ԲԺԻՇԿ ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ articles

Համազգայինի «Օշական» Մատենաշարը Կը Հրատարակէ Վազգէն Շուշանեանի Ցարդ Անտիպ «Ալեկոծ Տարիներ» Գիրքը

Համազգային Հայ Կրթական եւ Մշակութային Միութեան Քանատայի շրջանային վարչութիւնը այսու կը ծանուցանէ իր Հրատարակչական հիմնադրամի «Օշական» մատենաշարի մեկնարկը: «Օշական» մատենաշարը կը միտի հրատարակել գրականութեան բնագաւառէն ստեղծագործական թէ գրականագիտական որակաւոր գործեր: Մեր նպատակն է այս մատենաշարով լոյս ընծայել անցեալ թէ ներկայ՝ մնայուն արժէքներու վերածուած գրողներու մանաւանդ անտիպ երկերը: Այս առթիւ կը հաղորդենք, թէ արդէն իսկ լոյս

Մերձաւոր Արեւելքի Նպաստամատոյցի Աննախընթաց Նպաստը Հայոց Ցեղասպանութեան Գաղթականներուն Եւ Որբաշխարհին

Հայոց Ցեղասպանութեան հարիւրամեակի սեմին պարտ կը զգամ երախտապարտութեան ոգիով անդրադառնալ Մերձաւոր Արեւելքի Նպաստամատոյցի (ՄԱՆ) տարած մարդասիրական աննախընթաց եւ անսահման ծառայութիւններուն, որոնք հայ տարագիր ժողովուրդին եւ հայ որբաշխարհին տրամադրուեցան Հայոց Ցեղասպանութեան ընթացքին եւ անկէ ետք: Մերձաւոր Արեւելքի Նպաստամատոյցը (ՄԱՆ) այն կազմակերպութիւնն է, որ կազմակերպուած է Համաշխարհային առաջին պատերազմի շրջանին եւ զինադադարի տասնամեակին: Ան եղած է այդ

Թայֆոյտ-Ընդերային Տենդ – Typhoid

Պատրաստեց՝ ԲԺԻՇԿ ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ Թայֆոյտը կամ ընդերային տենդը աղիքային սուր եւ վարակիչ հիւանդութիւն մըն է: Յարուցիչը սալմոնելլա (salmonella ) մանրէն է, որ ունի երկու խմբաւորում՝ սարմոնելլա թայֆի (salmonella typhi ) եւ սալմոնելլա փարա-թայֆի (salmonella paratyphi), որ աւելի մեղմ հիւանդագին վիճակ կը ստեղծէ: Թայֆոյտը կը պատահի առաւելաբար զարգացող երկիրներու մէջ, ուր տարեկան 2 միլիոնէ աւելի պարագաներ

Մալարիա-Դողտենդ – Malaria

Պատրաստեց՝ ԲԺԻՇԿ ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ Մալարիա յունարէնով կը նշանակէ «վատ օդ»: Մալարիան մակաբուծային (parasitic) բորբոքում մըն է, որ կը յատկանշուի հիմնականօրէն դողով եւ տենդով: Ուստի, կարելի է մալարիան հայերէնով կոչել «դողտենդ»: Հայկական բառարաններու մէջ յիշուած է «դողէրոցք-դողարուցք» որպէս ժողովրդային անուանում մալարիայի: Հետեւաբար, այս գրութեանս մէջ պիտի հայացնեմ մալարիան «դողտենդ»ով: Մալարիան հայերէնով յաճախ կոչուած է նաեւ ճահճատենդ

«Տանկ Կամ Տանկի Տենդ» – Dengue Fever

Պատրաստեց՝ ԲԺԻՇԿ ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ Տանկը ժահրային վարակիչ հիւանդութիւն մըն է, որուն յարուցիչը Տանկ ժահրն է (Dengue virus): Անիկա առաւելաբար արեւադարձային կամ տաք գօտիի (tropical) երկիրներու մէջ կը պատահի: Անիկա կը կոչուի նաեւ ոսկրակտորտուքի տենդ (break bone fever): Միջազգային առողջապահական կազմակերպութիւններու տեղեկագիրներուն համաձայն այս հիւանդութիւնը 100է աւելի երկիրներու մէջ տարածուն է եւ 50-300 միլիոն անձեր տարեկան

