժշկական սարքեր եւ շտապ օգնութեան ինքնաշարժ:

Մանկական բաժանմունքին մէջ կը բժշկուին շնչառական եւ տարբեր ժահրերէ վարակուած մանուկներ։ Բաժանմունքը կրնայ օրական 15 հիւանդ ընդունիլ: Տարեկան 400-450 մանուկ կը բուժուին հոն: Կայ նաեւ նորածիններու յատուկ բաժին»։ Բաժանմունքի աւագ բուժքոյր Դոնարա Սարգսեան յայտնած է. «Շատ ուրախ ենք, որ այսօր այսպիսի բաժանմունք ունենք: Երբ յիշում եմ, թէ նախկինում ինչպիսի պայմաններում էինք աշխատում, բառեր չեմ գտնում արտայայտելու իմ եւ գործընկերներիս երախտագիտութիւնը»:

«Հայաստան» համահայկական հիմնադրամին նուիրատուութիւն կատարելու համար դիմել՝ donate.himnadram.org-ին։

ԵՐԵՒԱՆ, «Նիուզ».– Միջնադարեան մեծ գիտնական Անանիա Շիրակացիի 1400ամեակի  յոբելեանական նախաձեռնութիւններու ծիրին մէջ Հայաստանի Գիտութիւններու ազգային ակադեմիոյ Բիւրականի աստղադիտարանին մէջ 24-28 Սեպտեմբերին պիտի կայանայ «Աստղագիտական ժառանգութիւնը ազգային մշակոյթին մէջ» նիւթով միջազգային պատմաաստղագիտական գիտաժողով։ Անիկա նուիրուած է Շիրակացիի աստղագիտական ժառանգութեան, ինչպէս նաեւ Հայաստանի մէջ աստղագիտական արժէք ներկայացնող նիւթական եւ ոչ նիւթական յուշարձաններու ուսումնասիրութեան:

Հայկական աստղագիտական ընկերութեան համաձայն, Բիւրականի աստղադիտարանին մէջ 15-23 Սեպտեմբերին պիտի կազմակերպուի երիտասարդ աստղագէտներու միջազգային դպրոց, տարուան ընթացքին պիտի կատարուի Հայաստանի պատմաաստղագիտական ժառանգութեան ուսումնասիրութիւն եւ համակարգում, պիտի հրատարակուին շարք մը գիրքեր: ԳԱԱի «Գիտութեան աշխարհում» հանդէսի թիւ մը ամբողջութեամբ պիտի նուիրուի Անանիա Շիրակացիին, պիտի պատրաստուի նաեւ Շիրակացիի թուային շտեմարանի եւ պիտի բացուի համապատասխան կայքէջ, հասարակութիւնը Շիրակացիին աշխատանքներուն ծանօթացնելու նպատակով պիտի կազմակերպուին հանդիպումներ դպրոցներուն ու համալսարաններուն մէջ, ինչպէս նաեւ պիտի կայանան այլ ձեռնարկներ։

Նշենք, որ ԵՈՒՆԵՍՔՕն նշանաւոր անձերու յոբելեաններու  2012ի ցանկին վրայ նկատի առած է Անանիա Շիրակացիի 1400ամեակը:  Հայաստանի վարչապետին գլխաւորութեամբ ստեղծուած է յոբելեանական յանձնաժողով:

ՍՏԵՓԱՆԱԿԵՐՏ, «Երկիր Մետիա».- Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան Քաշաթաղի շրջանին մէջ ելեկտրականութեան մատակարարում ապահովելու նպատակով կառուցուած է 3 ելեկտրակայան՝ «Սիւնիք 1», «Սիւնիք 2» եւ «Սիւնիք 3»: Ծրագիրը կ՛իրականանայ Հայաստանի եւ Սփիւռքի ներդրողներուն միջոցներով:

«Շատ մեծ ներդրում է էներկետիկայի համար: Առաջնեկն է Քաշաթաղում, որը հնարաւորութիւն է տալու մեծ քանակութեամբ էներկիա օգտագործի Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութիւնն իր տնտեսութիւնների համար: Այսինքն, ինքը շուտով կարող է սպառողից դառնայ վաճառող», ըսած է «Հայ æրնախագիծ» ընկերութեան տնօրէն Եուրի æաւադեանը:

Այսպիսով ոստում մը տեղի պիտի ունենայ տարեվերջին, երբ օգտագործման պիտի յանձնուի «Սիւնիք-3» ելեկտրակայանը: Աղաւնիի գետին վրայ կառուցուող կայանը «Սիւնիք 1»ին եւ «Սիւնիք 2»ին հետ պիտի ապահովէ ո՛չ միայն Լեռնային Ղարաբաղի Քաշաթաղի շրջանի ելեկտրականութիւնը, այլ մատակարարումներ կրնայ ընել նաեւ այլ շրջաններու։