Ստամոքսի Խոց – Peptic Ulcer

Պատրաստեց՝ ԲԺԻՇԿ ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ Ստամոքսի խոց (ulcer) ըսելով կը հասկնանք ստամոքսի կամ տասներմատնեայ աղիքի (duodenum) մակերեսի քերթուածութիւնը, որ կը յառաջանայ ընդհանրապէս Helicobacter Pylori (HP) մանրէի ախտահարումով: Կրնան գոյանալ մէկ կամ մէկէ աւելի խոցեր, որոնք սկզբնաւորութեան կը յայտնուին որպէս մակերեսային վէրքեր, իսկ չդարմանուած խոցերը կրնան խորանալ եւ ընդգրկել ստամոքսի մկանային եւ ենթամկանային խաւերը: Այս խոցերը կրնան

Գլխու Դիրքաւորման Նոպայական Գլխապտոյտ (ԳԴՆ Գլխապտոյտ) – Paroxismal Position Vertigo (PPV)

Պատրաստեց՝ ԲԺԻՇԿ ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ Գլխու դիրքաւորման նոպայական գլխապտոյտը (ԳԴՆ Գլխապտոյտը) յաճախ պատահող գլխապտոյտի (vertigo) տեսակ մըն է: Գլխապտոյտ ըսելով կը հասկնանք մարմինի հաւասարակշռութեան խանգարում եւ մարմնական անբնական թաւալումի զգացում, ինչպէս նաեւ շրջապատի թաւալում ու տեղաշարժ։ Գլխապտոյտը շարժումի եւ թաւալումի խաբկանք է։ Մեր մարմինի ֆիզիքական հաւասարակշռութիւնը կը պահուի շնորհիւ մեր մարմինի երեք հիմնական կեդրոններու բնական գործունէութեան:

Լսողութեան Անակնկալ Կորուստ – Sudden Hearing Loss

Պատրաստեց՝ ԲԺԻՇԿ ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ Թմբկաթաղանթի ամբողջական վնասումով արտաքին ձայնալիքները ամբողջութեամբ չեն փոխանցուիր դէպի միջին եւ ներքին ականջ եւ կը յառաջանայ լսողութեան անակնկալ մասնակի կորուստ: բ. Միջին ականջին երեք ոսկրիկներու անակնկալ քայքայում եւ իրարմէ անջատում, որ կը յառաջանայ երկու պատճառներով՝ 1. Գանկային զօրաւոր հարուած-վնաս. 2. Շիճուկային հեղուկի (serous fluid) անակնկալ կուտակում թմբկախոռոչին մէջ, որ կը յառաջանայ՝

Լսողութեան Անակնկալ Կորուստ – Sudden Hearing Loss

Պատրաստեց՝ ԲԺԻՇԿ ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ Լսողութեան անակնկալ կորուստ ըսելով կը հասկնանք լսղութեան այն կորուստը, որ կը պատահի անակնկալօրէն բնական լսողութիւն ունեցող անձի մը: Խօսելէ առաջ այս նիւթին մասին պարտք կը զգամ ամփոփ ձեւով անդրադառնալու ականջի կազմախօսութեան (anatomy)  եւ լսողութեան կենսաբանական (physiological) գործընթացին: Ականջը կազմուած է երեք բաժիններէ. Ա. Արտաքին ականջ Բ. Միջին ականջ Գ. Ներքին ականջ

Ականջահոսք – Otorrhea

Պատրաստեց՝ ԲԺԻՇԿ ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ Ականջէն դուրս հոսող հեղուկը կը կոչուի ականջահոսք: Ականջահոսքը հիւանդութիւն մը չէ, այլ՝ ախտանշան մը, որ կը յայտնուի ականջի զանազան հիւանդութիւններով: Խօսելէ առաջ ականջահոսքի մասին, ամփոփ ձեւով պիտի խօսենք ականջի կազմախօսութեան (ana-tomy) մասին: Ականջը կազմուած է երեք բաժիններէ՝ արտաքին ականջ, միջին ականջ եւ ներքին ականջ: Արտաքին ականջը կազմուած է ականջակոնքէ (pinna) եւ

Top