Ծրագիրի համակարգող ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ Դաւիթ Լոքեան կարեւոր նկատած է նման նախաձեռնութիւնները, որովհետեւ անոնց շնորհիւ մարդիկ կարելիութիւն կ՛ունենան իրենց երկրին մէջ մնալու եւ աշխատելու։ «Սոցիալական խնդիր լուծելուց զատ, սա շատ աւելի մեծ նպատակ է հետապնդում՝ քաղաքական կեցուածքի հաստատում», դիտել տուած է Դաւիթ Լոքեան:

«Հզօրացնել Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութիւնը եւ ինչքան հզօրանայ ԼՂՀն, ունենայ անկախութիւն տարբեր բնագաւառներում, օրինակ՝ ուժանիւթի, էներկիայի, ուրեմն արդէն իր անկախութիւնն այնքան կ՛ամրապնդի», նշած է ՀՅԴ Բիւրոյի Հայ Դատի եւ քաղաքական հարցերու գրասենեակի պատասխանատու Կիրօ Մանոյեան:

ԼՂՀ վարչապետ Արայիկ Յարութիւնեանն եւս խօսած է ծրագիրի կարեւորութեան մասին. «Նման ծրագիրը մի քանի նշանակութիւն ունի: Նախ քաղաքական, որովհետեւ այն կառուցուել է Քաշաթաղի շրջանում, երկրորդը՝ Քաշաթաղի շրջանի զարգացման համար աշխատատեղեր, տնտեսութեան զարգացում եւ այլն: Եւ երրորդ՝ մեր երկրի էներկետիկ անկախութեան առումով իր նշանակութիւնն է ունենալու: Այս ձորակում պոտենցեալը (կարողականութիւն) շատ մեծ է հիտրոէներկետիկայի առումով եւ այդ ամբողջ պոտենցեալը պէտք է օգտագործենք», ըսած է ան։

«Սիւնիք 2»ի բացման օրը խորհրդանշական էր. արդարեւ նոյն օրը նշուեցաւ նաեւ Բերձորի ազատագրութեան 20ամեակը: Երկու առիթներու համընկնումը զուգադիպութիւն չէր, այլ ծրագրաւորուած էր: Բացման հանդիսութեան ներկայ եղած են նաեւ Լեռնային Ղարաբաղի նախագահը ու այլ պաշտօնատարներ: Հակառակ անոր որ կայանի պաշտօնական բացումը նոր տեղի կ՛ունենայ, բայց եւ այնպէս անիկա կը գործէր նախորդ տարուան Նոյեմբերէն: Երեք կայանները միասնաբար պիտի կարենան ապահովել 8.5-9 մէկաուաթ հզօրութիւն: Այս ծրագիրի յաջողութեան սատարած են Հայաստանն ու Սփիւռքը։ ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ Դաւիթ Լոքեան դիտել տուած է, որ վերջին երկու կայանները իրականութիւն դարձած են ամբողջովին արտասահմանեան նիւթական ներդրումներով, որոնք կատարուած են Մերձաւոր Արեւելքի եւ Եւրոպայի հայ գործարարներու կողմէ։

Մարդկային պաշարներու «Փիւնիկ» հիմնադրամի նախագահ Գաբրիէլ Չեմպերճեանի համաձայն, բնական է, որ ներդրումներ կատարուին հայրենի հողին վրայ։ Ան կոչ ուղղած է նաեւ այլ հիմնադրամներու՝ իրենց մասնակցութիւնը բերելու Ղարաբաղի բոլոր շրջաններու բարգաւաճման։

Արցախի հզօրացման ռազմավարական նշանակութիւն ունեցող նման ծրագիրներու իրականացումը մնայուն պիտի ըլլան։ Նոր կայաններ պիտի կառուցուին, եւ Լեռնային Ղարաբաղի զարգացման նպատակով տարբեր քայլերու պիտի ձեռնարկուի։

Բերձորի ազատագրութեան 20ամեակին առիթով քաղաքին մէջ տեղի ունեցաւ նաեւ նոր թաղամասի հիմնարկէքի արարողութիւն:

Դաշնակցութեան «Արցախ ֆոնտ»ի նախաձեռնութեամբ այս թաղամասին մէջ պիտի կառուցուի 50 տուն, մանկապարտէզ, դպրոց եւ անհրաժեշտ այլ ենթակառոյցներ՝ այն մասնագէտներուն համար, որոնք պիտի հաստատուին այս շրջանին մէջ։

«Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան իշխանութիւնը, ժողովուրդը եւ հայրենիքից ու սփիւռքից ներդրողներ եւ մեր կազմակերպութիւնը փորձում են ապահովել այս տարածքների պահպանումը, զարգացումը», հաստատած է Կիրօ Մանոյեան:

Սակարանին մէջ 22 Մայիսին արձանագրուած է նաեւ մէկ այլ մրցանիշ՝ առուծախի ծաւալը կազմած է 20 միլիոն տոլար: Աւելի մեծածաւալ գործարքներ սակարանին մէջ արձանագրուած էին միայն 2009ի գարնանային նստաշրջաններուն ընթացքին, երբ Կեդրոնական դրամատունը կը փորձէր դրամը հակակշռել: Ակնյայտ է, որ այս անգամ եւս Կեդրոնական դրամատունը արտարժութային միջամտութիւն կատարած է: Նշենք, որ միջազգային շուկաներուն մէջ 18 Մայիսէն ետք նկատելի է տոլարի դիրքերու որոշ նահանջ՝ եուրոյին դիմաց, ինչ որ իր ազդեցութիւնը զգացուցած է նաեւ ռուսական սակարանին մէջ։ Ուստի հայկական  ելեւմուտքի շուկային մէջ տեղի ունեցող զարգացումները միջազգային շուկաներու ազդակներով կարելի չէ բացատրել:

Կանխիկ արտարժոյթի շուկային մէջ ներկայիս կը պահպանուին այն փոխարժէքները, որոնք ձեւաւորուել էին 21 Մայիսին: Փոխանակման կէտերուն վրայ տոլարի փոխարժէքը կը տատանի 400-404 դրամի միջեւ:

ԵՐԵՒԱՆ, «Նիուզ».- Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան պաշտպանութեան բանակը պարբերաբար մարզումներ կը կատարէ, յայտնած է ԼՂՀ պաշտպանութեան բանակի մամլոյ քարտուղար Սենոր Հասրաթեանը՝ մեկնաբանելով ատրպէյճանական լրատուամիջոցներուն տեղեկութիւնները, թէ՝ «հայերը վարժանքներ կը կատարեն՝ ծանր հրետանիի օգտագործմամբ»:

«Պաշտպանութեան բանակի ստորաբաժանումները, տարեկան պլանի շրջանակներում, պարբերաբար վարժանքներ են  իրականացնում՝ ուղղուած մարտունակութեան բարձրացմանը», ընդգծած է Հասրաթեան:

Ան նաեւ հերքած է ատրպէյճանական լրատուամիջոցներուն կողմէ կատարուող այն ենթադրութիւնները, որոնք կը վերաբերին այս մարզումներուն Հայաստանի զինուած ուժերու մասնակցութեան։ «Վարժանքներին մասնակցել են բացառապէս ԼՂՀ պաշտպանութեան բանակի ստորաբաժանումները», յայտնած է Սենոր Հասրաթեան:

Այդ թիւի յաւելումով նոր դասարաններ հաստատելու անհրաժեշտութիւն ծագեցաւ։ «Եւ մենք որոշեցինք, որ այն սենեակները, որոնք մինչ այդ վարձակալութեամբ էին տրուած, ձեւաւորուեն որպէս մանկապարտէզների խմբասենեակներ», նշեց Սողոմոնեան՝ աւելցնելով, որ մանկապարտէզներուն մէջ տակաւին այլ խնդիրներ ալ կան: Անոնց հիմնականը այն է, որ մօտ 7 հազար մանուկներ հերթագրուած են  մանկապարտէզ յաճախելու, որոնց համար տեղ չկայ։

Միւս փոփոխութիւնը այն է, որ եթէ նախապէս մանկապարտէզներու տնօրէնները կը նշանակուէին, հիմա արդէն անոնք մրցանակով կ՛ընդունուին աշխատանքի: Գայիանէ Սողոմոնեան ըսաւ, որ մանկապարտէզներուն մէջ հաստատուած են 6 կեդրոններ՝ կրթութեան յատուկ կարիք ունեցող մանուկներուն նախադպրոցական կրթութիւնը փոխանցելու համար: Բոլոր նախադպրոցական հաստատութիւններուն մէջ ուսումնասիրութիւն կատարուած է, վերահսկողութեան ենթարկուած է մանկապարտէզներուն մէջ մանուկներուն տրուող սնունդը։ Այս քննութիւններու լոյսին տակ թերութիւններ  նկատուած են, եւ 5 տնօրէններ աշխատանքէ արձակուած են։

ԵՐԵՒԱՆ.- Ռուսիոյ պաշտպանութեան եւ անվտանգութեան խորհուրդի կոմիտէի պատուիրակութեան Հայաստան տուած այցելութեան ծիրին մէջ 22 Մայիսին  հանդիպումներ կայացած են Հայաստանի պաշտպանութեան նախարարութեան մէջ:

Պաշտպանութեան նախարարութեան մամլոյ ծառայութեան համաձայն, ռուսական պատուիրակութիւնը ընդունուած է Հայաստանի պաշտպանութեան նախարար Սէյրան Օհանեանի եւ Հայաստանի զինուած ուժերու գլխաւոր ղեկավարման մարմիններու պետ, հրամանատար-գնդապետ Եուրի Խաչատուրովի կողմէ:

Հանդիպումներուն ընթացքին քննարկուած են պաշտպանական մարզին մէջ իրաւական ապահովման խնդիրներ, Հայաստանի մէջ տեղակայուած ռուսական 102 ռազմակայանի զօրամասերու եւ ստորաբաժանումներու տեղաբաշխման պայմաններուն ու ռազմակայանի կողմէ իրականացուող գործունէութեան առանձնայատկութիւններուն վերաբերող հարցեր:

ԵՐԵՒԱՆ, «Արմէնփրէս».- Հայաստանի արտաքին գործոց նախարարի տեղակալ Աշոտ Յովակիմեան եւ Հայաստանի մէջ Միացեալ Նահանգներու դեսպան Ճոն Հեֆըրն 22 Մայիսին արտաքին գործոց նախարարութեան կեդրոնին մէջ ստորագրած են «Հայաստանի Հանրապետութեան ազգային անվտանգութեան ծառայութեան եւ Միացեալ Նահանգներու պաշտպանութեան նախարարութեան միջեւ սահմանային անվտանգութեան ոլորտին մէջ օժանդակութեան ու զանգուածային ոչնչացման զէնքերու տարածման կանխարգելման ուղղութեամբ համագործակցութեան վերաբերեալ» համաձայնագիրը:

Հայաստանի արտաքին գործոց նախարարութեան մամուլի, տեղեկատուութեան եւ հասարակութեան հետ կապերու վարչութեան կողմէ փոխանցուած տեղեկութիւններուն համաձայն, համաձայնագիրը կը նպատակադրէ կանոնաւորել Հայաստանի Հանրապետութեան ազգային անվտանգութեան ծառայութեան եւ Միացեալ Նահանգներու պաշտպանութեան նախարարութեան միջեւ գործակցութիւնը։  Այս համաձայնութեամբ Հայաստանի Հանրապետութեան տարածքին մէջ զանգուածային ոչնչացման զէնքի եւ յարակից նիւթերու անօրինական փոխանցումն ու փոխադրութիւնը կանխելու, կասեցնելու, բացայայտելու ու արգելելու համար Միացեալ Նահանգներ Հայաստանի կը տրամադրէ սարքաւորումներ, գործիքներ, զանգուածային ոչնչացման զէնքի բացայայտման մասին տեղեկատուութեան փոխանակում կը կատարուի, մասնագէտներ կը վերապատրաստուին, ինչպէս նաեւ կը համակարգուի յարաբերութիւնները՝ այս բնագաւառին մէջ ծաւալող տարբեր գործունէութեան վերաբերող։

2012ի Յունուար-Մարտին մէկ հոգիի համար ՀՆԱն, ընթացիկ գիներով, եղած է 188.7 հազար դրամ, 485.8 տոլար կամ 370.3 եուրօ: Այս աճին վրայ դրական ազդեցութիւն ունեցած են ապրանքներու եւ ծառայութիւններու  արտադրութեան բնագաւառները՝ համապատասխանաբար 6.7 եւ 12.9 տոկոս: ՀՆԱի արձանագրուած 8.4 տոկոս աճին 5.1 տոկոսը ապահովուած է ֆինանսներ եւ վարկը, 1.4ը՝ շինարարութիւնը, 1.2ը՝ կապը, 0.7ը՝ կառավարում եւ պաշտպանութիւնը: Տարուան առաջին երեք ամիսներուն Ղարաբաղի մէջ արտադրուած է 9.6 միլիառ դրամ արժող արդիւնաբերական առարկայ։ ԼՂՀ արդիւնաբերական արտադրանքի կառուցուածքը հետեւեալ պատկերը կը ներկայացնէ՝ մշակող արդիւնաբերութիւն՝ 37.2 տոկոս, հանքագործական արդիւնաբերութիւն՝ 26.6 տոկոս, ելեկտրականութեան, կազի, ջուրի արտադրութիւն եւ բաշխում՝ 36.2 տոկոս:

Գիւղատնտեսութեան համախառն արտադրանքը Յունուար-Մարտ 2012ին եղած է 2.9 միլիառ դրամ, որ նախորդ տարուան հետ համեմատելով աճած է 3.7տոկոսով։ Բուսաբուծութեան համախառն արտադրանքը, համադրելի գիներով աճած է 12.2 անգամ:

Այդ ամիսներուն Ղարաբաղի մէջ կատարուած է 6.5 միլիառ դրամի  շինարարութիւն, որ նախորդ տարուան համեմատութեամբ աճած է 8.7 տոկոսով: Շինարարութեան 60.1 առ հարիւրը կատարուած է պետական պիւտճէին, 14.3 տոկոսը՝ կազմակերպութիւններուն, 7.4 տոկոսը՝ արտապիւտճէական, 6.6 տոկոսը՝ օտար ներդրողներու հաշուոյն:

Ըստ վիճակագրական տեղեկութիւններ տրամադրողներէն ձեռքբերուած տուեալներուն, Ղարաբաղի մէջ  Յունուար-Մարտ 2012ին զբաղուածներուն թիւը եղած է 56461 անձ, որուն 80.3 տոկոսը վարձու աշխատողներ են (ներառեալ անհատ ձեռնարկատէրերը), իսկ 19.7 տոկոսը սեփական աշխատանք կը տանի:

ԼՂՀի մէջ պաշտօնական գործազրկութեան մակարդակը կազմած է 5.4 առ հարիւր:

Բնակչութեան դրամական եկամուտները այդ ամիսներուն կազմած է 24.5 միլիառ դրամ եւ նախորդ տարուան համեմատ աճած են 16.3 տոկոսով: Դրամական ծախսերը կազմած են 23.8 միլիառ դրամ, նախորդ տարուան համեմատ աւելնալով 10.9 տոկոսով:

ԼՂՀ արտաքին առեւտրաշրջանառութեան ծաւալը կազմած է 28.6 միլիառ դրամ կամ 73.6 միլիոն տոլար. ապրանքներու արտահանումը՝ 4.5 միլիառ դրամ (11.5 միլիոն տոլար), իսկ ներմուծումը՝ 24.1 միլիառ դրամ (62.1 միլիոն տոլար): Առեւտրային հաշուեկշիռը ժխտական է 19.7 միլիառ դրամով (50.6 միլիոն տոլարով): Յունուար-Մարտին 2011ի նոյն ժամանակաշրջանի համեմատութեամբ արտաքին առեւտրաշրջանառութեան ծաւալը նուազած է 5.8 տոկոսով, արտահանումը նուազած է 40.3 տոկոսով, իսկ ներմուծումը աճած է 5.5 տոկոսով: Բացասական առեւտրային հաշուեկշիռը աճած է 27.8 տոկոսով:

19 Մայիսը, աշխարհասփիւռ յոյն ժողովուրդին եւ քաղաքակիրթ ողջ մարդկութեան համար, Պոնտոսի յոյներուն դէմ թրքական պետութեան գործադրած Ցեղասպանութեան միջազգային ոգեկոչման օրն է: Աւելի քան կէս միլիոն պոնտոսցի յոյն զոհ գացած է թրքական իշխանութեանց գործադրած ցեղասպանութեան, որ միեւնոյն բեմագրութեամբ եւ վայրագրութեամբ կատարուեցաւ նոյնպէս ե՛ւ հայերուն, ե՛ւ յոյներուն, ե՛ւ ասորիներուն դէմ:

Պոնտոսի յոյները վերջին տասնամեակին ընթացքին աշխոյժ աշխատանք կը ծաւալեն՝ պահանջելով ցեղասպանութեան ճանաչումը Թուրքիոյ կողմէ: Հակառակ հարցի արծարծման կարճ ժամանակին, այս ցեղասպանութեան ճանաչման եւ դատապարտման մասին մեծ ոստումներով կը յառաջանայ Յոյներու ցեղասպանութիւնը ճանչնալու հարցը, յատկապէս ԱՄՆի եւ Աւստրալիոյ մէջ, ուր յունական մեծաթիւ համայնքներ գոյութիւն ունին:

Յունաստանի մէջ ՀՅԴ Հայ Դատի յանձնախումբի երկար տարիներու նախանձախնդիր ու հետեւողական աշխատանքին շնորհիւ, կարելի եղած է բազմիցս համագործակցութիւններ հաստատել պոնտոսցիներու եւ ասորիներու ներկայացուցիչներուն հետ, ցեղասպանութեան հարցին կապակցութեամբ:

Այս տարի Պոնտոսի յոյներու ցեղասպանութիւնը պատշաճ կերպով նշուեցաւ Յունաստանի մէջ. արդարեւ, Աթէնքէն մինչեւ Թեսաղոնիկէ եւ այլ տարբեր քաղաքներու մէջ կազմակերպուեցան յիշատակի ձեռնարկներ:

Այս առիթով, պոնտական միութիւնները ձեռնարկներու շարք մը կազմակերպած էին անցեալ շաբաթավերջին, Աթէնքի մէջ: Այլոց կարգին, ՀՅԴ Յունաստանի Հայ Դատի յանձնախումբը նաեւ ներկայ գտնուեցաւ ոգեկոչական այդ ձեռնարկներուն: Շաբաթ, 19 Մայիսի երեկոյեան, Սինտաղմայի հրապարակին վրայ տրուեցաւ համերգ մը եւ կազմակերպուեցաւ ոգեկոչական ելոյթ մը, որուն ներկայ եղան ՀՅԴ Յունաստանի Կեդրոնական կոմիտէին կողմէ Դաւիթ Պետրոսեան եւ ՀՅԴ Հայ Դատի յանձնախումբին կողմէ Գրիգոր Ճանիկեան:

Կիրակի, 20 Մայիսի առաւօտեան հոգեհանգստեան պաշտօն կատարուեցաւ՝ Աթէնքի եւ համայն Յունաստանի Իէրոնիմոս սրբազանի նախագահութեամբ, իսկ կէսօրին քայլարշաւ տեղի ունեցաւ դէպի Սինտաղմայի Անծանօթ Զինուորի հրապարակը, ուր դափնեպսակներու զետեղման արարողութիւն նախատեսուած էր: Դափնեպսակ զետեղեց նաեւ ՀՅԴ Հայ Դատի յանձնախումբի ներկայացուցիչը՝ յարգելով Օսմանեան Թուրքիոյ կողմէ իրագործուած Պոնտոսի յոյներու ցեղասպանութեան զոհերու յիշատակը: Դափնեպսակներու զետեղման արարողութեան յաջորդեց քայլարշաւ, դէպի Աթէնքի թրքական դեսպանատուն, ուր Յոյներու ցեղասպանութեան ճանաչումը պահանջող յուշագիր մը յանձնուեցաւ:

Նաեւ, ոգեկոչական նոյն ձեռնարկներու ծիրէն ներս, Ուրբաթ, 18 Մայիսի երեկոյեան, Իլիոնի քաղաքապետութեան կեդրոնական հրապարակին վրայ տեղի ունեցաւ հաւաք մը, ուր ողջոյնի խօսքով հանդէս եկաւ ՀՅԴ Հայ Դատի յանձնախումբի ներկայացուցիչ Գէորգ Աւագեան:

Թեսաղոնիկէի մէջ եւս կազմակերպուած ոգեկոչական ձեռնարկներուն ներկայ գտնուեցաւ Թեսաղոնիկէի Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ Թաղային խորհուրդի ատենապետ Վարդգէս Գունտաքճեանը, որ ծաղկեպսակ զետեղեց զոհերու յիշատակին:

Համագործակցութեան այս բոլոր նախաձեռնութեանց եւ ելոյթներուն ընթացքին, միշտ շեշտուած է, թէ մարդկութեան դէմ գործուած այսպիսի ոճիրներու կանխարգիլման միակ միջոցը՝ միասնական ու ամուր ռազմավարութեան մը որդեգրումն է:

Պոնտոսի յոյներու ցեղասպանութեան տարելիցին առթիւ, Հայաստանի մէջ յունական համայնքը նոյնպէս, Հայաստանի մօտ Յունաստանի դեսպանի տեղակալ Վասիլիքի Տիքոփուլուի գլխաւորութեամբ, այցելեց Ծիծեռնակաբերդի յուշահամալիրը՝ ծաղկեպսակ զետեղելով անմար կրակին մօտ: Հոգեհանգստեան արարողութիւնը մատուցուեցաւ հայերէն եւ յունարէն լեզուներով:

Վերջին տարիներուն, Մայիս 19ին, յունական համայնքի պատուիրակութիւնը յաճախ կը բարձրանայ Ծիծեռնակաբերդի յուշահամալիր, ուր կը դիմաւորուի Ցեղասպանութեան թանգարանի տնօրէն Հայկ Դեմոյեանի կողմէ: Այս տարուան հոգեհանգիստին ներկայ գտնուած է նաեւ Հանրապետական կուսակցութեան պատգամաւոր Է. Շարմազանով, որ յունական ծագում ունի:

«Շնորհակալ եմ ե՛ւ Դաշնակցութեանը, որ իմ թեկնածութիւնը առաջադրեց, ե՛ւ Հայաստանի նախագահին, որն աջակցեց ինձ: Շնորհակալ եմ յատկապէս իմ ընտրողներին: Ընտրատարածքում իրական մրցակցութիւն կար, ինչն էլ ստիպեց մեր թիմին աւելի կազմակերպուած աշխատել եւ մօտ 3 անգամ աւելի ձայն հաւաքել, քան երկրորդ տեղը գրաւած թեկնածուն: Բնականաբար, ժողովրդի այսպիսի վստահութիւնը պարտաւորեցնող է: Խորհրդարանում հիմնականում կը համագործակցեմ Հանրապետական խմբակցութեան հետ», նշած է ան:

«Վստահ եմ՝ կը լինեն նաեւ հարցեր, երբ իմ մօտեցումները կը համընկնեն Դաշնակցութեան հետ: Այդ կուսակցութիւնում շատերն իմ ընկերներն ու բարեկամներն են եւ միասին երկար ճանապարհ ենք անցել», եզրափակեց Արայիկ Գէորգեան:

ԵՐԵՒԱՆ.-  Այս տարի կ՛ամբողջանայ լիբանանահայ «Ազդակ» օրաթերթի 85ամեակը. այս առիթով 21 Մայիսին Երեւանի «Ուրբա»չ ակումբին մէջ տեղի ունեցաւ մամլոյ ասուլիս մը, որուն ընթացքին թերթին պատմականին, ներկայացուցած արժէքին ու ծաւալած դերակատարութեան անդրադարձան ՀՅԴ Հայ Դատի եւ քաղաքական հարցերու գրասենեակի պատասխանատու Կիրօ Մանոյեան, «Ազդակ»ի երեւանեան աշխատակից Թաթուլ Յակոբեան եւ թերթի մշակութային բաժինը 30 տարուան պատասխանատու Մովսէս Հերկելեան։

Անդրադառնալով թերթին պատմականին՝ Կիրօ Մանոյեան ըսաւ, որ անիկա հիմնադրուած է 5 Մարտ 1927ին օրուան ՀՅԴ Կեդրոնական կոմիտէի անդամ Հայկ Պալեանի կողմէ, իսկ աւելի ուշ դարձած է Դաշնակցութեան Լիբանանի մարմինին պաշտօնաթերթը։ Թերթը նախ երկօրեայ էր, ապա դարձաւ ամէնօրեայ, անոր էջերուն թիւը 4էն բարձրացաւ 8ի, ապա 10ի։ Անոր համաձայն, 4 Դեկտեմբեր 2011ին բացումը կատարուեցաւ Երջօ Սամուէլեանի նախաձեռնութեամբ եւ «Եռագոյն ֆոնտ«ի նուիրատուութեամբ հիմնովին վերանորոգուած եւ գունաւոր տպելու յատկութեամբ օժտուած «Ազդակ»ի տպագրական գործիքներուն։

«Ազդակ»ի կարեւորութիւնը կը կայանայ այն հանգամանքին մէջ, որ ան կը ներկայացնէ Լիբանանի ողջ հայութեան կեանքը, պատկերը, հոն եւ առհասարակ հայկական իրականութեան մէջ տեղի ունեցող իրադարձութիւնները», դիտել տուաւ Կիրօ Մանոյեան՝ աւելցնելով, թէ թերթը համահայկական բնոյթ ունի։ Ան նշեց, որ թերթը ունին նաեւ իր հայերէն ու արաբերէն կայքէջը, մանկապատանեկան յաւելուածը, ինչ որ կը նշանակէ, որ անիկա հասանելի է տարբեր սերունդներու եւ հասարակութեան տարբեր շերտերու՝ իբրեւ կիզակէտ ունենալով նաեւ լիբանանեան, շրջանային եւ միջազգային իրադարձութիւնները։

Մովսէս Հերկելեան յայտնեց, որ «Ազդակ»ը մնայուն եւ փնտռուած ներկայութիւն է լիբանանահայ կեանքին մէջ. անիկա յատուկ կարեւորութիւն կու տայ հայկական, տեղական եւ համաշխարհային մշակութային իրադարձութիւններուն, դէմքերուն, տեսակներուն։ Ան նաեւ յիշեց, որ «Ազդակ»ը 2009ին բացումը կատարեց իր «Փիւնիկ» սրահին՝ Մարդկային պաշարներու «Փիւնիկ» հիմնադրամի աջակցութեամբ կառուցուած, ուր տեղի կ՛ունենան տարբեր բնոյթի ձեռնարկներ՝ քաղաքական, մշակութային եւ պատմական նիւթերով, կը կազմակերպուին ցուցահանդէսներ, գիրքերու շնորհահանդէսներ, եւ այլն։

Թաթուլ Յակոբեան նկատել տուաւ, որ թէեւ թերթը կուսակցական օրկան է, սակայն անիկա հաւասարակշռուած է եւ տեղ կը յատկացնէ միւս քաղաքական ուժերուն, եկեղեցւոյ եւ միութիւններուն։ Ան յատուկ կերպով լուսարձակի տակ առաւ աւանդական դարձած «Ազդակ»ի Նոր տարուան եւ Ապրիլ 24ի բացառիկները, որոնք, ըստ Թ. Յակոբեանի, կը նկատուին հայագիտական հատորներ, ուր գրութիւններ կը տպագրուին ո՛չ միայն Լիբանանի եւ լիբանանահայութեան, այլ նաեւ Հայաստանի եւ Լեռնային Ղարաբաղի մասին։

Զեկուցաբերները անդրադարձան նաեւ լիբանանահայութեան դիմագրաւած ներկայ դժուարութիւններուն։ Կիրօ Մանոյեան դիտել տուաւ, որ երբեմնի 250 հազար հաշուող գաղութը այսօր շուրջ 140-150 հազար է, խորհրդարանին մէջ լիբանանահայերը ունին 5 երեսփոխան, իսկ կառավարութեան մէջ՝ երկու նախարար։ Խօսուեցաւ նաեւ հայկական վարժարաններուն պարզած կացութեան, անոնց դիմաց ցցուող մարտահրաւէրներուն, հայապահպանման խնդիրներուն մասին, բայց եւ այնպէս զեկուցաբերները հաստատեցին, որ ամէն ջանք ի գործ կը դրուի՝ հայկական դիմագիծն ու հայեցի դաստիարակութիւնը պահպանելու համար։

ԵՐԵՒԱՆ, «Արմէնփրէս».- Երեւանի քաղաքապետ Տարօն Մարգարեան մասնակցած է աշուղ Սայաթ  Նովայի ծննդեան 300ամեակին նուիրուած Վարդատօնի հանդիսութեան: Երեւանի քաղաքապետարանի, Հայաստանի մշակոյթի նախարարութեան եւ «Սայաթ Նովա» մշակութային միութեան միացեալ նախաձեռնութեամբ կազմակերպուած ձեռնարկներու ծիրին մէջ մեծ աշուղի երգերու երկրպագուները նախ քայլարշաւով անցած են Սայաթ Նովա փողոցով, այնուհետեւ միացած են Սայաթ Նովայի անուան երաժշտական դպրոցի եւ Կոմիտասի անուան երաժշտանոցի յարակից այգիին մէջ՝ մեծ քնարերգուի յուշարձան-աղբիւրի մօտ հաւաքուած քաղաքացիներուն:

Անոնք խորհրդանշական մէկական վարդով յարգանքի տուրք մատուցած են Սայաթ Նովայի յիշատակին՝ անգամ մը եւս փաստելով, թէ մեծ աշուղը շատ մեծ դերակատարութիւն ունեցած է հայ երգարուեստի պահպանման ու գոյատեւման ազգանուէր գործին մէջ:

Վարդատօնը առաջին անգամ նշուած է 1914 թուականին՝ մեծն Յովհաննէս Թումանեանի եւ գեղանկարիչ Գէորգ Պաշինճաղեանի նախաձեռնութեամբ: Այնուհետեւ անիկա դարձած է աւանդական եւ ամէն տարուան Մայիսի վերջերուն Թիֆլիսի մէջ կը նշուի իբրեւ Սայաթ Նովայի յիշատակի օր:

Ձեռնարկներու ծիրին մէջ  Սայաթ Նովայի յուշարձան-աղբիւրին մօտ հնչած են մեծ քնարերգուին ստեղծագործութիւնները՝ ժողովրդական երգիչ-երգչուհիներու եւ գուսանական-ժողովրդական համոյթներու մեկնաբանութեամբ։

ԵՐԵՒԱՆ, «Նիուզ».- Ֆութպոլի Հայաստանի ազգային հաւաքականի գլխաւոր մարզիչ Վարդան Մինասեան հրապարակած է անուանացանկը այն խումբին, որ պիտի մասնակցի 25 Մայիսէն 6 Յունիսի  խաղերուն:

Ըստ Հայաստանի ֆութպոլի ֆետերասիոնի կայքէջին, Մայիս 26էն սկսեալ ազգային հաւաքականը պիտի հանգրուանի Աւանի Ֆութպոլի ակադեմիոյ մէջ:

Յիշեցնենք, որ 31 Մայիսին Վարդան Մինասեանի խումբը Աւստրիոյ մէջ ընկերական հանդիպում պիտի ունենայ Յունաստանի հաւաքականին հետ, իսկ 5 Յունիսին հայ խաղացողները Երեւանի մէջ պիտի մրցին Ղազախստանի խումբին դէմ:

Ֆութպոլի հաւաքականին մաս կը կազմեն հետեւեալ 20 խաղացողները. դարպասապահներ՝ Ռոման Պերեզովսքի («Տինամօ», Ռուսիա), Գէորգ Գասպարով («Միկա»), պաշտպաններ՝ Սարգիս Յովսէփեան («Փիւնիկ»), Ռոբերտ Արզումանեան («Եակելոնիա», Լեհաստան), Լեւոն Հայրապետեան («Լեխիա Կտանսք», Լեհաստան), Հրայր Մկոյեան, («Սպարտակ» Նալչիկ, Ռուսիա), Վալերի Ալեքսանեան («Սանաթ Նաֆ»չ, Իրան), Արտակ Եդիգարեան («Փիւնիկ»), Վարազդատ Յարոյեան («Փիւնիկ»), կիսապաշտպաններ՝ Կարլեն Մկրտչեան («Մետալուրկ», Դոնեցկ, Ուքրանիա), Արթուր Եդիգարեան («Խիմկի», Ռուսիա), Հենրիխ Մխիթարեան («Շախտէօր», Դոնեցկ, Ուքրանիա), Գէորգ Ղազարեան («Մետալուրկ», Դոնեցկ, Ուքրանիա), Դաւիթ Մանոյեան («Փիւնիկ»), Զաւէն Բադոյեան («ԲԱՏԷ», Պելառուս),  Արթուր Իւսպաշեան («Փիւնիկ»), Կամօ Յովհաննիսեան («Փիւնիկ»),  յարձակողներ՝ Արթուր Սարքիսով («Շիննիկ», Ռուսիա), Մարկոս Պիզելի («Քուպան», Ռուսիա) եւ Իւրա Մովսիսեան («Քրասնոտար», Ռուսիա)։

ԵՐԵՒԱՆ, «Արմէնփրէս».- Հայաստանի պաշտպանութեան նախարարութեան Մարշալ Բաղրամեանի անուան ուսումնական զօրամասին մէջ տեղի ունեցած է պայմանագրային հիմունքներով (ոչ-զօրակոչային կամ ժամկէտային) բանակին ծառայելու կոչուած տասնապետական կազմի աւարտական հանդիսաւոր արարողութիւնը: Վկայականներու տուչութիւնը կատարած է Հայաստանի պաշտպանութեան նախարար Սէյրան Օհանեանը:

Շնորհաւորելով երիտասարդ տասնապետները՝ Հայաստանի պաշտպանութեան նախարարը յոյս յայտնած է, որ զօրամասերուն մէջ իրենց ներկայութեամբ եւ ստացած գիտելիքներով անոնք կը նպաստեն հայոց բանակի մարտունակութեան ամրապնդման եւ կարգապահութեան ամրակայման։